Η ελληνική ναυτιλία και το Χρηματιστήριο Αθηνών διατηρούσαν επί δεκαετίες μια σχέση αμοιβαίου ενδιαφέροντος αλλά χωρίς ουσιαστική κατάληξη. Σήμερα, όμως, όλα δείχνουν ότι το πολυετές αυτό «φλερτ» αρχίζει να μετατρέπεται σε πραγματική συνεργασία, δημιουργώντας νέες προοπτικές τόσο για την ελληνική κεφαλαιαγορά όσο και για τον κορυφαίο κλάδο της ελληνικής οικονομίας.
Η παράλληλη εισαγωγή της Safe Bulkers στο Euronext Athens και στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης αποτελεί ένα ιστορικό ορόσημο, καθώς για πρώτη φορά μετοχές εταιρείας ποντοπόρου ναυτιλίας αποκτούν παρουσία στο ελληνικό χρηματιστήριο. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερο συμβολισμό αλλά και ουσιαστική σημασία, καθώς ανοίγει τον δρόμο για την προσέλκυση και άλλων μεγάλων ναυτιλιακών ομίλων στην εγχώρια αγορά.
Η σημασία της κίνησης αποτυπώνεται και στις δηλώσεις του διευθύνοντος συμβούλου της Euronext, Στεφάν Μπουζνά, ο οποίος έχει αποκαλύψει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με ελληνικούς ναυτιλιακούς ομίλους για πιθανή εισαγωγή των μετοχών τους στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, τουλάχιστον πέντε ναυτιλιακές εταιρείες εξετάζουν ενεργά το συγκεκριμένο ενδεχόμενο.
Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι η εξέλιξη αυτή δύσκολα θα μπορούσε να είχε συμβεί χωρίς τη στρατηγική ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο οικοσύστημα της Euronext. Η πρόσβαση σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό επενδυτικό κοινό και η ενίσχυση της διεθνούς προβολής της ελληνικής αγοράς δημιουργούν πλέον διαφορετικές συνθήκες από εκείνες που επικρατούσαν τα προηγούμενα χρόνια.
Η σχέση της ελληνικής ναυτιλίας με την εγχώρια κεφαλαιαγορά δεν είναι βέβαια καινούργια. Τα τελευταία χρόνια αρκετοί ισχυροί εφοπλιστικοί όμιλοι προσέγγισαν την ελληνική αγορά μέσω ομολογιακών εκδόσεων. Πρωτοπόρος ήταν η Costamare του Κωστή Κωνσταντακόπουλου, η οποία άντλησε 100 εκατ. ευρώ το 2021. Ακολούθησε η CPLP Shipping του Βαγγέλη Μαρινάκη με ομολογιακές εκδόσεις συνολικού ύψους 250 εκατ. ευρώ, ενώ το 2022 η Safe Bulkers προχώρησε επίσης σε έκδοση ομολόγου 100 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, η είσοδος μετοχών ναυτιλιακών εταιρειών στο Χρηματιστήριο Αθηνών αποτελούσε διαχρονικά μια δύσκολη εξίσωση. Επί σχεδόν 30 χρόνια διαδοχικές διοικήσεις της Κεφαλαιαγοράς και του Χρηματιστηρίου προσπάθησαν να προσελκύσουν τους Έλληνες εφοπλιστές. Ήδη από το 1998, επί διοίκησης Θεόδωρου Καρατζά στην Εθνική Τράπεζα, είχε εκπονηθεί σχέδιο για την ένταξη της ποντοπόρου ναυτιλίας στη Σοφοκλέους, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Μια δεύτερη οργανωμένη προσπάθεια πραγματοποιήθηκε το 2008 από τον τότε πρόεδρο του Χρηματιστηρίου Αθηνών Σπύρο Καπράλο, σε συνεργασία με το υπουργείο Ναυτιλίας. Μάλιστα, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προχώρησε τότε σε αλλαγές του κανονιστικού πλαισίου προκειμένου να διευκολυνθούν ακόμη και δευτερογενείς εισαγωγές ναυτιλιακών εταιρειών. Παρ’ όλα αυτά, ούτε τότε υπήρξε ανταπόκριση.
