Η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά περνά σε νέα φάση, καθώς οι διεθνείς επενδυτές δεν αντιμετωπίζουν πλέον την Ελλάδα ως «story ανάκαμψης», αλλά ως ώριμο επενδυτικό προορισμό με ισχυρές προοπτικές. Καθοριστικό σημείο καμπής αποτέλεσε η ιστορική αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ, η οποία προσέλκυσε πρωτοφανές ενδιαφέρον από ξένα χαρτοφυλάκια και ανέδειξε τη δυναμική της ελληνικής αγοράς.
Την ίδια στιγμή, οι ξένοι επενδυτές κυριαρχούν πλέον στο ελληνικό χρηματιστήριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Euronext Athens, πραγματοποίησαν το 68,8% των συναλλαγών τον Απρίλιο, ενώ η συμμετοχή τους στη συνολική κεφαλαιοποίηση του Χ.Α. έφτασε σε ιστορικό υψηλό κοντά στο 69%, που αντιστοιχεί σε περίπου 82,8 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερα ισχυρή είναι και η παρουσία τους στις ελληνικές τράπεζες, όπου τα ξένα funds ελέγχουν σχεδόν το 85% της ελεύθερης διασποράς των συστημικών ομίλων, επιβεβαιώνοντας τη διεθνοποίηση του κλάδου.
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, η βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών και η αναμενόμενη επιστροφή της Ελλάδας στις ανεπτυγμένες αγορές λειτουργούν ως βασικοί καταλύτες. Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, η αναβάθμιση από FTSE Russell και STOXX το 2026 θα μπορούσε να οδηγήσει σε παθητικές εισροές περίπου 700 εκατ. δολαρίων προς το ελληνικό χρηματιστήριο.
*******
Δύο βασικά πλεονεκτήματα διαθέτει η ελληνική οικονομία απέναντι στις πιέσεις που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το νέο ενεργειακό σοκ: τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με την Ευρωζώνη και τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα που επιτρέπουν τη συνεχή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται στις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία, παρά τις υποβαθμίσεις για την ανάπτυξη στην ΕΕ και την Ευρωζώνη λόγω της γεωπολιτικής κρίσης και των αυξημένων τιμών ενέργειας, διατηρεί θετική στάση για την ελληνική οικονομία.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Ελλάδα θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμούς σημαντικά υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Για το 2026 προβλέπεται ανάπτυξη 1,8% και για το 2027 1,6%, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση η ανάπτυξη εκτιμάται στο 1,1% και 1,4% αντίστοιχα, ενώ στην Ευρωζώνη περιορίζεται στο 0,9% και 1,2%.
Ιδιαίτερα θετική παραμένει και η εικόνα στο δημοσιονομικό πεδίο. Η Ελλάδα αναμένεται να διατηρήσει πλεονασματικό ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης στο 0,8% του ΑΕΠ το 2026 και στο 0,6% το 2027, την ώρα που η Ευρωζώνη και η ΕΕ θα συνεχίσουν να καταγράφουν υψηλά ελλείμματα άνω του 3% του ΑΕΠ.
Παράλληλα, η χώρα συνεχίζει την ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Η Κομισιόν προβλέπει ότι το ελληνικό χρέος θα μειωθεί από 146,1% του ΑΕΠ το 2025 στο 140,7% το 2026 και στο 134,4% το 2027. Αντίθετα, στην Ευρωζώνη και την ΕΕ το δημόσιο χρέος ακολουθεί ανοδική πορεία.
Η εικόνα αυτή ενισχύει την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις, δίνοντας στην κυβέρνηση μεγαλύτερα περιθώρια για παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων εφόσον η ενεργειακή κρίση παραταθεί.
*******
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τον Ιούνιο άφησε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, προειδοποιώντας ότι η αξιοπιστία της ΕΚΤ θα τεθεί υπό αμφισβήτηση εάν δεν υπάρξει αντίδραση σε περίπτωση παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης και επίμονου πληθωρισμού.
Μιλώντας στο Bloomberg από τη Λευκωσία, ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και η διατήρηση των υψηλών τιμών ενέργειας αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο νέας πληθωριστικής επιτάχυνσης στην Ευρωζώνη. Όπως ανέφερε, μια αύξηση επιτοκίων έχει σαφές οικονομικό και κοινωνικό κόστος, ωστόσο «για την αξιοπιστία της ΕΚΤ και τη λειτουργία αντίδρασής μας, πιθανότατα θα πρέπει να αυξήσουμε τα επιτόκια τον Ιούνιο».
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες για την πορεία των τιμών και κυρίως για τις λεγόμενες «δευτερογενείς επιπτώσεις» στην οικονομία, εκφράζοντας ανησυχία ότι οι πληθωριστικές προσδοκίες μπορεί να αποσταθεροποιηθούν.
Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διατήρησης των επιτοκίων στα τρέχοντα επίπεδα μόνο εφόσον υπάρξει συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχεία αποκλιμάκωση των ενεργειακών τιμών.
Στο ίδιο μήκος κύματος, στελέχη της ΕΚΤ προειδοποιούν ότι οι τελευταίες εξελίξεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε ανοδική αναθεώρηση των προβλέψεων για τον πληθωρισμό τον Ιούνιο, παρά την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ευρωζώνη.
