Κριστίν Λαγκάρντ: Αγορές ομολόγων μέχρι τον Μάρτιο του 2022 και ζήτησε από την ΕΕ να τρέξει το Ταμείο Ανάκαμψης

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ κατά την ομιλία της σήμερα κατά τη σημερινή συνέντευξη τύπου, δήλωσε ότι θα συνεχιστεί η ποσοτική χαλάρωση τουλάχιστον μέχρι τον Μάρτιο του 2022 και γενικά θα συνεχιστούν όλα τα μέτρα που είναι αναγκαία για να αποκαταστήσουν τη ζημιά που έχει προκαλέσει και προκαλεί η πανδημία του κορωνοϊού. Παράλληλα, η Κριστίν Λαγκάρντ έστειλε το μήνυμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τρέξει τις διαδικασίες για το Ταμείο Ανάκαμψης (Generation Next). 

Ακολουθεί η ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας:

Η έναρξη εκστρατειών εμβολιασμού σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την επίλυση της συνεχιζόμενης κρίσης στην υγεία. Ωστόσο, η πανδημία εξακολουθεί να δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία και τη ζώνη του ευρώ και τις παγκόσμιες οικονομίες. Η ανανεωμένη αύξηση των μολύνσεων από (COVID-19) και τα περιοριστικά και παρατεταμένα μέτρα περιορισμού που επιβάλλονται σε πολλές χώρες της ζώνης του ευρώ διαταράσσουν την οικονομική δραστηριότητα.

Η δραστηριότητα στον μεταποιητικό τομέα συνεχίζει να διατηρείται σε σχετικά καλά επίπεδα, αλλά η δραστηριότητα του τομέα των υπηρεσιών περιορίζεται σοβαρά, αν και σε μικρότερο βαθμό από ό, τι κατά τη διάρκεια του πρώτου κύματος της πανδημίας στις αρχές του 2020. Ο πληθωρισμός παραμένει πολύ χαμηλός στο πλαίσιο της ζήτησης και της σημαντικής χαλάρωσης στις αγορές εργασίας και προϊόντων. Συνολικά, τα δεδομένα επιβεβαιώνουν την προηγούμενη βασική εκτίμησή μας σχετικά με τον έντονο βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο της πανδημίας στην οικονομία και την παρατεταμένη αδυναμία του πληθωρισμού.

Σε αυτό το περιβάλλον, η νομισματική πολιτική παραμένει απαραίτητη για τη διατήρηση ευνοϊκών χρηματοδοτικών συνθηκών κατά την περίοδο για όλους τους τομείς της οικονομίας. Συμβάλλοντας στη μείωση της αβεβαιότητας και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη, αυτό θα ενθαρρύνει τις καταναλωτικές δαπάνες και τις επιχειρηματικές επενδύσεις, στηρίζοντας την οικονομική δραστηριότητα και διασφαλίζοντας τη μεσοπρόθεσμη σταθερότητα των τιμών.

Εν τω μεταξύ, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, συμπεριλαμβανομένης της δυναμικής της πανδημίας και της ταχύτητας των εκστρατειών εμβολιασμού. Θα συνεχίσουμε επίσης να παρακολουθούμε τις εξελίξεις στη συναλλαγματική ισοτιμία όσον αφορά τις πιθανές επιπτώσεις τις στις μεσοπρόθεσμες προοπτικές πληθωρισμού. Συνεχίζουμε να είμαστε έτοιμοι να προσαρμόσουμε όλα τα μέσα μας, ανάλογα με την περίπτωση, για να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός κινείται προς τον στόχο μας με σταθερό τρόπο, σύμφωνα με τη δέσμευσή μας για συμμετρία.

Σε αυτό το πλαίσιο, αποφασίσαμε να επαναβεβαιώσουμε τη στάση της νομισματικής μας πολιτικής.

Πρώτον, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ αμετάβλητα. Περιμένουμε να παραμείνουν στα σημερινά ή χαμηλότερα επίπεδα έως ότου έχουμε δει τις προοπτικές πληθωρισμού να συγκλίνουν ισχυρά σε επίπεδο αρκετά κοντά, αλλά κάτω από το 2% εντός του ορίζοντα προβολής μας, και μια τέτοια σύγκλιση αντανακλάται σταθερά στην υποκείμενη δυναμική του πληθωρισμού.

