Δύσκολη ημέρα στη Βουλή, όπου συνεχίζεται η επεξεργασία του ν/σ «Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας»

του Χρήστου Ιωάννου

Συνεχίζεται σήμερα Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2020 το μεσημέρι στη Βουλή στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων η συζήτηση για το νομοσχέδιο «Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας» (3η συνεδρίαση), το οποίο έχει προκαλέσει αντιδράσεις στους επαγγελματικούς φορείς όσο και στην αντιπολίτευση, καθώς αίρεται πλήρως η προστασία της κύριας κατοικίας των οφειλετών και ανοίγει διάπλατα ο δρόμος για την ένταξη στη διαδικασία της πτώχευσης και της αναγκαστικής ρευστοποίησης του συνόλου της περιουσίας όλων όσων έχουν οφειλές (μεταξύ αυτών νοικοκυριά, ανέργων, συνταξιούχων, σωματείων κλπ) και όχι μόνο όσων ασκούν εμπορική δραστηριότητα.

Το νομοσχέδιο εμπεριέχει τεράστια θεσμικά κενά που εάν ψηφιστεί όπως έχει, τον καθιστούν ανεφάρμοστο, όπως ανέφεραν οι φορείς, ακόμα και αυτοί που ωφελούνται δηλαδή τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης οφειλών.

Την προηγούμενη εβδομάδα στη συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων την Παρασκευή 16/10/2020 η Ελληνική Ένωση Τραπεζών διατύπωσε πέντε επιφυλάξεις ενώ η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων χαρακτήρισε το νομοθέτημα ανεφάρμοστο.

Παρακάτω ακολουθούν οι βασικότερες τοποθετήσεις των φορέων στη συνεδρίαση της προηγούμενης Παρασκευής:

Πλασκοβίτης, σύμβουλος της Τράπεζας της Ελλάδος 
Θετικό νομοσχέδιο τόσο για τα πιστωτικά ιδρύματα, όσο για τους οφειλέτες και την οικονομία εν γένει.
Η απαλλαγή των οφειλετών από το υπερβάλλον χρέος μετά την ρευστοποίηση της περιουσίας τους είναι μια καινοτομία κατά την εφαρμογή άλλωστε σχετικής κοινοτικής οδηγίας. Προσφέρει στον πτωχεύσαντα οφειλέτη τη δυνατότητα δεύτερης νέας αρχής, ένα νέο ξεκίνημα.
Δεύτερον η εισαγωγή του μόνιμου εξωδικαστικού μηχανισμού για τη συνολική ρύθμιση οφειλών δίνει την δυνατότητα τόσο σε ληξιπρόθεσμους όσο και σε ενήμερους οφειλέτες που όμως έχουν υποστεί μείωση της δυνατότητας αποπληρωμής των χρεών τους να ρυθμίσουν τις συνολικές οφειλές τους έναντι τραπεζών και δημοσίου κατά τρόπο που να αντιστοιχεί στις οικονομικές τους δυνατότητες.
Τρίτον, η προστασία των στεγαστικών αναγκών όσων δεν μπορούν να αποπληρώσουν το στεγαστικό τους δάνειο για την κύρια κατοικία τους μέσω του φορέα εξαγοράς και επαναμίσθωσης για 12 έτη της κατοικίας τους καθώς και η πρόβλεψη του μισθώματος για ευάλωτους οφειλέτες είναι επίσης στα θετικά του νομοσχεδίου.
Παράλληλα, με σειρά μεταρρυθμίσεων στα θετικά του νομοσχεδίου είναι η απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών πτώχευσης και των διαδικασιών εξυγίανσης, κάτι απαραίτητο λόγω των υφιστάμενων καθυστερήσεις.

Έχουν ενταχθεί επαρκείς διατάξεις για τον έλεγχο και αποτροπή κατάχρησης των ευνοϊκών προβλέψεων του νομοσχεδίου από στρατηγικούς κακοπληρωτές κι έτσι περιορίζεται ο ηθικός κίνδυνος που λειτουργεί αρνητικά για τους συνεπείς οφειλέτες.

Ειδικότερα για τα πιστωτικά ιδρύματα η απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών πτώχευσης και εξυγίανσης επιχειρήσεων, των μη βιώσιμων τουλάχιστον από αυτές, καθώς και η εξάλειψη των παραγόντων που οδηγούν σε εσκεμμένη μη συμμόρφωση προς τις συμβατικές υποχρεώσεις αποτελούν ζητήματα καθοριστικά – θα ήθελα να το τονίσω αυτό – για την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών και βεβαίως για την ικανότητά τους να χρηματοδοτούν την οικονομία.

