Νέες ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς τιμές των αγροτικών προϊόντων διαπιστώνει η Πειραιώς, με το ισοζύγιο κινδύνων να παραμένει στραμμένο προς τα πάνω καθώς η αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν συνδυασμό κλιματικών κινδύνων, γεωπολιτικής έντασης και υψηλότερου ενεργειακού κόστους.
Σύμφωνα με το Μηνιαίο Ενημερωτικό Δελτίο Τιμών Αγροτικών Προϊόντων για τον Σεπτέμβριο, ο σχετικός δείκτης ενισχύθηκε κατά 3,98% σε μηνιαία βάση, ενώ ακόμη μεγαλύτερη ήταν η άνοδος του ευρύτερου δείκτη εμπορευμάτων, ο οποίος σημείωσε αύξηση 7,61%. Η άνοδος των αγροτικών εμπορευμάτων αποδίδεται κυρίως στις ανησυχίες για την παγκόσμια προσφορά, καθώς οι κλιματικοί κίνδυνοι στις βασικές παραγωγικές περιοχές διατήρησαν τις πιέσεις σε αρκετές αγορές.
Η εικόνα δεν είναι, πάντως, ομοιόμορφη. Κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου οι τιμές των περισσότερων αγροτικών προϊόντων κινήθηκαν υψηλότερα, με τις βασικές εξαιρέσεις να εντοπίζονται στο βαμβάκι, τον χυμό πορτοκαλιού και τα βοοειδή, όπου καταγράφηκε υποχώρηση.
Το El Niño ανεβάζει το θερμόμετρο
Ο σημαντικότερος παράγοντας αβεβαιότητας για το επόμενο διάστημα είναι οι καιρικές συνθήκες και ειδικότερα η εξέλιξη του El Niño.
Όπως αναφέρεται στο δελτίο, σύμφωνα με το NOAA το φαινόμενο ενισχύεται, με πιθανότητα άνω του 90% να εξελιχθεί σε πολύ ισχυρό επεισόδιο κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα 2026-2027.
Μια τέτοια εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις αγορές τροφίμων, καθώς μπορεί να επηρεάσει τις συνθήκες παραγωγής σε κρίσιμες αγροτικές περιοχές. Ήδη, οι αβεβαιότητες γύρω από τις βροχοπτώσεις στην Ασία επηρεάζουν τις εκτιμήσεις για την προσφορά ρυζιού.
Η Πειραιώς επισημαίνει ότι, από τη μία πλευρά, οι καλύτερες προοπτικές παραγωγής σε ορισμένες βασικές καλλιέργειες περιορίζουν τις ανησυχίες για την επάρκεια της προσφοράς. Από την άλλη, όμως, τα χαμηλά αποθέματα σε συγκεκριμένα προϊόντα καθιστούν την αγορά ευάλωτη σε νέες διαταραχές.
Σιτάρι και καλαμπόκι: «Φρένο» στις ανοδικές πιέσεις
Διαφορετική είναι προς το παρόν η εικόνα για σιτάρι και καλαμπόκι. Οι βελτιωμένες προοπτικές παραγωγής μπορούν, σύμφωνα με την ανάλυση, να λειτουργήσουν ως ανάχωμα στις ανοδικές πιέσεις των τιμών.
Πρόκειται για σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με άλλα αγροτικά προϊόντα, καθώς η μεγαλύτερη προσφορά μπορεί να απορροφήσει μέρος των πιέσεων που προκαλούν οι κλιματικοί και γεωπολιτικοί κίνδυνοι.
Στη σόγια, αντίθετα, η εικόνα εμφανίζεται περισσότερο υποστηρικτική για τις τιμές. Η ισχυρή ζήτηση τόσο από τη βιομηχανία επεξεργασίας όσο και από τον κλάδο των βιοκαυσίμων αναμένεται να λειτουργήσει θετικά.
Ανοδικοί παράγοντες παραμένουν και στη ζάχαρη, όπου η μειωμένη προσφορά εξαιτίας των καιρικών συνθηκών εξακολουθεί να στηρίζει τις τιμές.