Δεύτερον, θα συνεχίσουμε τις αγορές μας στο πλαίσιο του προγράμματος αγοράς έκτακτης ανάγκης πανδημίας (PEPP) με συνολικό κονδύλι 1.850 δισεκατομμυρίων ευρώ. Θα πραγματοποιήσουμε καθαρές αγορές περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο του PEPP έως τουλάχιστον το τέλος Μαρτίου 2022 και, εν πάση περιπτώσει, έως ότου το Διοικητικό Συμβούλιο κρίνει ότι η φάση κρίσης του κορωνοϊού έχει τελειώσει.

Οι αγορές στο πλαίσιο του PEPP θα πραγματοποιηθούν για τη διατήρηση ευνοϊκών χρηματοδοτικών συνθηκών κατά την περίοδο πανδημίας. Θα αγοράζουμε με ευελιξία σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς και με σκοπό να αποτρέψουμε τη πίεση στους όρους χρηματοδότησης που δεν συνάδει με την αντιμετώπιση των πτωτικών επιπτώσεων της πανδημίας στην προβλεπόμενη πορεία του πληθωρισμού.

Επιπλέον, η ευελιξία των αγορών με την πάροδο του χρόνου, μεταξύ των κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων και μεταξύ των δικαιοδοσιών θα συνεχίσει να υποστηρίζει την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής.

Θα συνεχίσουμε να επανεπενδύουμε τις κύριες πληρωμές από τη λήξη χρεογράφων που αγοράστηκαν στο πλαίσιο του PEPP έως τουλάχιστον το τέλος του 2023. Σε κάθε περίπτωση, η μελλοντική διάθεση του χαρτοφυλακίου PEPP θα διαχειριστεί για να αποφευχθεί η παρέμβαση στην κατάλληλη στάση νομισματικής πολιτικής.

Τρίτον, οι καθαρές αγορές στο πλαίσιο του προγράμματος αγοράς περιουσιακών στοιχείων (APP) θα συνεχιστούν με μηνιαίο ρυθμό 20 δισεκατομμυρίων ευρώ. Συνεχίζουμε να αναμένουμε ότι οι μηνιαίες καθαρές αγορές περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο της εφαρμογής θα διαρκέσουν για όσο διάστημα είναι απαραίτητο για να ενισχύσουν την προσαρμοστική επίδραση των επιτοκίων πολιτικής μας και να τελειώσουν λίγο πριν αρχίσουμε να αυξάνουμε τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ.

Σκοπεύουμε επίσης να συνεχίσουμε την επανεπένδυση, στο ακέραιο, των κύριων πληρωμών από χρεόγραφα που λήγουν και αγοράστηκαν βάσει του APP για παρατεταμένη χρονική περίοδο μετά την ημερομηνία κατά την οποία αρχίζουμε να αυξάνουμε τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ και, εν πάση περιπτώσει, για όσο διάστημα είναι απαραίτητο για τη διατήρηση ευνοϊκές συνθήκες ρευστότητας και άφθονο βαθμό νομισματικής διευκόλυνσης.

Τέλος, θα συνεχίσουμε να παρέχουμε μεγάλη ρευστότητα μέσω των πράξεων αναχρηματοδότησης. Συγκεκριμένα, παραμένει η τρίτη σειρά στοχευμένων πράξεων μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης (TLTRO III), που αποτελεί ελκυστική πηγή χρηματοδότησης για τις τράπεζες, υποστηρίζοντας τον τραπεζικό δανεισμό σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Επιτρέψτε μου τώρα να εξηγήσω την εκτίμησή μας με μεγαλύτερη λεπτομέρεια, ξεκινώντας από την οικονομική ανάλυση. Μετά από μια απότομη συρρίκνωση το πρώτο εξάμηνο του 2020, το πραγματικό ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ ανέκαμψε έντονα και αυξήθηκε κατά 12,4% από τρίμηνο σε τρίμηνο, το τρίτο τρίμηνο, αν και παραμένει πολύ κάτω από τα επίπεδα πριν από την πανδημία. Τα οικονομικά δεδομένα, έρευνες και δείκτες υψηλής συχνότητας υποδηλώνουν ότι η επανεμφάνιση της πανδημίας και η σχετική εντατικοποίηση των μέτρων περιορισμού πιθανότατα οδήγησαν σε μείωση της δραστηριότητας το τέταρτο τρίμηνο του 2020 και αναμένεται επίσης να επηρεάσουν τη δραστηριότητα το πρώτο τρίμηνο φέτος. Εν ολίγοις, αυτό ευθυγραμμίζεται γενικά με την τελευταία βάση των μακροοικονομικών προβλέψεων του Δεκεμβρίου 2020.