Θα ήθελα να επισημάνω ότι η εμπειρία από το παρελθόν οι τυχόν αστοχίες δεν προέρχονται από λάθος διατάξεις αλλά από αδυναμίες στο σύστημα εφαρμογής τους. Και το παρόν νομοσχέδιο δεν αποφεύγει αυτό τον κίνδυνο δεδομένου ότι περιλαμβάνει διαδικασίες και προθεσμίες ιδιαίτερα απαιτητικές για τη δημόσια διοίκηση, το δικαστικό σύστημα και τις τράπεζες. Αυτή είναι η κύρια ανησυχία μας.

Τέλος, η παραπομπή κρίσιμων ρυθμίσεων σε σειρά υπουργικών αποφάσεων που δεν είναι ακόμα γνωστές προκαλούν σχετική ανασφάλεια ως προς το πως τελικά θα διαμορφωθούν οι σχετικές προβλέψεις , και γι’ αυτό θα θέλαμε και παρακαλούμε η διαβούλευση του υπουργείου Οικονομικών και τους εμπλεκόμενους φορείς και με την Τράπεζα της Ελλάδος να καλύψει και το περιεχόμενο αυτών των υπουργικών αποφάσεων.

Μαρίκα Φραγκάκη, εκπρόσωπος ΤΧΣ
Κρίνουμε το νομοσχέδιο συνολικά ως μία ορθή νομοθετική πρωτοβουλία. Πράγματι, παρέχει δημιουργεί ένα ενιαίο πλαίσιο κωδικοποιεί και απλοποιεί και διαδικασίες που δημιουργήθηκαν την τελευταία δεκαετία που διογκώθηκε το πρόβλημα των κόκκινων δανείων.

Σε ότι αφορά τη περίμετρο, θα πρέπει να διευκρινισθεί ποιά φυσικά πρόσωπα μπορούν να ενταχθούν όντας όμως ενήμερα. Η δική μας ανησυχία είναι τα άτομα πράγματι να έχουν ανάγκη της στήριξης του νόμου και των ευεργετημάτων που παρέχει.
Παρατηρούμε ότι υπάρχει μία διατύπωση η οποία αναφέρεται στα φυσικά πρόσωπα που έχουν μεν εξυπηρετούμενες οφειλές αλλά προκειμένου να ενταχθούν θα πρέπει να έχουν υποστεί μια μείωση των εισοδημάτων τους η αύξηση των δαπανών έτσι ώστε να επιδεινώνεται η οικονομική τους θέση κατά 20% ή περισσότερο.
Συνεπώς αυτή είναι μία παρατήρησή μας η οποία έχει καλυφθεί (σ.σ. από το υπόμνημα που έχει στείλει στο υπουργείο Οικονομικών).

Η δεύτερη παρατήρηση είναι ποιός χαρακτηρίζεται ως έχων αδυναμία πληρωμής οφειλών, οι λεγόμενοι unlike to pay ή utp. Είναι μία κατηγορία η οποία εάν ενταχθεί στα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα των τραπεζών, δημιουργούμε μία αρνητική συνέπεια για τον όγκο των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και κατά συνέπεια για την κεφαλαιακή επάρκεια. Συνεπώς, δεν θα πρέπει όποιος είναι ενήμερος και μπαίνει στον εξωδικαστικό μηχανισμό να θεωρείται ότι αποτελεί μία περίπτωση που στη συνέχεια θα τρέπει να κατηγοριοποιηθεί μέσα στα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.
Επίσης, μία παρατήρηση που έκανε και ο κ. Πλασκοβίτης, δηλαδή προκειμένου να εφαρμοστεί ο νόμος που συμμαζεύει μια κατάσταση, θα πρέπει να υπάρχει ο συντονισμός μεταξύ των διαφόρων φορέων που είναι και από τον δημόσιο τομέα και από τον ιδιωτικό τομέα ώστε να μπορέσει να τεθεί σε εφαρμογή με τη έναρξη του νόμου.

Αναφέρομαι δηλαδή στο θέμα του τρόπου πτωχεύσεων ή στο θέμα του φορέα απόκτησης ακινήτων, στη λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας που είναι αρκετά δύσκολο πράγμα. Έχει διαπιστωθεί στο παρελθόν όταν συστάθηκε η διαδικασία του εξωδικαστικού ότι η πλατφόρμα δεν είναι απλό πράγμα.