Ρύζι: Στο επίκεντρο οι βροχοπτώσεις στην Ασία
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί το ρύζι, καθώς η αγορά παρακολουθεί τις επιπτώσεις του El Niño στις βροχοπτώσεις της Ασίας.
Οι σχετικές αβεβαιότητες εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις προοπτικές της προσφοράς και, κατά συνέπεια, να λειτουργούν θετικά για τις τιμές. Η εξέλιξη των καιρικών συνθηκών στις μεγάλες παραγωγικές περιοχές αναδεικνύεται έτσι σε κρίσιμο παράγοντα για την κατεύθυνση της αγοράς τους επόμενους μήνες.
Στον χυμό πορτοκαλιού, αντίθετα, η βελτίωση των προοπτικών προσφοράς έχει ήδη προκαλέσει διόρθωση των τιμών. Ωστόσο, η Πειραιώς σημειώνει ότι οι κίνδυνοι για την τιμή εξακολουθούν να είναι ανοδικοί.
Παρόμοια είναι η εκτίμηση για το βαμβάκι. Παρά την πρόσφατη υποχώρηση, η σχετικά ανθεκτική ζήτηση εκτιμάται ότι μπορεί να προσφέρει στήριξη στις τιμές.
Στα βοοειδή, τέλος, η περιορισμένη προσφορά αποτελεί υποστηρικτικό παράγοντα, αν και η ηπιότερη διεθνής ζήτηση μπορεί να περιορίσει το εύρος μιας πιθανής ανόδου.
Πρόσθετη πίεση από την ενέργεια
Στην εξίσωση των αγροτικών τιμών εισέρχεται δυναμικά και το ενεργειακό κόστος. Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή αποτέλεσε, σύμφωνα με το δελτίο, βασικό ανοδικό καταλύτη για την τιμή του πετρελαίου τον Σεπτέμβριο.
Η Πειραιώς προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη περαιτέρω αύξηση των ενεργειακών τιμών λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων θα μπορούσε να επιβαρύνει τόσο το κόστος παραγωγής όσο και το κόστος μεταφοράς των αγροτικών προϊόντων.
Αυτός είναι ένας πρόσθετος παράγοντας που μπορεί να διατηρήσει την πίεση στις διεθνείς αγροτικές τιμές, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου η εικόνα της παραγωγής εμφανίζεται βελτιωμένη.
Ο ρόλος του ισχυρού δολαρίου
Αντίβαρο στις ανοδικές πιέσεις μπορεί να αποτελέσει το ισχυρό δολάριο. Η αυστηρότερη νομισματική πολιτική των μεγάλων κεντρικών τραπεζών αποτέλεσε ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των διεθνών αγορών τον Σεπτέμβριο, ενώ η περαιτέρω ενίσχυση του αμερικανικού νομίσματος θα μπορούσε, σύμφωνα με την Πειραιώς, να μετριάσει την άνοδο των τιμών των αγροτικών εμπορευμάτων.
Το βασικό συμπέρασμα του δελτίου, ωστόσο, παραμένει ότι οι ανοδικοί κίνδυνοι υπερισχύουν. Με τον δείκτη αγροτικών προϊόντων ήδη στο +3,98% μέσα σε έναν μήνα, η αγορά εισέρχεται στο φθινόπωρο με την προσοχή στραμμένη στη νέα σοδειά, στις καιρικές συνθήκες και κυρίως στην ένταση του El Niño.
Η εξέλιξη των γεωπολιτικών εντάσεων και των ενεργειακών τιμών αποτελεί τον δεύτερο μεγάλο άγνωστο παράγοντα. Ένα ισχυρό El Niño σε συνδυασμό με ακριβότερη ενέργεια θα μπορούσε να διατηρήσει τις πιέσεις σε σειρά αγροτικών εμπορευμάτων, ενώ καλύτερες σοδειές σε βασικές καλλιέργειες, κυρίως σιτάρι και καλαμπόκι, αποτελούν προς το παρόν το βασικό αντίβαρο στην ανοδική τάση.