Οι οικονομικές εξελίξεις εξακολουθούν να είναι άνισες μεταξύ των τομέων, με τον τομέα των υπηρεσιών να επηρεάζεται περισσότερο από τους νέους περιορισμούς στην κοινωνική αλληλεπίδραση και την κινητικότητα από ό, τι ο βιομηχανικός τομέας. Αν και τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής συνεχίζουν να υποστηρίζουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, οι καταναλωτές παραμένουν προσεκτικοί ενόψει της πανδημίας και των επιπτώσεών της στην απασχόληση και τα κέρδη. Επιπλέον, οι αδύναμοι εταιρικοί ισολογισμοί και η αβεβαιότητα σχετικά με τις οικονομικές προοπτικές εξακολουθούν να επηρεάζουν τις επιχειρηματικές επενδύσεις.

Κοιτώντας μπροστά, η διάθεση εμβολίων, η οποία ξεκίνησε στα τέλη Δεκεμβρίου, επιτρέπει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην επίλυση της κρίσης στην υγεία. Ωστόσο, θα χρειαστεί χρόνος έως ότου επιτευχθεί εκτεταμένη ανοσία και δεν αποκλείονται περαιτέρω δυσμενείς εξελίξεις που σχετίζονται με την πανδημία. Μεσοπρόθεσμα, η ανάκαμψη της οικονομίας της ζώνης του ευρώ θα πρέπει να υποστηρίζεται από ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης, μια επεκτατική δημοσιονομική στάση και μια ανάκαμψη της ζήτησης καθώς αρθούν τα μέτρα περιορισμού και υποχωρεί η αβεβαιότητα.

Συνολικά, οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις προοπτικές ανάπτυξης της ζώνης του ευρώ παραμένουν αλλά λιγότερο έντονοι. Τα νέα σχετικά με τις προοπτικές για την παγκόσμια οικονομία, τη συμφωνία για τις μελλοντικές σχέσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου και την έναρξη εκστρατειών εμβολιασμού είναι ενθαρρυντικά, αλλά η συνεχιζόμενη πανδημία και οι επιπτώσεις της στις οικονομικές και χρηματοοικονομικές συνθήκες εξακολουθούν να αποτελούν πηγές μειωμένου κινδύνου.

Ο ετήσιος πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ παρέμεινε αμετάβλητος στο -0,3% τον Δεκέμβριο. Με βάση την τρέχουσα δυναμική των τιμών της ενέργειας, ο γενικός πληθωρισμός είναι πιθανό να αυξηθεί τους επόμενους μήνες, υποστηριζόμενος επίσης από το τέλος της προσωρινής μείωσης του ΦΠΑ στη Γερμανία. Ωστόσο, οι υποκείμενες πιέσεις στις τιμές αναμένεται να παραμείνουν συγκρατημένες λόγω της χαμηλής ζήτησης, ιδίως στον τομέα του τουρισμού και των ταξιδιών, καθώς και στις χαμηλές μισθολογικές πιέσεις και την ανατίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ. Μόλις εξαφανιστεί ο αντίκτυπος της πανδημίας, η ανάκαμψη της ζήτησης, υποστηριζόμενη από προσαρμοστικές δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές, θα ασκήσει ανοδική πίεση στον πληθωρισμό μεσοπρόθεσμα. Τα μέτρα που βασίζονται στην έρευνα και οι δείκτες με βάση την αγορά των μακροπρόθεσμων προσδοκιών για τον πληθωρισμό παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, αν και οι δείκτες προσδοκιών για τον πληθωρισμό με βάση την αγορά έχουν αυξηθεί ελαφρώς.

Όσον αφορά τη νομισματική ανάλυση, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ευρέος χρήματος (Μ3) αυξήθηκε σε 11,0 τοις εκατό τον Νοέμβριο του 2020, από 10,5 τοις εκατό τον Οκτώβριο, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη αύξηση των διαθεσίμων καταθέσεων. Η ισχυρή αύξηση του χρήματος συνέχισε να υποστηρίζεται από τις συνεχιζόμενες αγορές περιουσιακών στοιχείων από το Ευρωσύστημα, το οποίο παραμένει η μεγαλύτερη πηγή δημιουργίας χρημάτων. Στο πλαίσιο μιας ακόμη αυξημένης προτίμησης για ρευστότητα στον τομέα της κατοχής χρημάτων και χαμηλού κόστους ευκαιρίας για την κατοχή των πιο ρευστών μορφών χρήματος, το στενό νομισματικό σύνολο M1 παρέμεινε ο κύριος συνεισφέρων στην ευρεία ανάπτυξη του χρήματος.