Άλλες παρατηρήσεις μας είναι το θέμα των προσφυγών στη δικαιοσύνη. Η εμπειρία μας λέει ότι είναι χρονοβόρες οι διαδικασίες και τελικά μπορεί να έχουμε αντίθετα αποτελέσματα και για τους οφειλέτες και για τον σκοπό της τακτοποίησης του ζητήματος. Θέλει μεγάλη προσοχή.

Και τέλος θα ήθελα να εκφράσω την ελπίδα ο νόμος αυτός θα έχει μία μακροχρόνια επιτυχία και γι΄αυτό θα χρειαστεί συνεχής και συστηματική παρακολούθηση και μελέτη των αποτελεσμάτων της εφαρμογής.

Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, πρόεδρος Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών

Τα σημάδια της πρόσφατης οικονομικής κρίσης είναι ορατά και προστίθενται οι επιπτώσεις της ύφεσης που έφερε η πανδημία.
Να μην κρυβόμαστε πολλοί επαγγελματίες πτώχευσαν, απλώς δεν υπήρχε η τυπική επιβεβαίωση της πτώχευσης λόγω των χρονοβόρων διαδικασιών και του άναρχου τοπίου που επικρατούσε.
Το νομοσχέδιο έρχεται να επιταχύνει τις διαδικασίες να μην παραμένει κάποιος εγκλωβισμένος ενώ έχει πτωχεύσει.
Όμως προκύπτουν πολλά ερωτήματα για το κατά πόσο στηρίζονται οι ΜμΕ και οι επαγγελματίες.
Το άρθρο 2 αναφέρει ως κατώφλι για την πτώχευση οφειλή 30.000 ευρώ, δηλαδή 30.000 οφειλή για το μικρό εμπορικό κατάστημα και 30.000 ευρώ για την βιομηχανία με τους 300 εργαζόμενους. Προτείνουμε κλιμάκωση του ποσού ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και βεβαίως ποσό ανώτερο των 30.000 ευρώ τουλάχιστον για τα επόμενα δύο χρόνια.
Επικροτούμε το διαχωρισμό των πτωχεύσεων και την εξέταση των μικρών επιχειρήσεων από τα Ειρηνοδικεία, αλλά να μπορούν να φέρουν σε πέρας την διαδικασία.
Αρθρο 92. Στην αρχή της πτώχευσης προσδιορισμός του ποσού που θα δίνει ο πτωχός μέχρι την απαλλαγή του. Μάλιστα λέει ότι αν δεν μπορεί να δίνει το ποσό θα σταματάει και η απαλλαγή του. Αλλά δεν μπορούμε να καταλάβουμε πως ένας επιχειρηματίας που πέφτει έξω θα ορίσει το μελλοντικό του εισόδημα για τρία χρόνια.
Προτείνουμε επίσης τη μη φορολόγηση των ποσών που θα πληρώνει.
Μέρος 3, κεφάλαιο 10. Σύνδικος πτώχευσης. Να εξασφαλιστεί αμοιβή.
Αν διαπιστωθεί δόλος, άμεσα ποινικά και άλλα μέτρα και όχι απλά μήνυση.
Αρθρο 92 – Δεύτερη ευκαιρία. Το ΕΕΑ έχει ασχοληθεί με το θέμα από το 2013. Θεωρούμε τα τρία χρόνια συν ένας χρόνος, δηλαδή συνολικά τέσσερα χρόνια εκτός πραγματικότητας για την εποχή μας. Δεκάδες χιλιάδες συνάδελφοι έχουν χάσει τα πάντα και τους ζητάμε τέσσερα χρόνια για να επιστρέψουν στην κανονικότητα.
Πρέπει να υπάρχει μεταβατική διάταξη δύο ετών ώστε η απαλλαγή να επέρχεται σε 12 μήνες για τους μη δόλιους.
Σχετικά με τις ρυθμίσεις για τους ευάλωτους οφειλέτες θεωρούμε αδιανόητο να εξαιρούνται οι έμποροι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες και να χάνουν το σπίτι τους την ώρα που προστατεύονται όλοι οι Ελληνες πολίτες.
Αν υιοθετηθούν αυτά που προβλέπει το νομοσχέδιο ταφόπλακα για τους επιχειρηματίες.

