Ζαββός: Το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων αλλάζει τη στρατηγική των Ταμείων

Για τις αλλαγές στη στρατηγική των Ταμείων, σε ένα περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων, μίλησε ο Υφυπουργός Οικονομικών, αρμοδίου για το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα, κ. Γιώργος Ζαββός, κατά το 2ο Συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η κυβέρνηση αναγνωρίζει τη μεγάλη σημασία του δεύτερου και του τρίτου πυλώνα ασφάλισης, ως συμπληρωματικών του πρώτου πυλώνα της κοινωνικής ασφάλισης.
Η ανάπτυξη των δύο αυτών πυλώνων ενδιαφέρει την κυβέρνηση, καθώς, εκτός από τη βελτίωση του συνταξιοδοτικού εισοδήματος των ασφαλισμένων που προσφέρουν, αποτελούν και θεσμικούς επενδυτές μεγάλης σημασίας για τις εθνικές οικονομίες των χωρών και με μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης στη χώρα μας.
Η ενίσχυση των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων, κρίνεται σήμερα περισσότερο αναγκαία από ποτέ ενόψει της γήρανσης του πληθυσμού και του δημογραφικού προβλήματος.

Οι πυλώνες αυτοί δρουν συμπληρωματικά με τον πρώτο της κοινωνικής ασφάλισης και σκοπός μας είναι η διεύρυνση των συνεργειών τους, με απώτερο σκοπό τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των ασφαλισμένων.
Μια πολύ μεγάλη πρόκληση για τα κεφαλαιοποιητικά συνταξιοδοτικά συστήματα σήμερα είναι το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων στο οποίο βρισκόμαστε εδώ και αρκετά χρόνια και φαίνεται ότι θα συνεχιστεί στο επόμενο χρονικό διάστημα.
Το περιβάλλον αυτό αλλάζει τη στρατηγική των ταμείων, απομακρύνοντας τις επενδύσεις από καταθέσεις και ομόλογα και στρέφοντάς τις περισσότερο στην κεφαλαιαγορά, καθιστώντας ακόμη μεγαλύτερη την ανάγκη της ορθής διακυβέρνησης και αποτελεσματικής εποπτείας.

Σημαντικό εργαλείο η ψηφιοποίηση

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο γίνεται συζήτηση για την ανάγκη ενίσχυσης των ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης και έως το 2023 επίκειται η αναθεώρηση της Οδηγίας 2016/2341 για τις δραστηριότητες και την εποπτεία των ιδρυμάτων επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών (IORP II), με σκοπό την καλύτερη ενημέρωση των ασφαλισμένων και την εποπτεία των αποταμιεύσεών τους.
Επίσης, πρόκληση για την αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου αποτελεί η αξιοποίηση των νέων τεχνολογικών εξελίξεων και η συμβολή της επαγγελματικής ασφάλισης στη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η ψηφιοποίηση αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την ενημέρωση των ασφαλισμένων ανά πάσα στιγμή για τις ασφαλιστικές παροχές και την πορεία των επενδύσεών τους και τόσο τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης όσο και οι ασφαλιστικές εταιρίες θα κληθούν να χρησιμοποιήσουν τα ψηφιακά εργαλεία.
Επίσης, στα πλαίσια των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, μελετώνται κίνητρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε οι επενδύσεις του δεύτερου και του τρίτου πυλώνα να λαμβάνουν υπόψη κριτήρια περιβαλλοντικά, κοινωνικά και διακυβέρνησης (Environmental, Social and Governance Factors – ESG).