Οι εξελίξεις στα δάνεια προς τον ιδιωτικό τομέα χαρακτηρίστηκαν από μέτριο δανεισμό σε μη χρηματοπιστωτικές εταιρείες και ανθεκτικό δανεισμό σε νοικοκυριά. Η μηνιαία ροή δανεισμού προς μη χρηματοπιστωτικές εταιρείες παρέμεινε πολύ μέτρια τον Νοέμβριο, συνεχίζοντας το ρυθμό που παρατηρήθηκε από το τέλος του καλοκαιριού. Ταυτόχρονα, ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητος, στο 6,9 τοις εκατό, αντανακλώντας ακόμη την πολύ ισχυρή αύξηση του δανεισμού κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δανείων προς τα νοικοκυριά παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερός στο 3,1 τοις εκατό τον Νοέμβριο, εν μέσω μιας σημαντικής θετικής μηνιαίας ροής.

Η νέα έρευνα τραπεζικού δανεισμού για το τέταρτο τρίμηνο του 2020 αναφέρει την ενίσχυση των πιστωτικών προτύπων για τα δάνεια προς τις επιχειρήσεις. Αυτή η σύσφιξη οφείλεται κυρίως σε αυξημένες αντιλήψεις κινδύνου μεταξύ των τραπεζών, σε ένα πλαίσιο συνεχούς αβεβαιότητας σχετικά με την οικονομική ανάκαμψη και ανησυχιών σχετικά με την πιστοληπτική ικανότητα του δανειολήπτη. Οι ερωτηθέντες τράπεζες ανέφεραν επίσης μείωση της ζήτησης δανείων από εταιρείες το τέταρτο τρίμηνο. Η έρευνα έδειξε επίσης μια περαιτέρω αύξηση της καθαρής ζήτησης από τα νοικοκυριά για δάνεια για αγορά σπιτιού το τέταρτο τρίμηνο, παρόλο που τα πιστωτικά πρότυπα συνέχισαν να σφίγγουν.

Συνολικά, τα μέτρα πολιτικής μας, μαζί με τα μέτρα που έχουν υιοθετηθεί από τις εθνικές κυβερνήσεις και άλλα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, παραμένουν απαραίτητα για την υποστήριξη των όρων τραπεζικού δανεισμού και την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ιδίως για εκείνους που πλήττονται περισσότερο από την πανδημία.

Συνοψίζοντας, τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι απαιτείται άφθονος βαθμός νομισματικής διευκόλυνσης για τη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας και της ισχυρής σύγκλισης του πληθωρισμού σε επίπεδα που είναι κάτω, κοντά στο 2% μεσοπρόθεσμα.

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές πολιτικές, μια φιλόδοξη και συντονισμένη δημοσιονομική στάση παραμένει κρίσιμη, ενόψει της απότομης συρρίκνωσης της οικονομίας της ζώνης του ευρώ. Για το σκοπό αυτό, απαιτείται συνεχής υποστήριξη από τις εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές, δεδομένης της χαμηλής ζήτησης από επιχειρήσεις και νοικοκυριά σχετικά με την επιδείνωση της πανδημίας και την εντατικοποίηση των μέτρων περιορισμού. Ταυτόχρονα, τα φορολογικά μέτρα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης για πανδημία θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να παραμείνουν στοχευμένα και προσωρινά. Τα μέτρα, επίσης που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για εργαζόμενους, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις παρέχουν σημαντική χρηματοδοτική υποστήριξη.

Το Διοικητικό Συμβούλιο αναγνωρίζει τον βασικό ρόλο του πακέτου της ΕΕ Generation Next, (το γνωστό ως Ταμείο Ανάκαμψης) και τονίζει τη σημασία του να τεθεί σε λειτουργία χωρίς καθυστέρηση. Καλεί τα κράτη μέλη να επιταχύνουν τη διαδικασία επικύρωσης, να ολοκληρώσουν τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητάς τους και να διαθέσουν τους πόρους για παραγωγικές δημόσιες δαπάνες, συνοδευόμενες από διαρθρωτικές πολιτικές που ενισχύουν την παραγωγικότητα. Αυτό θα επιτρέψει στο πρόγραμμα της ΕΕ Generation Next να συμβάλει σε μια ταχύτερη, ισχυρότερη και πιο ομοιόμορφη ανάκαμψη και θα αυξήσει την οικονομική ανθεκτικότητα και το αναπτυξιακό δυναμικό των οικονομιών των κρατών μελών, υποστηρίζοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ. Τέτοιες διαρθρωτικές πολιτικές είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την αντιμετώπιση μακροχρόνιων διαρθρωτικών και θεσμικών αδυναμιών και για την επιτάχυνση των πράσινων και ψηφιακών μεταβάσεων.