Αναστάσιος Πανούσης, Πρόεδρος Ένωσης Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις

Νομοσχέδιο σημαντικό για την χρηματοδότηση της οικονομίας και για τις τράπεζες να διαχειριστούν το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Ο νέος κώδικας αποτελεί ορόσημο από θεσμική και οικονομική πλευρά, λόγω σημασίας και λόγω του ότι ενοποιεί και κωδικοποιεί ρυθμίσεις που μέχρι τώρα καθυστερούσαν τις διαδικασίες.
Σημαντικό: Η διασύνδεση με τις φορολογικές βάσεις διοίκησης και τραπεζών. Είναι σημαντικό για να βρίσκουμε τους κακοπληρωτές.
Βελτιώσεις: Σχετικά με τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης: Ποιές οφειλές μπορούν να περιληφθούν σε αυτόν και δεύτερον τις δικλείδες ασφαλείας ώστε να μην μπορεί να αξιοποιηθεί από τους στρατηγικούς κακοπληρωτές.

Με την παρούσα διατύπωση του κώδικα μπορεί να υποβάλει αίτηση ιδιαιτέρως μεγάλη περίμετρος οφειλετών, είτε φυσικά είτε νομικά πρόσωπα είτε οι οφειλές είναι σε καθυστέρηση είτε έχουν ρυθμιστεί, είτε εξυπηρετούνται κανονικά και αυτό ανεξάρτητα από την νομική τους κατάσταση (δηλαδή είτε έχουν πραγματική αδυναμία είτε είναι αφερέγγυοι). Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στη ρύθμιση θα μπουν και ενήμεροι ρυθμισμένοι οφειλέτες. Επιπλέον, η υποβολή αίτησης δύναται να οδηγήσει σε αναστολή συγκεκριμένων ενεργειών αναγκαστικής εκτέλεσης, είναι μία ρύθμιση που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές. Επίσης, όλο αυτό έχει να κάνει και με το πως θα αντιμετωπιστούν εποπτικά από τις τράπεζες, αλλά αυτό αφορά τις τράπεζες και την ΤτΕ.
Προτείνουμε τη θέσπιση πρόσθετων κριτηρίων στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Στο υπόμνημά μας έχουμε προτάσεις που κατατείνουν στη λειτουργία του μηχανισμού υπέρ όσων εμφανίζουν πραγματικά πιθανή αφερεγγυότητα και τεκμηριώνεται ότι αδυνατούν να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.
Εστίαση των κριτηρίων ώστε να καταλαμβάνουν αποκλειστικά όσους ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα. Θα υπογραμμίζει την πρόθεση του νομοθέτη να διαφυλάξει τον ουσιαστικό στόχο του εξωδικαστικού μηχανισμού που είναι η προστασία βιώσιμων επιχειρήσεων και θέσεων εργασίας και όχι η αντιμετώπιση της υπερχρέωσης των καταναλωτών.

Ένα ειδικότερο ζήτημα αποτελεί ο προβλεπόμενος, το λεγόμενο υπολογιστικό εργαλείο την αυτόματη πρόταση ρύθμισης των οφειλών στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Ακόμα και αν είναι εφικτός ένας τέτοιος αλγόριθμος, ο στόχος του είναι η διευκόλυνση για πολύ μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Οι μεγάλες επιχειρήσεις και οι μεγάλες οφειλές απαιτούν ad hoc λύσεις ρύθμισης. Προτείνουμε πλαφόν για το ύψος των οφειλών στις οποίες θα εφαρμόζεται η αυτοματοποιημένη διαδικασία.

Ως προς το σκέλος του χρόνου που απαιτείται για την απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη του, η ρύθμιση προηγούμενων νομοθετημάτων για τριετή χρόνο απαλλαγής όπως προβλέπει σήμερα ο νόμος Κατσέλη αποτελεί μια ισορροπημένη προσέγγιση που μπορεί να υιοθετηθεί από το νέο κώδικα. Αυτή είναι η πρακτική και στις άλλες χώρες τις ΕΕ.