Οι δράσεις από το Υπουργείο Οικονομικών

Όσον αφορά στον τρίτο πυλώνα της ιδιωτικής ασφάλισης, έχει συστηθεί ομάδα εργασίας στο Υπουργείο Οικονομικών για την νομοθέτηση εθνικών εφαρμοστικών μέτρων του Κανονισμού για το πανευρωπαϊκό ατομικό συνταξιοδοτικό προϊόν, το λεγόμενο PEPP, το οποίο αποτελεί ασφαλιστικό προϊόν που θα παρέχεται από τις ασφαλιστικές εταιρίες.
Το PEPP αποτελεί μια καινοτομία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς θα είναι ένα προϊόν που θα χαρακτηρίζεται από μεγάλη διαφάνεια και πολύ χαμηλό κόστος για τον ασφαλισμένο, καθώς τα θέματα αυτά ρυθμίζονται από Κανονισμό. Ακόμη, έχει το χαρακτηριστικό της φορητότητας, που σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος θα μπορεί να μεταφέρει και να συνεχίσει την ασφάλισή του σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ και αν εγκατασταθεί.
Αποτελεί λοιπόν μια ακόμη λύση που μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τον πρώτο πυλώνα και να οδηγήσει σε ενίσχυση του συνταξιοδοτικού εισοδήματος των ασφαλισμένων.
Η ομάδα εργασίας θα πρέπει να ορίσει κυρίως τα κριτήρια συσσώρευσης και αποσυσσώρευσης των εισφορών, τις αρμόδιες εποπτικές αρχές και τις κυρώσεις.
Ως κυβέρνηση, εξετάζουμε και τα κατάλληλα κίνητρα για τους ασφαλισμένους που θα επιλέξουν το προϊόν αυτό, αλλά και γενικότερα τα κίνητρα που πρέπει να δοθούν για την ενίσχυση της ιδιωτικής ασφάλισης.
Η ομάδα εργασίας θα ολοκληρώσει τις εργασίες της μέχρι το τέλος του έτους και ο Κανονισμός για το PEPP θα ξεκινήσει να ισχύει μέσα στο 1ο τρίμηνο του 2022.

Για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης

Για τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, στον οποίο υπάγονται τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, είναι μεν αρμόδιο το Υπουργείο Εργασίας, ωστόσο και ο πυλώνας αυτός ενδιαφέρει το Υπουργείο μας καθόσον τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης διαχειρίζονται επενδύσεις με μεγάλη σημασία για την εθνική οικονομία και κατευθύνουν κεφάλαια στην κεφαλαιαγορά.
Για το σκοπό αυτό έχουμε προβεί και θα προβούμε σε περαιτέρω δράσεις τόσο για την ανάπτυξη, όσο και για την ενίσχυση της αξιοπιστίας της ελληνικής κεφαλαιαγοράς.
Θεσπίσαμε το νέο πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης, το οποίο ενσωματώνει τις βέλτιστες πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης, εκσυγχρονίζει το πλαίσιο λειτουργίας της κεφαλαιαγοράς και προσαρμόζεται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Μεταξύ άλλων, θεσπίσαμε για πρώτη φορά κριτήρια καταλληλότητας για τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων των εισηγμένων εταιριών, ενισχύσαμε τα κριτήρια ανεξαρτησίας τους, τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου, αυξήσαμε τις κυρώσεις για τις εταιρίες και τους ορκωτούς ελεγκτές σε περιπτώσεις παραβάσεων, ισχυροποιήσαμε τη συνεργασία Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και ΕΛΤΕ, και νομοθετήσαμε κανόνες για την αποτελεσματικότερη προστασία των μετόχων και επενδυτών.
Επίσης, συστήσαμε ομάδα εργασίας στο Υπουργείο Οικονομικών με τη συμμετοχή όλων των παραγόντων της κεφαλαιαγοράς για το σχεδιασμό της στρατηγικής ανάπτυξης της ελληνικής κεφαλαιαγοράς.
Οι παράγοντες της κεφαλαιαγοράς μας έκαναν συγκεκριμένες προτάσεις για κίνητρα προς την κατεύθυνση αυτή, οι οποίες είναι υπό εξέταση για την εφαρμογή τους.
Μέρος των προτάσεων αυτών μπορεί να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης, γεγονός το οποίο αποτελεί μοναδική ευκαιρία για τη χώρα μας.

Οι βασικοί στόχοι των προτάσεων αυτών είναι οι εξής:

  1. Η αύξηση των εγχώριων μακροχρόνιων επενδύσεων και αποταμιεύσεων φυσικών προσώπων
  2. Η ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας της αγοράς
  3. Η υποστήριξη της πράσινης ανάπτυξης μέσω της Κεφαλαιαγοράς και η δημιουργία πλαισίου για την άντληση κεφαλαίων «πράσινων» εταιριών και,
  4. Η ανάπτυξη χρηματοοικονομικής παιδείας.

Λίγες μέρες πριν, συστήσαμε νομοπαρασκευαστική επιτροπή για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου λειτουργίας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ώστε να θωρακιστεί περαιτέρω θεσμικά και εποπτικά και να μην επαναληφθούν φαινόμενα τύπου Folli-Follie.
Όλες αυτές οι δράσεις αποσκοπούν στην προσέλκυση των μακροπρόθεσμων επενδυτών που έχει αυτή τη στιγμή ανάγκη η χώρα μας.
Και στους πιο σημαντικούς μακροπρόθεσμους επενδυτές που θα ωφεληθούν από αυτές τις σημαντικές μεταρρυθμιστικές τομές, συγκαταλέγονται τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης.