Χρήστος Ταραντίλης: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη επαναπροσδιορίζει τη θεσμική κουλτούρα της διακυβέρνησης

Μια νέα κουλτούρα διακυβέρνησης που βασίζεται στα ψηφιακά δεδομένα και την Τεχνητή Νοημοσύνη παρουσίασε ο Χρήστος Ταραντίλης, Καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Εταίρος της EY (Ernst & Young), από το βήμα της έκθεσης τεχνολογίας Beyond 2026.

Στο πλαίσιο της ενότητας «Beyond digital: Building smarter public services together», ο κ. Ταραντίλης κατέδειξε πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη (TN) και τα Μεγάλα Δεδομένα μετασχηματίζουν τη διοίκηση, επιτρέποντας στο κράτος να προβλέπει τις προκλήσεις αντί να αντιδρά εκ των υστέρων σε αυτές.

Το οικονομικό όφελος της πρόληψης είναι αδιαμφισβήτητο: σύμφωνα με τον κ. Ταραντίλη, η εκ των υστέρων διαχείριση συνεπάγεται τη σπατάλη πόρων, κοστίζοντας 3 έως 4 φορές περισσότερο από την προληπτική δράση. Τα κράτη που ήδη αξιοποιούν την ΤΝ στην πρόβλεψη κινδύνων επιτυγχάνουν μείωση δαπανών έως και 50%, θωρακίζοντας αποτελεσματικά την ασφάλεια και την υγεία των πολιτών τους.

Αναλύοντας τη λειτουργία των προγνωστικών μοντέλων, ο κ. Ταραντίλης εξήγησε ότι ο συνδυασμός Μεγάλων Δεδομένων και ΤΝ μετατοπίζει την εστίαση από το «τι συνέβη» στο «τι πρόκειται να συμβεί». Μέσω της επεξεργασίας τεράστιου όγκου ιστορικών στοιχείων —από δημογραφικά και περιβαλλοντικά δεδομένα έως την κατάσταση των υποδομών— η ΤΝ εντοπίζει μοτίβα που ο ανθρώπινος νους αδυνατεί να διακρίνει. «Όταν το σύστημα αναγνωρίζει ότι ο συνδυασμός μιας συγκεκριμένης ποσότητας υδάτων με την παλαιότητα ενός δικτύου δίνει υψηλή πιθανότητα πλημμύρας, η διοίκηση κερδίζει τον πολύτιμο χρόνο που χρειάζεται για να παρέμβει προληπτικά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο εύλογο ερώτημα για τους περιορισμούς του ανθρώπινου παράγοντα στην ανάλυση δεδομένων, ο κ. Ταραντίλης εστίασε στα όρια της ανθρώπινης γνωστικής ικανότητας ως προς την ταυτόχρονη επεξεργασία πολλαπλών μεταβλητών. Αντίθετα, η ΤΝ αναλύει και συσχετίζει εκατομμύρια συνδυασμούς δεδομένων —από τις κλίσεις του εδάφους και τις μετεωρολογικές συνθήκες μέχρι την παλαιότητα των υποδομών— που μεταβάλλονται δυναμικά. “Χιλιάδες αισθητήρες μεταδίδουν δεδομένα σε 24ωρη βάση. Εκεί που ο ανθρώπινος παράγοντας προσεγγίζει τα όριά του, η ΤΝ διασταυρώνει και αξιολογεί εκατομμύρια συνδυασμούς στοιχείων σε πραγματικό χρόνο”, σημείωσε.

Ολοκληρώνοντας την εισήγησή του, ο κ. Ταραντίλης προσδιόρισε ως θεμελιώδη παράμετρο της νέας εποχής τη μετάβαση στις Πολιτικές Πραγματικού Χρόνου (Real-time Policies). Όπως διευκρίνισε, το 2026 σηματοδοτεί την απομάκρυνση από στατικά μοντέλα πολιτικής, τα οποία απαιτούν μακροχρόνιους κύκλους σχεδιασμού και αξιολόγησης. Αντίθετα, εισάγεται η μεθοδολογία της συνεχούς παρακολούθησης μέσω συστημάτων δυναμικής απεικόνισης δεδομένων (live dashboards) και της δυναμικής προσαρμογής των παρεμβάσεων. “Εάν μια παρέμβαση κρίνεται αναποτελεσματική, οφείλουμε να διαθέτουμε την επιχειρησιακή ετοιμότητα για την αναθεώρησή της εντός δύο εβδομάδων και όχι μετά την παρέλευση δύο χρόνων”, τόνισε, επισημαίνοντας ότι η υιοθέτηση των πολιτικών πραγματικού χρόνου βελτιστοποιεί τον χρόνο απόκρισης σε καταστάσεις κρίσης κατά 67%.

Για τον κ. Ταραντίλη, το μήνυμα “Beyond Digital” είναι σαφές: Η τεχνολογία ενσωματώνεται ολιστικά στη διακυβέρνηση, μεταβάλλοντας τη θεσμική κουλτούρα άσκησής της, από την πυροσβεστική διακυβέρνηση στη διακυβέρνηση της πρόληψης και των πρωτοβουλιών. Δεν αποτελεί πλέον ένα απλό εργαλείο ψηφιοποίησης παρωχημένων γραφειοκρατικών μεθόδων, αλλά τη θεμελιώδη συνθήκη για τη δημιουργία νέων, ευφυών διαδικασιών που υπηρετούν τον πολίτη σε πραγματικό χρόνο.