Το αυξημένο ενεργειακό κόστος και οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή πιέζουν έναν κλάδο με έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό. Η κ. Ιουλία Χαϊδά, Πρόεδρος ΔΣ του Πανελλήνιου Συνδέσμου Μαρμάρων και Αναπληρώτρια Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ ΑΕ , περιέγραψε πρόσφατα τις νέες πιέσεις και τις κινήσεις που μπορούν να ενισχύσουν τη θέση του ελληνικού μαρμάρου στα μεγάλα έργα του εξωτερικού.
Από τη μία, το κόστος παραγωγής ανεβαίνει. Από την άλλη, η ζήτηση υποχωρεί σε αγορές με ιδιαίτερη σημασία για τις ελληνικές εξαγωγές. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το ελληνικό μάρμαρο καλείται να υπερασπιστεί τη θέση που έχει κατακτήσει εκτός συνόρων, την ώρα που το ενεργειακό κόστος και οι γεωπολιτικές αναταράξεις αλλάζουν τις ισορροπίες.
Σε αυτές τις αλλαγές αναφέρθηκε η κ. Ιουλία Χαϊδά, Πρόεδρος ΔΣ του Πανελλήνιου Συνδέσμου Μαρμάρων και Αναπληρώτρια Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ ΑΕ, στην εκδήλωση «Το Μέλλον του Ελληνικού Μαρμάρου: Βιωσιμότητα, Ανάπτυξη και Καινοτομία», που πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της 90ής ΔΕΘ.
Πρώτο και σταθερό μέτωπο παραμένει το ενεργειακό κόστος. Η επιβάρυνση περνά στην παραγωγή και τη λειτουργία των επιχειρήσεων, πιέζοντας την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού μαρμάρου απέναντι σε παραγωγούς άλλων χωρών.
Την ίδια ώρα, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Οι πολεμικές συγκρούσεις δημιουργούν προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις μεταφορές, αυξάνουν το κόστος ασφάλισης και επηρεάζουν την οικοδομική δραστηριότητα στην περιοχή. Η πίεση έχει ήδη περάσει στις εξαγωγές, με την πτώση σε ορισμένες αγορές της Μέσης Ανατολής να φτάνει έως και το 70% μέσα σε τέσσερις μήνες.
Το αποτέλεσμα είναι μια δύσκολη εξίσωση για τις επιχειρήσεις του κλάδου, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν υψηλότερα κόστη στην Ελλάδα, την ώρα που σε σημαντικούς προορισμούς η ζήτηση περιορίζεται.
Από το υλικό στην ελληνική ταυτότητα
Πέρα από τη διαχείριση των άμεσων πιέσεων, το μεγάλο στοίχημα είναι η ενίσχυση της αξίας και της ταυτότητας του ελληνικού μαρμάρου στο εξωτερικό.
Η κ. Χαϊδά δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ελληνική προέλευση. Η ιστορία των κοιτασμάτων, η τεχνογνωσία που έχει αναπτυχθεί γύρω από την εξόρυξη και την επεξεργασία τους και η διαχρονική σχέση του μαρμάρου με την Ελλάδα είναι στοιχεία που, κατά την ίδια, πρέπει να προβάλλονται παράλληλα με την ποιότητα του υλικού.
Το μάρμαρο, άλλωστε, δεν είναι απλώς ένα ακόμη εξαγώγιμο προϊόν. Η παρουσία του στην ελληνική αρχιτεκτονική και τον πολιτισμό το συνδέει άμεσα με την ταυτότητα της χώρας. Σε μια παγκόσμια αγορά με ισχυρό ανταγωνισμό, αυτή η ιστορία μπορεί να λειτουργήσει ως στοιχείο διαφοροποίησης και να ενισχύσει τη θέση του ελληνικού μαρμάρου απέναντι σε υλικά άλλων χωρών.
Στο ραντάρ αρχιτέκτονες και designers
Σε αυτή την προσπάθεια, κρίσιμος είναι ο ρόλος όσων επηρεάζουν τις επιλογές ενός έργου ήδη από τα πρώτα στάδια του σχεδιασμού του.
Γι’ αυτό και ο κλάδος στρέφεται πιο συστηματικά σε αρχιτέκτονες, designers και επαγγελματίες που συμμετέχουν στην επιλογή των υλικών για μεγάλα projects. Το ζητούμενο είναι το ελληνικό μάρμαρο να βρίσκεται στο τραπέζι από τη στιγμή που σχεδιάζεται ένα έργο και όχι όταν οι βασικές επιλογές έχουν ήδη γίνει.
Παράλληλα, οι ανατροπές των τελευταίων μηνών επαναφέρουν στο προσκήνιο τη γεωγραφική διαφοροποίηση. Η διατήρηση των παραδοσιακών αγορών παραμένει κρίσιμη, αλλά δεν αρκεί. Το άνοιγμα νέων προορισμών μπορεί να διευρύνει την εξαγωγική βάση και, ταυτόχρονα, να περιορίσει την έκθεση σε κρίσεις που αλλάζουν απότομα τη ζήτηση.
Το θεσμικό πλαίσιο στο κάδρο
Υπάρχει, όμως, και ένα μέτωπο εντός Ελλάδας. Η κ. Χαϊδά αναφέρθηκε στην ανάγκη στήριξης από την Πολιτεία, δίνοντας έμφαση στο θεσμικό και αδειοδοτικό περιβάλλον.
Για μια δραστηριότητα που απαιτεί επενδύσεις με μεγάλο χρονικό ορίζοντα, η σταθερότητα των κανόνων είναι κρίσιμη. Η αξιοποίηση ενός κοιτάσματος και η ανάπτυξη ενός λατομείου δεν μπορούν να σχεδιαστούν με όρους λίγων μηνών. Ο κλάδος, σύμφωνα με την κ. Χαϊδά, έχει ήδη θέσει προς συζήτηση με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας νομοθετικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά.
Η εικόνα είναι πλέον πιο απαιτητική. Το ενεργειακό κόστος πιέζει την παραγωγή, η γεωπολιτική αστάθεια αλλάζει τα δεδομένα σε σημαντικούς προορισμούς και η ανάγκη για νέες αγορές γίνεται πιο έντονη. Σε αυτό το περιβάλλον, η πρόκληση δεν είναι μόνο να διατηρηθούν οι εξαγωγές, αλλά να ενισχυθεί η παρουσία του ελληνικού μαρμάρου στα μεγάλα έργα διεθνώς.
Σε μια αγορά όπου τα υλικά προέρχονται από ολόκληρο τον κόσμο, η τιμή και η ποιότητα παραμένουν καθοριστικές. Το επόμενο στοίχημα είναι η ελληνική προέλευση να αποκτήσει τη δική της βαρύτητα και το «ελληνικό μάρμαρο» να αποτελεί από μόνο του λόγο επιλογής.
