Σημαντική επιδείνωση των πληθωριστικών πιέσεων καταγράφει η Τράπεζα της Ελλάδος στο νέο «Inflation Monitor», επισημαίνοντας ότι οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή και η παρατεταμένη άνοδος των τιμών της ενέργειας συνεχίζουν να επηρεάζουν τόσο την ελληνική οικονομία όσο και την Ευρωζώνη.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι υψηλές τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων διατηρήθηκαν για ακόμη έναν μήνα σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από εκείνα που επικρατούσαν πριν από το ξέσπασμα της σύγκρουσης, τροφοδοτώντας νέες πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς. Ωστόσο, η πρόσφατη ανακοίνωση μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει αρχίσει να μεταβάλλει τις προσδοκίες των αγορών, οι οποίες πλέον προεξοφλούν σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας και υποχώρηση του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες.
Η Τράπεζα της Ελλάδος σημειώνει ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιταχύνθηκε τον Μάιο στο 3,2%, ενώ στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4,9%, επίπεδο αισθητά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο πληθωρισμός ανήλθε στο 4,2%, επιβεβαιώνοντας ότι οι επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ εξακολουθούν να διαχέονται στην πραγματική οικονομία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ελληνική αγορά ενέργειας, όπου η επίδραση των αυξήσεων ήταν εντονότερη. Όπως επισημαίνεται, ο ενεργειακός πληθωρισμός στην Ελλάδα κατά το τελευταίο δίμηνο κινήθηκε περίπου στο διπλάσιο επίπεδο σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, γεγονός που αποδίδεται στη μεγαλύτερη ευαισθησία της ελληνικής οικονομίας στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών ενέργειας.
Παρά την πρόσφατη υποχώρηση του πετρελαίου, οι τιμές παραμένουν σημαντικά υψηλότερες σε σύγκριση με τα προπολεμικά επίπεδα. Η αποκλιμάκωση των τιμών του αργού οφείλεται κυρίως στη μείωση των ανησυχιών για διακοπές στην προσφορά από τη Μέση Ανατολή, ενώ αντίθετα οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη συνέχισαν να ενισχύονται λόγω των αυξημένων αναγκών αναπλήρωσης αποθεμάτων και του έντονου ανταγωνισμού για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Οι προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος παραμένουν συγκρατημένα ανησυχητικές για το 2026. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,8% το επόμενο έτος, ενώ στην Ευρωζώνη στο 3,0%, αντανακλώντας κυρίως τις επιδράσεις του ενεργειακού σοκ. Για το 2027 προβλέπεται σημαντική αποκλιμάκωση, με τον πληθωρισμό να υποχωρεί στο 2,6% στην Ελλάδα και στο 2,3% στην Ευρωζώνη, καθώς οι πιέσεις από τις τιμές της ενέργειας θα εξασθενούν. Το 2028 αναμένεται περαιτέρω αποκλιμάκωση, παρά την εφαρμογή του νέου συστήματος εμπορίας εκπομπών ETS2, το οποίο εκτιμάται ότι θα ασκήσει ανοδικές πιέσεις στο ενεργειακό κόστος.
Το θετικό στοιχείο, σύμφωνα με την έκθεση, είναι ότι οι αγορές έχουν αρχίσει να αναθεωρούν προς τα κάτω τις πληθωριστικές τους προσδοκίες. Οι προσδοκίες τόσο στην Ευρωζώνη όσο και στις ΗΠΑ υποχώρησαν κατά τον τελευταίο μήνα, καθώς οι επενδυτές θεωρούν πιθανότερο ένα σενάριο μόνιμης αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ. Στην Ευρωζώνη οι μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προσδοκίες πληθωρισμού έχουν επανέλθει κοντά στον στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ενώ στις ΗΠΑ παραμένουν αισθητά υψηλότερες.
Παρά την υποχώρηση των πληθωριστικών προσδοκιών, οι αγορές εξακολουθούν να προεξοφλούν αυστηρότερη νομισματική πολιτική. Η ΕΚΤ προχώρησε στις 11 Ιουνίου σε αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, ενώ οι επενδυτές θεωρούν ιδιαίτερα πιθανή ακόμη μία αντίστοιχη κίνηση έως το φθινόπωρο του 2026 και δεν αποκλείουν νέα αύξηση μέχρι τα μέσα του 2027.
Ανοδική αναθεώρηση καταγράφεται και στις προσδοκίες για τη Federal Reserve. Οι αγορές εκτιμούν πλέον ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα ενδέχεται να προχωρήσει σε μία αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης έως το τέλος του 2026 και ενδεχομένως σε μία ακόμη κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027.