Η τελική επιτυχία δεν κρίνεται από το περιεχόμενό της αλλά από την αποτελεσματική εφαρμογή της. Να υπενθυμίσω πως ο νόμος Κατσέλη 3869/2010 δεν έπασχε ούτε στην πρόθεση ούτε στη στόχευση, όμως στην πράξη δημιούργησε τεράστια προβλήματα στο τραπεζικό σύστημα υπονόμευσε σε βάθος δεκαετίας την κουλτούρα πληρωμών στη χώρα, κλόνισε τα συναλλακτικά ήθη και αποτέλεσε ασφαλές καταφύγιο όχι μόνο σε εκείνους που επεδίωκε να προστατεύσει αλλά και σε πλήθος κακόβουλων και αντικοινωνικών συμπεριφορών, διογκώνοντας τον αριθμό των στρατηγικών κακοπληρωτών σε βαθμό που να τορπιλίζουν την οικονομικά δραστηριότητα στην Ελλάδα.

Να καταβληθεί μέριμνα για τα δικαστήρια, προετοιμασία ψηφιακής πλατφόρμας, άμεσα εγκύκλιοι και υπουργικές αποφάσεις. Η έναρξη εφαρμογής χωρίς να είναι έτοιμες οι ψηφιακές υποδομές θα υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα και θα οδηγήσει σε καθυστερήσεις και σε δυσλειτουργίες.

Όλη η προετοιμασία θα πρέπει να έχει νομοθετηθεί πριν την έναρξη του νέου νομοθετήματος.

Γεώργιος Μπούκης, Ένωση Συνεταιριστικών Τραπεζών

Σημαντικός ο θεσμός της έγκαιρης προειδοποίησης για να μην φθάσουν οι οφειλέτες σε χειρότερη κατάσταση.
Τι θα γίνει σε περίπτωση που έχουμε δύσκολες καταστάσεις με την πανδημία και τα καιρικά φαινόμενα; Δηλαδή όταν ένας οφειλέτης έχει ρυθμίσει τις οφειλές του, αλλά περιέλθει ξανά σε δύσκολη κατάσταση από λόγους ανωτέρας βίας, όπως για παράδειγμα το lockdown της Κοζάνης;
Τρίτο σημείο πως θα αντιμετωοίζονται οι οφειλέτες που έχουν κάνει ρύθμιση ή που έχουν πτωχεύσει ιδιώτες ή επιχειρήσεις, πως αντιμετωπίζονται από τον Τειρεσία διαχρονικά;

Κωνσταντίνος Κόλλιας, Πρόεδρος Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος
Το σημαντικό είναι ότι τα χρέη δεν μεταβιβάζονται στην επόμενη γενιά.
Θα πρέπει να προστατευθούν περισσότερο οι ευάλωτες ομάδες και να πριμοδοτείται ο οφειλέτης, δηλαδή να αφαιρούνται από το χρέος τους τα μισθώματα που δίνει όταν του πάρουν το σπίτι.

Γεώργιος Σταματογιάννης: Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά και Αντιπρόεδρος της Ολομέλειας
Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο πρόκειται για τον νέο πτωχευτικό κώδικα και όχι για την διευθέτηση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας.
Το ιδιαίτερο στοιχείο είναι η προστασία πρώτης κατοικίας και περιορίζεται μόνο στον ευάλωτο οφειλέτη. Και μάλιστα είναι πιο περιορισμένη και από τον νόμο 4605, όπου εντάχθηκαν μόλις 5.000 οφειλέτες. Κι έτσι γίνεται αντιληπτό, γίνεται περιορισμένη έως και μη περιεχομένου η προστασία της πρώτης κατοικίας, και για τον ευάλωτο οφειλέτη.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ο χρόνος έναρξης λειτουργίας του φορέα απόκτησης και μίσθωσης ακινήτων, καθώς προβλέπεται να υπάρξει υπουργική απόφαση. Όμως μέχρι να λειτουργήσει ο φορέας δημιουργείται ένα ζήτημα διότι στο ενδιάμεσο διάστημα δεν προβλέπεται τίποτα και είναι έωλη η προστασία της πρώτης κατοικίας.

Επίσης θα ήθελα να επισημάνω λόγω του έντονα κοινωνικού χαρακτήρα ότι στον φορέα απόκτησης και μίσθωσης ακινήτων θα πρέπει να έχει συμμετοχή το ελληνικό δημόσιο γιατί θα είναι αυτός που θα διαπραγματεύεται στην πραγματικότητα με αυτούς που θα είναι σε αδύναμη κατάσταση.

Τα βασικότερα χαρακτηριστικά αυτού του νομοθετήματος είναι ότι ρευστοποιείται το σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας, ότι μετατρέπεται ένα μέρος του ετήσιου εισοδήματος σε πτωχευτική περιουσία που στην ουσία είναι άρση του ακατάσχετου είτε μισθών είτε συντάξεων. Αυτό είναι πρωτοφανές είναι κενοφανές, γιατί στα 150 χρόνια λειτουργίας του πτωχευτικού νόμου ποτέ δεν υπήρχε κατάσχεση στην πτώχευση και δεν εντασσόταν στην πτώχευση η κατάσχεση του μισθού ή της σύνταξης. Αυτό είναι πέραν των δαπανών διαβίωσης αλλά αυτό έχει μία ιδιαίτερη αντικοινωνική διάσταση.

Σεραφείμ Σωτηριάδης, συνέχεια ως εκπρόσωπος δικηγόρων

Επιμένω στα εξής: Αρθρο 193 προσφυγή κατά της απαλλαγής. Εύλογο είναι να υπάρχει προσφυγή. Όμως βάζει τον περιορισμό ότι αν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη ή έχει καταδικαστεί για το αδίκημα της φοροδιαφυγής τότε δεν απαλλάσσεται. Θα πρέπει να γίνει σαφέστερο για ποιό αδίκημα φοροδιαφυγής, γιατί αν μιλάμε για το άρθρο 66 του 4174 δηλαδή για μη πληρωμή ΦΠΑ ή ΦΜΥ για ποσό πάνω από 100.000 είναι κακούργημα τότε οι περισσότεροι επιχειρηματίες δεν θα μπορούν να τύχουν απαλλαγής ή δεύτερης ευκαιρίας. Αν ο νομοθέτης θέλει και έχει τη γενναιότητα να δώσει τη δεύτερη ευκαιρία , η διάταξη αυτή μπορεί να παραληφθεί.

Αρθρο 222: Τα μισθώματα θα πρέπει να προσμετρώνται στο τίμημα.
Αρθρο 226: Θα έπρεπε ο φορέας να είναι δημόσιος, αλλά σύμφωνα με το νομοσχέδιο υπάρχει ρητή πρόβλεψη ότι θα είναι ιδιωτικός.

Ευάγγελος Κριτικός: Πρόεδρος Εθνικής Ομοσπονδίας Προστασίας Δανειοληπτών-Καταναλωτών

Το νομοσχέδιο κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση κλπ.
Όμως έχουμε να εκφράσουμε και τους προβληματισμούς μας
Στο στάδιο του εξωδικαστικού μηχανισμού, όπου δεν υπάρχει η υποχρεωτικότητα. Το στάδιο θα πρέπει να υπόκειται στην κρίση της δικαστικής αρχής. Επίσης θα πρέπει να αναστέλλονται οι ενέργειες αναγκαστικής εκτέλεσης μέχρι να εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση.

Δεύτερο σημείο αυτό που προβλέπεται επιδότηση του ελληνικού δημοσίου και αυτό γιατί η μέχρι τώρα εμπειρία δείχνει ότι όπου προβλέπονται επιδοτήσεις του ελληνικού δημοσίου δημιουργήθηκαν προβλήματα με τη μη αποδέσμευσή τους.

Το τρίτο σημείο είναι ότι το αίτημα πτώχευσης μπορεί να υποβάλει ένας και μόνο πιστωτής. Αυτό σημαίνει ότι ένα fund ή μία τράπεζα μπορεί να ζητήσει τη πτώχευση του οφειλέτη εάν δεν εξυπηρετεί το δάνειό του κανονικά για ένα εξάμηνο. Αν δηλαδή κάποιος που έχει τεθεί σε εκ περιτροπής εργασία και δεν μπορεί να εξυπηρετήσει κανονικά το στεγαστικό του δάνειο, τότε μπορεί ο πιστωτής να ζητήσει την πτώχευσή του.

Επίσης υπάρχει το θέμα της απόδοσης μέρος του εισοδήματος μετά την αφαίρεση των δαπανών διαβίωσης. Με άλλα λόγια, οσό πάνω από τα 540 ευρώ μπορεί να το πάρει ο πιστωτής.

Γιώργος Καββαθάς, Πρόεδρος ΓΣΕΒΕΕ

Έρχεται το νομοθέτημα αυτό έρχεται σε ένα περιβάλλον εξόχως προβληματικό για την ελληνική οικονομία. Είναι το τρίτο συνεχόμενο έτος μετά την μεγάλη κρίση και ακόμα βρισκόμαστε στο 80% του ΑΕΠ του 2008 ενώ εφέτος αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω κατά 8,2%.
Το νομοσχέδιο δεν δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη δεύτερη ευκαιρία.
Οδηγούμαστε σε μέτρα που οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα χάνουν την περιουσία τους χωρίς να αναδιαρθρώνεται η οικονομία.

