Ισχυρές «αντιστάσεις» απέναντι στην ταχεία εξάπλωση των ψηφιακών συναλλαγών εξακολουθούν να εμφανίζουν τα μετρητά στην Ευρωζώνη, καθώς όχι μόνο παραμένουν η πιο ευρέως αποδεκτή μέθοδος πληρωμής, αλλά καταγράφουν και μικρή ανάκαμψη μετά την υποχώρηση της περιόδου της πανδημίας.
Τα στοιχεία της νέας έρευνας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) είναι χαρακτηριστικά: το 92% των επιχειρήσεων με φυσικά σημεία πώλησης δέχεται μετρητά, έναντι 90% το 2024. Η εξέλιξη δείχνει ότι, παρά την επιτάχυνση της μετάβασης προς τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, το φυσικό χρήμα εξακολουθεί να διατηρεί κεντρική θέση στις καθημερινές πληρωμές της Ευρωζώνης.
Η εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν συγκριθεί με τις υπόλοιπες μορφές πληρωμών. Η αποδοχή των καρτών διατηρήθηκε στο 88% μεταξύ 2024 και 2026, ενώ εντυπωσιακή είναι η διείσδυση των πληρωμών μέσω κινητών συσκευών, οι οποίες μέσα σε μόλις δύο χρόνια σχεδόν διπλασίασαν την παρουσία τους.
Μετρητά στο 92%, κάρτες στο 88%
Σύμφωνα με την έρευνα της ΕΚΤ, το 2026 το 92% των επιχειρήσεων που πωλούν προϊόντα και υπηρεσίες σε φυσικούς χώρους στους κλάδους του λιανικού εμπορίου, της εστίασης, των ξενοδοχείων, των τεχνών, της ψυχαγωγίας και της αναψυχής δήλωσε ότι αποδέχεται μετρητά.
Το ποσοστό είναι αυξημένο από το 90% του 2024, σηματοδοτώντας μια μικρή αλλά σαφή αντιστροφή της πτωτικής τάσης που είχε παρατηρηθεί κατά τη διάρκεια και μετά την πανδημία.
Σε συνολικό επίπεδο, επομένως, τα μετρητά παραμένουν η περισσότερο αποδεκτή μέθοδος πληρωμής στην Ευρωζώνη, ξεπερνώντας ακόμη και τις κάρτες.
Η αποδοχή πληρωμών με κάρτα παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη στο 88% την περίοδο 2024-2026, γεγονός που δείχνει ότι οι ηλεκτρονικές πληρωμές μέσω καρτών έχουν ήδη αποκτήσει πολύ υψηλή διείσδυση στις επιχειρήσεις, χωρίς όμως να έχουν εκτοπίσει τα μετρητά από την πρώτη θέση.
Η έκρηξη των πληρωμών μέσω κινητού
Η μεγάλη αλλαγή στο τοπίο των συναλλαγών καταγράφεται στις mobile πληρωμές.
Μέσα σε δύο χρόνια, το ποσοστό των επιχειρήσεων που τις αποδέχεται εκτινάχθηκε από 36% το 2024 σε 68% το 2026. Πρόκειται για αύξηση 32 ποσοστιαίων μονάδων, η οποία αποτυπώνει την ταχύτητα με την οποία οι νέες τεχνολογίες πληρωμών ενσωματώνονται στις καθημερινές συναλλαγές.
Έτσι, διαμορφώνεται σταδιακά ένα περιβάλλον στο οποίο συνυπάρχουν τρεις ισχυροί τρόποι πληρωμής: τα μετρητά με αποδοχή 92%, οι κάρτες με 88% και οι πληρωμές μέσω κινητών συσκευών με 68%.
Η σύγκριση δείχνει ότι η ψηφιοποίηση δεν οδηγεί, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, σε άμεση εξαφάνιση του φυσικού χρήματος. Αντίθετα, οι επιχειρήσεις φαίνεται να διευρύνουν τις διαθέσιμες επιλογές πληρωμής, διατηρώντας τα μετρητά και προσθέτοντας παράλληλα νέες ψηφιακές δυνατότητες.
Μία στις τέσσερις επιχειρήσεις προωθεί τις ψηφιακές πληρωμές
Η κατεύθυνση προς ένα περισσότερο ψηφιοποιημένο σύστημα συναλλαγών είναι, ωστόσο, ξεκάθαρη.
Το 25% των επιχειρήσεων στην Ευρωζώνη δηλώνει ότι έχει ήδη λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να προωθήσει τις ψηφιακές πληρωμές.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται επενδύσεις σε ταμεία που δέχονται συναλλαγές χωρίς μετρητά, αλλά και η μείωση του αριθμού των ταμείων στα οποία μπορεί κάποιος να πληρώσει με φυσικό χρήμα.
Παράλληλα, το 13% των επιχειρήσεων έχει εγκαταστήσει τερματικά αυτοεξυπηρέτησης (self-checkout), ακόμη μία ένδειξη της τεχνολογικής μετάβασης που βρίσκεται σε εξέλιξη στο ευρωπαϊκό λιανεμπόριο και γενικότερα στους κλάδους που εξυπηρετούν άμεσα τους καταναλωτές.
Γιατί επιμένουν τα μετρητά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι λόγοι για τους οποίους οι επιχειρήσεις αποφασίζουν ποιες μεθόδους πληρωμής θα αποδέχονται.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι παράγοντες που αναφέρονται συχνότερα είναι οι προτιμήσεις των καταναλωτών, η ασφάλεια και η ευκολία διαχείρισης.
Τα μετρητά, μάλιστα, εξακολουθούν να διαθέτουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τα οποία οι επιχειρήσεις θεωρούν πλεονεκτήματα έναντι των ψηφιακών τρόπων πληρωμής.
Στην κορυφή βρίσκονται η ιδιωτικότητα και η αξιοπιστία.
Το στοιχείο αυτό εξηγεί σε σημαντικό βαθμό γιατί το φυσικό χρήμα εξακολουθεί να διατηρεί τόσο υψηλό ποσοστό αποδοχής, ακόμη και σε μια περίοδο κατά την οποία οι ψηφιακές συναλλαγές κερδίζουν συνεχώς έδαφος.
Το μήνυμα από 8.205 επιχειρήσεις
Η έρευνα της ΕΚΤ έχει ευρεία γεωγραφική κάλυψη, καθώς πραγματοποιήθηκε σε 8.205 επιχειρήσεις και στις 21 χώρες της Ευρωζώνης.
Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο του 2026, προσφέροντας μια επικαιροποιημένη εικόνα για τη στάση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων απέναντι στους διαφορετικούς τρόπους πληρωμής.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η μετάβαση στις ψηφιακές πληρωμές εξελίσσεται με μεγάλη ταχύτητα, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να περιθωριοποιεί τα μετρητά. Η εντυπωσιακή άνοδος των mobile payments συνυπάρχει με την ανάκαμψη της αποδοχής του φυσικού χρήματος, δημιουργώντας ένα περισσότερο πολυδιάστατο σύστημα πληρωμών.
Με 92% αποδοχή, τα μετρητά εξακολουθούν να βρίσκονται στην κορυφή, ενώ η αύξηση από το 90% του 2024 υπογραμμίζει ότι η ψηφιοποίηση των συναλλαγών δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη και άμεση υποχώρηση του φυσικού χρήματος. Την ίδια ώρα, όμως, η εκτίναξη των mobile payments από 36% σε 68% μέσα σε δύο χρόνια δείχνει πού βρίσκεται η μεγαλύτερη δυναμική αλλαγής στο ευρωπαϊκό τοπίο πληρωμών.
