Από σήμερα Τετάρτη 18η Μαρτίου 2020 ξεκινάει μία πολύ δύσκολη οικονομικά περίοδος για τη χώρα και για Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά. Οι χώρες μέλη της ΕΕ έκλεισαν τα σύνορά τους και απαγόρευσαν για διάστημα 30 ημερών την είσοδο στο ευρωπαϊκό έδαφος σε πολίτες τρίτων χωρών, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν την εξάπλωση του κορονοϊού SARS-CoV-2.
Το ίδιο έκανε και η χώρα μας. Από σήμερα δεν επιτρέπεται η είσοδος στη χώρα σε πολίτες χωρών εκτός ΕΕ, εκτός αν το ταξίδι σχετίζεται με οικογενειακό ή σοβαρό επαγγελματικό θέμα, όπως ανέφερε εχθές ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας, Νίκος Χαρδαλιάς. Όσοι Ελληνες επιστρέψουν στη χώρα υπάρχει σύσταση να μείνουν σε καραντίνα. Επίσης, απαγορεύονται τα σκάφη αναψυχής από το εξωτερικό.
Τα εξωτερικά σύνορα θα κλείσουν, ωστόσο θα δημιουργηθούν στα εσωτερικά σύνορα διάδρομοι ταχείας κυκλοφορίας για τη γρήγορη διακίνηση των αγαθών.
Όμως από σήμερα και μέχρι 31 Μαρτίου 2020 σταματούν να λειτουργούν και χιλιάδες εμπορικά καταστήματα τα οποία θα περιορίσουν τη δραστηριότητά τους σε πωλήσεις on line (εδώ η λίστα με τους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας-ΚΑΔ). Ανοικτές θα μείνουν και οι λαϊκές αγορές αλλά μόνο για πωλήσεις τροφίμων ενώ αναστέλλονται οι εξετάσεις για άδειες οδήγησης.
Όλα αυτά θα επηρεάσουν σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα. Η Ελλάδα έχει ήδη επιστρέψει στην περίοδο της οικονομικής κρίσης κατά την οποία το ΑΕΠ της χώρας υποχωρούσε με πρωτόγνωρο ρυθμό.
Όμως αυτό δεν φαίνεται να το έχουν κατανοήσει πλήρως οι ιθύνοντες που έχουν την τύχη της χώρας στα χέρια τους. Ακόμα κι αν το γνωρίζουν, τα μέτρα που προτίθεται να λάβουν είναι ελάχιστα μπροστά στη ζημιά που έρχεται. Ο Πρωθυπουργός της χώρας Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε εχθές για οικονομική στήριξη ύψους 2 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο όμως είναι ελάχιστο σε αυτό που οι πολίτες χρειάζονται για να υποστηρίξουν το εισόδημά τους.
Σήμερα, θα κλείσουν χιλιάδες επιχειρήσεις. Όμως κάποιες δεν θα ανοίξουν ποτέ, διότι δεν θα μπορούν (οι χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις) να πραγματοποιήσουν πωλήσεις. Οι on line πωλήσεις δεν θα βοηθήσουν το σύνολο των επιχειρήσεων, αλλά πολύ λίγες μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν τις υποδομές και τη χρηματοδότηση για να υποστηρίξουν τις δραστηριότητές τους.
Η πλειονότητα των επιχειρήσεων από σήμερα δεν θα έχει πωλήσεις και θα ξεμείνει από πελάτες. Θα έχει μόνο έξοδα. Και θα συσσωρεύει μόνο χρέη και υποχρεώσεις.
Τα μέτρα που το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε προσφάτως για παράταση της αποπληρωμής του ΦΠΑ είναι δώρο-άδωρο. Γιατί το ερώτημα είναι αυτό: αν μία επιχείριση σήμερα έχει να αποδώσει τον ΦΠΑ, πως είναι δυνατόν να αποδώσει τον ίδιο ΦΠΑ μετά από μία περίοδο που δεν θα έχει έσοδα, αλλά μόνο έξοδα; Τον αποδοτέο ΦΠΑ θα τον «φάνε» τα έξοδα.
Τα μέτρα, που η Ελληνική Ένωση Τραπεζών ανακοίνωσε για παράταση στην αποπληρωμή χρεολυσίων μόνο από ενήμερες επιχειρήσεις, δεν είναι αρκετά. Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών έκανε αναφορά σε χρεολύσια και όχι σε τοκοχρεολύσια. Με άλλα λόγια, παράταση δόθηκε στην αποπληρωμή του κεφαλαίου και όχι των τόκων. Συνεπώς, οι τόκοι θα συνεχίσουν να είναι απαιτητοί. Όμως πολλές επιχειρήσεις δεν θα έχουν έσοδα, άρα το ερώτημα είναι πως θα πληρώσουν τους τόκους;
‘Αλλες επιχειρήσεις που δεν έχουν δάνεια, θα έχουν να πληρώσουν κάποια ενοίκια. Και άλλες επιχειρήσεις που μπορεί να έχουν ιδιόκτητα ακίνητα και να μην χρειαστεί να πληρώσουν ενοίκια, αλλά ούτε χρειάζεται να πληρώσουν τόκους διότι δεν έχουν δάνεια, θα πρέπει να πληρώσουν το προσωπικό τους. Αλλά ούτε το προσωπικό θα μπορούν να πληρώσουν εάν δεν έχουν έσοδα.
Εκτός των άλλων η Ελλάδα είναι ιδιαίτερη περίπτωση, αφού προέρχεται από μία δεκαετία κρίσης και οι φορολογούμενοι κουβαλούν χρέη 105,6 δισ. ευρώ προς το δημόσιο (εκ των οποίων τα 6,5 δισ. ευρώ ρυθμισμένα), 71,5 δισ. ευρώ προς τις τράπεζες και 35,4 δισ. ευρώ προς ασφαλιστικά ταμεία.
Συνεπώς, η προσοχή όλων είναι στραμμένη στα μέτρα για τη στήριξη επιχειρήσεων και των εργαζομένων, που οι υπουργοί Οικονομικών, Εργασίας και Ανάπτυξης θα ανακοινώσουν σήμερα το μεσημέρι.
Αν τα μέτρα είναι γενναία θα περιοριστούν οι επιπτώσεις. Αν είναι αυτά που ανακοίνωσε εχθές ο Πρωθυπουργός (2 δισ. ευρώ) καθώς και χαμηλότοκα δάνεια, τότε δεν θα φθάσουν ούτε για τις κηδείες. Γιατί δεν υπάρχει απλά πρόβλημα ρευστότητας, αλλά απώλεια πελατών, ταυτόχρονα με καταστροφή αξίας.
Χρήστος Ιωάννου
cioannou@theceo.gr