Ο μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης αποτελεί χρήσιμο εργαλείων.

Πλέον υποκείμενο πτώχευσης (αρ. 76) γίνεται όχι μόνο όποιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει εμπορική ιδιότητα, αλλά γενικά όποιος έχει χρέη ακόμη και μη εμπορικά και δεν μπορεί να τα εξυπηρετήσει. Επομένως, στο νόμο μπορούν να υπαχθούν νοικοκυριά, συνταξιούχοι ακόμη κι άνεργοι, που αντιμετωπίζονται όπως οι έμποροι. Ακόμη και νομικά πρόσωπα, που δεν έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα, αλλά απλή οικονομική δραστηριότητα πχ σωματεία και σύλλογοι. Μέχρι τώρα υπάγονταν μόνο όσοι είχαν εμπορική δραστηριότητα – ιδιότητα ή οικονομικό σκοπό. Συνεπώς, αυτό που ισχύει στις εταιρείες, όπου άλλος είναι ο ΑΦΜ της εταιρείας και άλλος ο του μετόχου/εταίρου κλπ, ώστε να μην υφίσταται σύγχυση, πρέπει να ισχύσει και για τις ατομικές επιχειρήσεις, ώστε να επέλθει διαχωρισμός του ΑΦΜ του φυσικού προσώπου από τον ΑΦΜ της ατομικής επιχείρησης.

Προϋποθέσεις υπαγωγής στη πτωχευτική διαδικασία (αρ.77): Έως τώρα αντικειμενική προϋπόθεση πτώχευσης ήταν κυρίως να τεκμαίρεται μόνιμη και γενική παύση πληρωμών. Πλέον, ο οφειλέτης πτωχεύει με τεκμαρτό τρόπο, αν επί 6μηνο δεν καταβάλλει το 40% των ληξιπρόθεσμων οφειλών του ή το 60% για πτωχεύσεις μικρού αντικειμένου.

Η πτωχευτική διαδικασία η οποία μπορεί να κινηθεί και μόνο από τους οφειλέτες είναι εφικτό να ξεκινήσει από έναν και μόνον πιστωτή (αρ.77 παρ.2), καθώς η επιλεκτική εκπλήρωση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων δεν αίρει την παύση πληρωμών. Για παράδειγμα, αν ένας οφειλέτης εξοφλεί κανονικά το δάνειο της επιχείρησής του, το λίζινγκ με το οποίο αγόρασε εξοπλισμό και οχήματα, τις υποχρεώσεις του προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, αλλά έχει παύσει να εξοφλεί το στεγαστικό του δάνειο προς την τράπεζα για ένα 6μηνο η τράπεζα μπορεί να τον οδηγήσει σε αναγκαστική πτώχευση.

Στην κατηγορία των πτωχεύσεων μικρού αντικειμένου (αρ.172 επ.), που αφορά ειδικότερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους μικρούς οφειλέτες, οι γενικές προβλέψεις είναι πολύ πιο επαχθείς.

Κριτήριο ένταξης στις πτωχεύσεις μικρού αντικειμένου είναι η ικανοποίηση 1 από τα 3 παρακάτω κριτήρια.

o Ενεργητικό ή περιουσία έως 350.000 ευρώ (από 150.000 τώρα)
o Ετήσια έσοδα έως 700.000 ευρώ (από 200.000 τώρα)
o Μέσος όρος απασχολουμένων έως 10 άτομα (από 5 άτομα τώρα)

Με βάση εκτιμήσεις του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, στο νέο καθεστώς fast track πτωχευτικών διαδικασιών δυνητικά, βάσει τζίρου, εντάσσεται το 81% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Οι πτωχεύσεις μικρού αντικειμένου θα υπάγονται πλέον στα ειρηνοδικεία κι όχι στα πολυμελή πλημμελειοδικεία, όπως οι άλλες πτωχεύσεις. Η αίτηση πτώχευσης υποβάλλεται ηλεκτρονικά και υπό προϋποθέσεις γίνεται αυτομάτως δεκτή. Ο οφειλέτης επομένως χάνει το δικαίωμα να απολαύσει τα ευεργετήματα της ακροαματικής διαδικασίας, όπου μπορεί να εκθέσει με άνεση χρόνου τα επιχειρήματά του.

