H πιστωτική επέκταση εξελίσσεται στο μεγάλο «όπλο» των ελληνικών τραπεζών για τη διατήρηση της υψηλής κερδοφορίας, καθώς τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου δείχνουν ότι οι μηχανές των χορηγήσεων δουλεύουν πλέον σε υψηλές στροφές. Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες πέτυχαν καθαρή πιστωτική επέκταση 8,8 δισ. ευρώ, με τη Eurobank στα 2,7 δισ., την Alpha Bank στα 2,2 δισ., την Εθνική στα 2,1 δισ. και την Πειραιώς στα 1,8 δισ. ευρώ.
Αν προστεθούν Optima Bank, Τράπεζα Κύπρου και CrediaBank, το συνολικό μέγεθος ξεπερνά ήδη τα 13 δισ. ευρώ, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ιδιαίτερα ισχυρή επίδοση στο σύνολο του 2026.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η Ελλάδα δεν ακολουθεί απλώς την ευρωπαϊκή τάση, αλλά τρέχει ταχύτερα. Η αύξηση των επιχειρηματικών δανείων έφθασε τον Ιούνιο στο 11%, έναντι μόλις 4% στην Ευρωζώνη, ενώ σύμφωνα με τη Morgan Stanley η χώρα κατατάσσεται τρίτη στην Ευρωζώνη ως προς την αύξηση του ιδιωτικού δανεισμού.
DBRS και Scope βλέπουν πίσω από αυτή τη δυναμική έναν βασικό πυλώνα στήριξης της τραπεζικής κερδοφορίας. Περισσότερα δάνεια σημαίνουν περισσότερα έσοδα από τόκους και προμήθειες, την ώρα που οι ισχυροί κεφαλαιακοί δείκτες επιτρέπουν στις τράπεζες να χρηματοδοτούν πιο επιθετικά την οικονομία. Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η πιστωτική έκρηξη να μετατραπεί σε παραγωγικές επενδύσεις και διατηρήσιμη ανάπτυξη.
*******
Η άνοδος των συνολικών τραπεζικών καταθέσεων μπορεί να δημιουργεί εικόνα οικονομικής βελτίωσης, όμως πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η ακρίβεια εξακολουθεί να απορροφά μεγάλο μέρος των αυξήσεων σε μισθούς και εισοδήματα, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα αποταμίευσης.
Ενδεικτικό είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΤΕΚΕ, στο τέλος του 2025 περίπου το 70% των ιδιωτών καταθετών είχε υπόλοιπο έως μόλις 1.000 ευρώ. Ένα επιπλέον 13% διέθετε από 1.000 έως 5.000 ευρώ, αποκαλύπτοντας πόσο άνισα κατανέμεται ο καταθετικός πλούτος.
Η εικόνα επιβεβαιώνεται από τη Eurostat. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, όταν στην Ευρωζώνη το ποσοστό αποταμίευσης παρέμενε στο 14,3% του διαθέσιμου εισοδήματος, στην Ελλάδα υποχώρησε κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες, σημειώνοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη πτώση στην Ε.Ε.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η έρευνα του ΙΟΒΕ: το 58% δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», το 13% αναγκάζεται να αντλεί από τις αποταμιεύσεις του και μόλις το 22% καταφέρνει να βάζει κάποια χρήματα στην άκρη.
Το μήνυμα για το επόμενο διάστημα παραμένει δύσκολο: το 84% των νοικοκυριών θεωρεί απίθανη την αποταμίευση μέσα στους επόμενους 12 μήνες, ενώ το 59% περιμένει περαιτέρω επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης. Οι καταθέσεις μπορεί να αυξάνονται συνολικά, αλλά για τη μεγάλη πλειονότητα το «μαξιλάρι» παραμένει εξαιρετικά λεπτό.
*******
Μπορεί οι ελληνικές εξαγωγές να έχουν κατεβάσει ταχύτητα, όμως κάτω από τη συνολική εικόνα αναπτύσσεται μια ιδιαίτερα θετική δυναμική. Σύμφωνα με νέα μελέτη της Εθνικής Τράπεζας, στο πρώτο πεντάμηνο του 2026 οι εξαγωγές αυξήθηκαν μόλις κατά 0,2% σε αποπληθωρισμένους όρους, ωστόσο η Ελλάδα συνέχισε να κερδίζει μερίδια έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών της.
Η χώρα αύξησε ή διατήρησε το μερίδιό της σε 7 από τις 9 γεωγραφικές περιοχές και σε 9 από τους 11 κλάδους, με το συνολικό μερίδιο στις ευρωπαϊκές εξαγωγές να ανεβαίνει στο 0,59% από 0,56% έναν χρόνο νωρίτερα.
Μεγάλος πρωταγωνιστής αναδεικνύεται ο κλάδος των τροφίμων, με γιαούρτι, ακτινίδια και φράουλες να συνεισφέρουν τα τρία τέταρτα της αύξησης των εξαγωγών του. Το ελληνικό γιαούρτι έχει υπερτριπλασιάσει τους εξαγωγικούς όγκους του σε έξι χρόνια, ανεβάζοντας το ευρωπαϊκό μερίδιό του από 7% σε 20%, διατηρώντας παράλληλα premium τιμής περίπου 30%.
Στα ακτινίδια, το ελληνικό μερίδιο αυξήθηκε στο 30% από 24% το 2019, ενώ η φράουλα καταγράφει εντυπωσιακή διείσδυση, φθάνοντας στη Γερμανία σε μερίδιο 21% έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών.
Το μήνυμα της Εθνικής είναι ότι η ελληνική εξωστρέφεια ωριμάζει παρά τις γεωπολιτικές και δασμολογικές πιέσεις, με το επόμενο μεγάλο στοίχημα να μην είναι απλώς περισσότεροι όγκοι, αλλά μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία και ισχυρότερη παρουσία στις διεθνείς αγορές.
