Τα θέματα της Συνόδου Κορυφής: Αντιμετώπιση πανδημίας, ασφάλεια-άμυνα και σχέσεις με Τουρκία

Οι αρχηγοί των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητήσουν μέσω βιντεοδιάσκεψης την Πέμπτη και Παρασκευή για την τρέχουσα κατάσταση της πανδημίας COVID-19, την ετοιμότητα έναντι απειλών κατά της υγείας, την ασφάλεια και την άμυνα καθώς και τις σχέσεις με τους «νότιους γείτονες».

Οι ηγέτες της ΕΕ θα προβούν σε απολογισμό της επιδημιολογικής κατάστασης και θα συνεχίσουν τις προσπάθειες συντονισμού για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της πανδημίας του COVID-19, με ιδιαίτερη έμφαση στην έγκριση, την παραγωγή και τη διανομή εμβολίων και στην κυκλοφορία των πολιτών.

Στο πλαίσιο αυτό θα συζητήσουν και για ένα σχέδιο έκδοσης πιστοποιητικών εμβολιασμού για τους πολίτες της ΕΕ που έχουν εμβολιαστεί κατά της Covid-19, σε μια προσπάθεια διάσωσης της ερχόμενης τουριστικής σεζόν.

Το σχέδιο, ως προς το χρόνο εφαρμογής θα προσκρούσει σίγουρα στο εμπόδιο Μέρκελ, η οποία χθες Τετάρτη στέλνοντας μήνυμα στην Κομισιόν δήλωσε αρνητική στα προνόμια των εμβολιασμένων όσο ο αριθμός των εμβολιασμών είναι μικρός και το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού σε όλες τις χώρες δεν έχει εμβολιαστεί. Όμως άφησε ανοιχτό το παράθυρο για αργότερα.

Με τη διάθεση εμβολίων κατά της Covid-19 ορισμένες κυβερνήσεις, όπως η ελληνική και η ισπανική, πιέζουν για γρήγορη υιοθέτηση ενός πανευρωπαϊκού πιστοποιητικού για όσους έχουν ήδη εμβολιαστεί, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να ταξιδέψουν ξανά.

Ωστόσο, άλλες χώρες, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, εμφανίζονται πιο διστακτικές, καθώς αξιωματούχοι τονίζουν ότι το σχέδιο αυτό ενδέχεται να δημιουργήσει μια de facto υποχρέωση εμβολιασμού και θα εισαγάγει διακρίσεις για όσους δεν μπορούν ή δεν θα λάβουν το εμβόλιο.

Η Γαλλία, όπου η αντιεμβολιαστική τάση είναι ιδιαίτερα ισχυρή και όπου η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να μην καταστήσει τους εμβολιασμούς υποχρεωτικούς, θεωρεί την ιδέα των διαβατηρίων εμβολιασμού «πρόωρη», δήλωσε σήμερα ένας Γάλλος αξιωματούχος.

Απαιτείται εργασία για τις λεπτομέρειες του σχεδίου, όπως αν πρέπει το πιστοποιητικό να εκδίδεται σε ψηφιακή μορφή, αν θα είναι αποδεκτό σε όλο τον κόσμο και σε ποιο στάδιο της διαδικασίας εμβολιασμών με διδοσικά εμβόλια, θα πρέπει να εκδοθεί το πιστοποιητικό.

«Ζητούμε να συνεχιστούν οι εργασίες για μια κοινή προσέγγιση στα πιστοποιητικά εμβολιασμού», τονίζει ένα προσχέδιο ανακοίνωσης της αυριανής τηλεδιάσκεψης των 27 ηγετών, το οποίο περιήλθε σε γνώση του Reuters. Ωστόσο, στο προσχέδιο δεν γινόταν αναφορά σε κάποιο χρονοδιάγραμμα προς κάποια τελική απόφαση.

Αξιωματούχοι σημειώνουν ότι η ΕΕ συνεργάζεται με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορέων (IATA), η οποία επιθυμεί την αναζωογόνηση των αεροπορικών ταξιδιών, με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Ωστόσο, τα ταξίδια με πιστοποιητικά εγείρουν επίσης νομικά ζητήματα, ανέφεραν αξιωματούχοι, καθώς εκείνοι που βρίσκονται στο τέλος της σειράς στα προγράμματα εμβολιασμών θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ότι η ελευθερία μετακίνησης τους περιορίζεται άδικα από τις συχνά πολύμηνες αναμονές για χορήγηση ενός εμβολίου.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν επίσης ότι δεν υπάρχει ακόμη καμιά οδηγία από υπηρεσίες του ΠΟΥ και της ΕΕ για το κατά πόσον οι άνθρωποι που έχουν λάβει και τις δύο δόσεις ενός εμβολίου κατά της Covid-19 μπορούν ακόμα να είναι φορείς του νέου κορονοϊού και να μολύνουν άλλους, ακόμη και αν οι ίδιοι δεν είναι πλέον ευάλωτοι.

Δεν είναι επίσης σαφές αν όσοι έχουν ήδη νοσήσει από τον ιό παραμένουν μολυσματικοί, για πόσο καιρό έχουν ανοσία και κατά πόσον και αυτοί θα μπορούν να λάβουν πιστοποιητικά.

«Υπάρχουν ακόμα πολλά πράγματα που δεν γνωρίζουμε», υπογράμμισε ένας ανώτερος αξιωματούχος κράτους μέλους του ευρωπαϊκού μπλοκ. «Χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο για να φτάσουμε σε μια κοινή γραμμή», πρόσθεσε.

Ωστόσο δεν υπάρχουν χρονικά περιθώρια για χώρες του ευρωπαϊκού νότου, όπου ο κλάδος φιλοξενίας πρέπει να γνωρίζει τι πρέπει να προετοιμάσει τους επόμενους μήνες. Παρά την επίσημη στάση ότι όλες οι κυβερνήσεις της ΕΕ θέλουν να επιλύσουν μαζί το ζήτημα, ορισμένες χώρες ενδέχεται να αποφασίσουν να κινηθούν ταχύτερα μεμονωμένα.

Ασφάλεια και άμυνα

Οι ηγέτες θα διεξαγάγουν στρατηγική συζήτηση σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας. Θα εστιάσουν στα εξής:

  • ενίσχυση της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ
  • ενίσχυση της ικανότητας της ΕΕ να δρα αυτόνομα και να προωθεί τα στρατηγικά συμφέροντα και τις αξίες της στην παγκόσμια σκηνή
  • ανάπτυξη των εταιρικών σχέσεων της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, ιδίως με το ΝΑΤΟΟι ηγέτες της ΕΕ θα επανεξετάσουν τις πρωτοβουλίες εν εξελίξει όσον αφορά τις αμυντικές επενδύσεις, την ανάπτυξη δυνατοτήτων και την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Θα συζητήσουν για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ, ιδίως έναντι κυβερνοεπιθέσεων και υβριδικών απειλών.

    Τουρκία 

Τέλος, θα συζητήσουν τις σχέσεις της ΕΕ με τους «νότιους γείτονες», όπως αναφέρεται εννοώντας την Τουρκια και άλλες χώρες της Μεσογείου. Τον Δεκέμβριο του 2020, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέδωσε συμπεράσματα σχετικά με την σχέση με την Τουρκία, καταλήγοντας ότι μια δημοκρατική, σταθερότερη, πιο πράσινη και ευημερούσα φιλική σχέση αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την ΕΕ.