Οι λόγοι ήταν πολλοί. Οι Έλληνες πλοιοκτήτες θεωρούσαν διαχρονικά το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο πιο σύνθετο και λιγότερο ευέλικτο σε σχέση με τα πρότυπα του αγγλοσαξονικού δικαίου που κυριαρχούν στη διεθνή ναυτιλία. Παράλληλα, η περιορισμένη ρευστότητα της ελληνικής αγοράς και το μικρότερο επενδυτικό βάθος σε σχέση με τα μεγάλα διεθνή χρηματιστήρια δημιουργούσαν επιφυλάξεις για τη δυνατότητα χρηματοδότησης μεγάλων ναυτιλιακών ομίλων.
Σημαντικό ρόλο φαίνεται ότι διαδραμάτισε και η περιορισμένη επενδυτική κουλτούρα γύρω από τη ναυτιλία. Χαρακτηριστική παραμένει η παλαιότερη τοποθέτηση του αείμνηστου καπετάν Βασίλη Κωνσταντακόπουλου, ο οποίος είχε εκφράσει τον προβληματισμό του για το ενδεχόμενο οι μικροεπενδυτές να βρεθούν αντιμέτωποι με τις έντονες διακυμάνσεις της ναυλαγοράς και να θεωρήσουν υπεύθυνες τις ίδιες τις εταιρείες σε περιόδους πτώσης.
Σήμερα, όμως, οι συνθήκες μοιάζουν διαφορετικές. Η αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς, η διεθνής παρουσία της Euronext και η αυξημένη εξοικείωση των επενδυτών με τον ναυτιλιακό κλάδο δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον. Η Safe Bulkers φαίνεται να λειτουργεί ως ο «παγοθραυστής» μιας νέας εποχής, στην οποία η μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη του κόσμου ενδέχεται να αποκτήσει επιτέλους ουσιαστική παρουσία και στο ελληνικό χρηματιστήριο.
Εφόσον ακολουθήσουν και άλλες εισηγμένες του κλάδου, το Χρηματιστήριο Αθηνών θα αποκτήσει ένα νέο, ισχυρό επενδυτικό αφήγημα, συνδέοντας πιο στενά την ελληνική κεφαλαιαγορά με έναν από τους πλέον διεθνοποιημένους και δυναμικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας.
Οι ελληνικές ναυτιλιακές στο αμερικανικό χρηματιστήριο
Σήμερα, οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες είναι εισηγμένες κυρίως σε διεθνείς αγορές, όπως το NYSE, το NASDAQ και το χρηματιστήριο του Όσλο, γεγονός που αναδεικνύει τον έντονα διεθνή χαρακτήρα του κλάδου, αλλά και το βάθος των συγκεκριμένων αγορών.
Συγκεκριμένα, περίπου 32 ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες είναι εισηγμένες στις Ηνωμένες Πολιτείες, με συνολική χρηματιστηριακή αξία που προσεγγίζει τα 16 δισ. δολάρια, ενώ μικρότερος αριθμός δραστηριοποιείται στο χρηματιστήριο του Όσλο, με συνολική αξία περίπου 3,5 δισ. δολάρια.
Οι μεγαλύτερες ναυτιλιακές εισηγμένες ελληνικών συμφερόντων στο αμερικανικό χρηματιστήριο είναι οι εξής: Star Bulk Carriers (Πέτρος Παππάς), Costamare (Κωστής Κωνσταντακόπουλος), Danaos Corporation( Γ. Κούστας), Navios Maritime Partners (Αγγελική Φράγκου), Global Ship Lease (Γ. Γιουρούκος), Dorian LPG ( Γ.η Χατζηπατέρας), Safe Bulkers (Π. Χατζηιωάννου), Diana Shipping (οικογένεια Παληού), Capital Product Partners ( Ε. Μαρινάκης), GasLog Partners ( Πήτερ Λιβανός), Tsakos Energy Navigation (Ν. Τσάκος) Seanergy Maritime Holdings (Σταμάτης Τσαντάνης), Castor Maritime (Π. Παναγιωτίδης), Euroseas (οικογένεια Πίττα), Dynagas LNG Partners (Γ. Προκοπίου), Eurodry ( Αριστείδης Πίττας), StealthGas (Χάρης Βαφειάς), Navios Maritime Holdings (Αγγελική Φράγκου), Imperial Petroleum (Χάρης Βαφειά), Globus Maritime Limited (οικογένεια Φειδάκη), Top Ships (Ε. Πιστιόλης), Pyxis Tankers (Βαλέντιος Βαλεντή), OceanPal ( Σεμίραμις Παληού) και Performance Shipping (οικογένεια Παληού).
