Η παρατεταμένη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή ενισχύει την αβεβαιότητα για την ελληνική οικονομία και το Χρηματιστήριο Αθηνών, με την Optima Research να προειδοποιεί για κίνδυνο επιβράδυνσης της ανάπτυξης και αναζωπύρωσης των πληθωριστικών πιέσεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ενδεχόμενο διαταραχής στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου.Η Ελλάδα, ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, είναι ευάλωτη σε άνοδο τιμών. Σύμφωνα με την ανάλυση ευαισθησίας της Optima, κάθε αύξηση 10 δολ./βαρέλι στο πετρέλαιο συνεπάγεται αρνητική επίδραση 0,15% στο ΑΕΠ, μέσω επιβάρυνσης του εμπορικού ισοζυγίου.
Παράλληλα, πιθανή ανάγκη αναζήτησης εναλλακτικών πηγών αργού από τα διυλιστήρια ενδέχεται να συμπιέσει περιθώρια κερδοφορίας, ενώ οι υψηλότερες τιμές ενέργειας θα περάσουν σε χονδρική και λιανική, πιέζοντας τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Στον τραπεζικό κλάδο, η αυξημένη γεωπολιτική ένταση μπορεί να επιβραδύνει σχέδια επέκτασης στη Μέση Ανατολή, με μεγαλύτερη σχετική έκθεση για τη Eurobank και την Alpha Bank, λόγω Κύπρου.
Στον τουρισμό, η Aegean Airlines έχει αναστείλει πτήσεις προς την περιοχή και αντιμετωπίζει αυξημένο κόστος καυσίμων. Οι εισπράξεις από το Ισραήλ ανήλθαν σε 621 εκατ. ευρώ το 2024 (0,3% ΑΕΠ), ενώ οι εξαγωγές διαμορφώθηκαν σε 1 δισ. ευρώ.
Η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσει το τελικό αποτύπωμα στην ανάπτυξη του 2026.
********
Η JP Morgan προχώρησε σε ριζική αναθεώρηση των εκτιμήσεών της μετά τη σχεδόν πλήρη διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ την 1η Μαρτίου, ένα γεγονός χωρίς σύγχρονο ιστορικό προηγούμενο. Η βασική παραδοχή ότι μια τόσο σοβαρή διαταραχή ήταν απίθανη κατέρρευσε, οδηγώντας τις αγορές σε επανατιμολόγηση του γεωπολιτικού κινδύνου και της ανθεκτικότητας του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας. Η διακοπή ακολούθησε κοινή στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν.
Η τράπεζα εκτιμά ότι το Brent, από τα 73 δολάρια, μπορεί να κινηθεί προς τα 80–85 δολάρια ανά βαρέλι, με ενίσχυση της backwardation λόγω αυξημένου βραχυπρόθεσμου κινδύνου προσφοράς. Η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί από τον όγκο των βαρελιών που θα διαταραχθούν, τη διάρκεια της κρίσης, τη δυνατότητα αξιοποίησης εναλλακτικών πηγών και την επόμενη φάση της σύγκρουσης.
Από το Στενό διέρχονται περίπου 19 εκατ. βαρέλια ημερησίως, εκ των οποίων 16 εκατ. αργό, ενώ οι διαθέσιμοι αγωγοί μπορούν να εκτρέψουν μόλις 3,3 εκατ. βαρέλια. Οι παραγωγοί του Κόλπου μπορούν να διατηρήσουν την παραγωγή τους για περίπου 25 ημέρες μέσω αποθεμάτων· πέραν αυτού αναμένονται περικοπές. Αν η διακοπή παραταθεί, το αρχικό πλεόνασμα 1,4 εκατ. βαρελιών μπορεί να μετατραπεί σε σοβαρό έλλειμμα. Ιστορικά, ανάλογες γεωπολιτικές κρίσεις έχουν οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις τιμών. Η JP Morgan δεν αλλάζει ακόμη επίσημες προβλέψεις, αλλά προειδοποιεί ότι η διάρκεια και η ένταση της διαταραχής θα καθορίσουν αν το σοκ θα είναι παροδικό ή η αρχή νέας πληθωριστικής ενεργειακής φάσης.
********
Σε κατάσταση αιφνίδιας επιβράδυνσης εισέρχεται η αγορά ομολόγων στην Ευρώπη, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει το διεθνές επενδυτικό κλίμα και αυξάνει τα ασφάλιστρα κινδύνου. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg, αρκετοί εκδότες ανέβαλαν προγραμματισμένες κινήσεις, επιλέγοντας να περιμένουν σταθεροποίηση της μεταβλητότητας.
Τη Δευτέρα μάλιστα δεν καταγράφηκαν νέες εκδόσεις σε ευρώ, στερλίνα ή δολάρια με τη μόνη εξαίρεση να εντοπίζεται στην Ελβετία, όπου η Mobimo Holding AG προχώρησεσε αξιοποίηση υφιστάμενης έκδοσης πράσινου ομολόγου σε ελβετικό φράγκο.
Τραπεζικές πηγές αναφέρουν ότι οι πρωινές κλήσεις αξιολόγησης (go/no go) ακυρώθηκαν, με στελέχη της Barclays να κάνουν λόγο για «αδύναμο περιβάλλον» τιμολόγησης. Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις για άντληση έως και 50 δισ. ευρώ μέσα στην εβδομάδα, η αγορά τηρεί στάση αναμονής.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η αγορά ομολόγων έχει ιστορικά ταχεία αντανακλαστικά ανάκαμψης, ωστόσο η πορεία θα εξαρτηθεί από τη γεωπολιτική αποκλιμάκωση και τη συμπεριφορά των spreads τις επόμενες ημέρες.
