Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επισημαίνει ότι, παρά τη βελτίωση των βασικών δεικτών της ελληνικής οικονομίας, οι κίνδυνοι παραμένουν και έχουν μετασχηματιστεί, εστιάζοντας πλέον κυρίως στο τραπεζικό σύστημα και στη λειτουργία της πραγματικής οικονομίας.
Οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζονται κεφαλαιακά ισχυρές και ανθεκτικές, ωστόσο εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές προκλήσεις. Το ζήτημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων δεν έχει εξαλειφθεί, αλλά έχει μεταφερθεί σε επίπεδο διαδικασιών, με τις καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης και στο πλαίσιο αφερεγγυότητας να περιορίζουν την ανακύκλωση κεφαλαίων και τη χορήγηση νέων δανείων.
Παράλληλα, καταγράφεται αυξανόμενη συγκέντρωση του δανεισμού σε μεγάλες επιχειρήσεις, γεγονός που ενισχύει τους συστημικούς κινδύνους, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Η εικόνα αυτή επιβαρύνεται από τα χαμηλά επίπεδα αποταμιεύσεων των νοικοκυριών.
Το αποτέλεσμα είναι ένα τραπεζικό σύστημα που, αν και σταθερό σε επίπεδο δεικτών, δεν διοχετεύει επαρκή ρευστότητα στην ευρύτερη οικονομία.
Την ίδια στιγμή, το ΔΝΤ αναθεωρεί την πρόβλεψη ανάπτυξης στο 1,8%, λόγω γεωπολιτικών πιέσεων και αυξημένων ενεργειακών τιμών, ενώ τονίζει ότι τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης πρέπει να παραμείνουν αυστηρά στοχευμένα.
Κρίσιμο ζητούμενο για την επόμενη φάση αποτελεί η ενίσχυση της πιστωτικής επέκτασης προς τις ΜμΕ και η αντιμετώπιση των θεσμικών αδυναμιών, ώστε να διασφαλιστεί βιώσιμη ανάπτυξη.
*******
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, ξεκαθάρισε ότι η ΕΚΤ παραμένει έτοιμη να προσαρμόσει τη νομισματική της πολιτική ανά πάσα στιγμή, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι είναι ακόμη «πολύ νωρίς» για αποφάσεις σχετικά με τα επιτόκια.
Οι αγορές έχουν ήδη αλλάξει στάση, προεξοφλώντας πλέον περισσότερες από δύο αυξήσεις επιτοκίων έως το τέλος του έτους, σε αντίθεση με τις προσδοκίες πριν την έναρξη της γεωπολιτικής έντασης, όταν κυριαρχούσαν σενάρια σταθερότητας ή και μείωσης.
Η αβεβαιότητα για τις προοπτικές της ευρωζώνης έχει ενταθεί λόγω του νέου ενεργειακού σοκ, με την ΕΚΤ να υιοθετεί προσέγγιση πλήρως εξαρτώμενη από τα δεδομένα. Όπως τόνισε η Λαγκάρντ, τα ενεργειακά σοκ δεν οδηγούν απαραίτητα σε επίμονο πληθωρισμό, αλλά μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη ένταση εάν διαρκέσουν και επηρεάσουν μισθούς και προσδοκίες.
Η στρατηγική της ΕΚΤ βασίζεται σε τρεις άξονες: αξιολόγηση της φύσης του σοκ, έμφαση στους κινδύνους και ευέλικτη προσαρμογή πολιτικής. Οι αποφάσεις δεν θα προαναγγέλλονται, αλλά θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά.
Παρά τους αυξημένους κινδύνους, υπάρχουν ενδείξεις σταθερότητας, με τον πληθωρισμό κοντά στον στόχο και το μακροοικονομικό περιβάλλον πιο ανθεκτικό σε σχέση με το 2022.
*******
Σε εγρήγορση κάλεσε τις διοικήσεις των τραπεζών ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη περιορισμού των πιστωτικών κινδύνων εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Παρά τη σημαντική ενίσχυση του ελληνικού τραπεζικού τομέα τα τελευταία χρόνια, η νέα κρίση που συνδέεται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ισχυρούς κλυδωνισμούς από την πλευρά της προσφοράς. Η άνοδος των τιμών ενέργειας επηρεάζει ευρύτερα το κόστος αγαθών και υπηρεσιών, με επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, τις αγορές και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι οι τράπεζες πρέπει να διατηρήσουν υψηλό επίπεδο επαγρύπνησης, ώστε να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν απρόσκοπτα την οικονομία, περιορίζοντας ταυτόχρονα τους κινδύνους στους ισολογισμούς τους.
Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη επιτάχυνσης κρίσιμων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, όπως η Τραπεζική Ένωση και η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, καθώς και τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης μέσω της πράσινης μετάβασης.
Σε θεσμικό επίπεδο, οι ευρωπαϊκές αρχές εμφανίζονται σε πλήρη συντονισμό. Η Τράπεζα της Ελλάδος και οι ευρωπαϊκοί εποπτικοί φορείς δηλώνουν έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για τη διασφάλιση της σταθερότητας.