Για πρώτη φορά υιοθετούνται αντικειμενικά κριτήρια πτώχευσης – τεκμαρτά. Ως συνέπεια ακυρώνεται το δικαίωμα ανταπόδειξης από τη μεριά του υποψήφιου πτωχού.

Για πρώτη φορά στην πτωχευτική περιουσία εισάγεται το μεταπτωχευτικό εισόδημα, συγκεκριμένα ό,τι υπερβαίνει τα 540 ευρώ ανά άτομο (εύλογες δαπάνες διαβίωσης) (αρ.92), που υπολείπεται του θεσμοθετημένου ακατάσχετου. Ως αποτέλεσμα ο πτωχευμένος ωθείται στην αδήλωτη αγορά εργασίας, ενώ χάνει το κίνητρο να διεκδικήσει μια καλύτερη αμοιβή. Ενώ ο νόμος έχει στον τίτλο του τη δεύτερη ευκαιρία, ο πτωχευμένος χάνει κάθε ευκαιρία.

Η ένταξη στην πτωχευτική περιουσία της πρώτης κατοικίας παραβιάζει το Σύνταγμα που την
προστατεύει.

Η υπαγωγή στην πτωχευτική περιουσία κάθε ακινήτου ιδιοκτησίας του οφειλέτη, ακόμη κι όποιου εντάχθηκε στο ν.3869/2020 (ν. Κατσέλη), όπως προβλέπεται στο αναρτηθέν στη δημόσια διαβούλευση σχέδιο, καταργεί την ασφάλεια δικαίου. Καταργεί επίσης αναδρομικά το προστατευτικό πλαίσιο του ν. Κατσέλη ακόμη και για δίκες που έχει εκδοθεί δικαστική απόφαση.

Η απόδοση ευθύνης εις ολόκληρο για την αποκατάσταση της ζημιάς των εταιρικών πιστωτών στα υπαίτια για καθυστέρηση κατάθεσης αίτησης πτώχευσης μέλη του οργάνου διοίκησης αποτελεί αθέμιτο εκβιασμό στην κατεύθυνση επιτάχυνσης των διαδικασιών πτώχευσης (αρ. 127).

Ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Κατοικιών (αρ.218 επ.) αποτελεί ένα νέο όχημα ενίσχυσης των τραπεζών με κρατική εγγύηση για πολλοστή φορά και ιδιωτικοποίησης της περιουσίας των νοικοκυριών, ενώ το κόστος συντήρησης και ο κίνδυνος μείωσης της αξίας της κατοικίας μοιράζονται στον οφειλέτη και στο δημόσιο.

Οι τράπεζες έρχονται σε προνομιακή θέση όταν τοποθετούνται πρώτες στη σειρά κατά τη διανομή του εκπλειστηριάσματος, σε βάρος εργατικών αμοιβών ή άλλων προμηθευτών (αρ.167 παρ.2 περ.αα). Επίσης, στην περίπτωση που ένα πρόσωπο το οποίο οφείλει το 90% των οφειλών του σε τράπεζα ωθείται σε απ’ ευθείας διαπραγμάτευση μαζί της.

Η μείωση του αναγκαίου ποσοστού πλειοψηφίας των πιστωτών (από 60% σε 50%) με ταυτόχρονη παροχή δικαιώματος επικύρωσης της συμφωνίας χωρίς τη συναίνεση του οφειλέτη δίνουν το δικαίωμα σε μια μικρή ως οριακή πλειοψηφία πιστωτών να επιβάλει τους όρους της πτώχευσης (αρ.151 παρ.2).

Το δικαίωμα που δίνεται στις τράπεζες να ανταλλάσσουν μεταξύ τους στοιχεία για τον δανειολήπτη, αν κρίνουν ότι επαπειλείται αδυναμία εκπλήρωσης υποχρεώσεων του οφειλέτη, παραβιάζει το φορολογικό και τραπεζικό απόρρητο του οφειλέτη (αρ.30).

Εισάγονται χρονικά περιθώρια κλήτευσης του οφειλέτη – υποψήφιου πτωχού, μόλις 15 ημερολογιακές ημέρες πριν τη δικάσιμο στο Πολυμελές Πρωτοδικείο, που είναι απαγορευτικά για να ασκήσει τα δικαιώματα του.