Σαφές μήνυμα ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού δεν έχει ακόμη κερδηθεί έστειλε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, διατηρώντας αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια, αλλά αφήνοντας ανοιχτό κάθε ενδεχόμενο για τις επόμενες συνεδριάσεις, καθώς η νέα ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να δημιουργεί σοβαρές πληθωριστικές πιέσεις.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, υπογράμμισε ότι, παρά τη σημερινή απόφαση για διατήρηση των επιτοκίων, το Διοικητικό Συμβούλιο παραμένει σε πλήρη ετοιμότητα να προσαρμόσει τη νομισματική πολιτική εφόσον οι εξελίξεις το απαιτήσουν. Όπως τόνισε, η αβεβαιότητα παραμένει εξαιρετικά υψηλή και οι πλήρεις επιπτώσεις της ανόδου των τιμών της ενέργειας δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί στον πληθωρισμό.
Η ενεργειακή κρίση παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος
Η ΕΚΤ θεωρεί ότι οι τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό παράγοντα κινδύνου για την ευρωπαϊκή οικονομία. Αν και οι τελευταίες προβλέψεις συγκλίνουν με το βασικό σενάριο του Ιουνίου, οι διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου εξακολουθούν να είναι έντονες, ενώ η διάρκεια της κρίσης παραμένει άγνωστη.
Η Λαγκάρντ σημείωσε ότι η Φρανκφούρτη παρακολουθεί όχι μόνο την εξέλιξη των τιμών της ενέργειας, αλλά και τις δευτερογενείς επιπτώσεις που αυτές προκαλούν στις τιμές αγαθών, υπηρεσιών και μισθών. Η ΕΚΤ επιδιώκει να αποτρέψει τη δημιουργία ενός νέου πληθωριστικού κύκλου, ο οποίος θα μπορούσε να καταστήσει αναγκαία μια νέα αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής.
Καμία προαναγγελία για την επόμενη κίνηση
Η πρόεδρος της ΕΚΤ επανέλαβε ότι η Κεντρική Τράπεζα δεν προδεσμεύεται για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων. Όπως ανέφερε, κάθε απόφαση θα λαμβάνεται συνεδρίαση προς συνεδρίαση και θα βασίζεται αποκλειστικά στα νέα οικονομικά στοιχεία.
Οι μελλοντικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία του πληθωρισμού, την εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας, τις μισθολογικές πιέσεις, τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στην πραγματική οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες.
Η οικονομία δείχνει αντοχές, αλλά η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη
Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, η οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη παρουσίασε σημάδια βελτίωσης κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους.
Οι υπηρεσίες ανακάμπτουν μετά την υποχώρηση που προκάλεσε η ενεργειακή κρίση, ενώ σημαντική ώθηση προέρχεται από τις ψηφιακές υπηρεσίες και τις επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Η μεταποίηση εμφανίζεται πιο ανθεκτική από τις αρχικές εκτιμήσεις, καθώς πολλές επιχειρήσεις αυξάνουν τα αποθέματά τους για να προστατευθούν από ενδεχόμενες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ αυξημένες παραμένουν και οι αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών κρατών.
Η αγορά εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί στήριγμα της οικονομίας. Η ανεργία διαμορφώθηκε τον Μάιο στο 6,2%, επίπεδο που παραμένει κοντά στα ιστορικά χαμηλά. Ωστόσο, οι διαθέσιμες θέσεις εργασίας συνεχίζουν να μειώνονται, ενώ τόσο οι επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά για τις προοπτικές της απασχόλησης.
Οι κινητήριες δυνάμεις της ανάπτυξης
Η ΕΚΤ εξακολουθεί να εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει θετική μεσοπρόθεσμα, αν και σχετικά περιορισμένη.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Φρανκφούρτης, η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις στις ψηφιακές τεχνολογίες, οι δημόσιες επενδύσεις σε άμυνα και υποδομές, καθώς και η σταδιακή ανάκαμψη των εξαγωγών αναμένεται να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια.
Η Λαγκάρντ επανέλαβε την ανάγκη επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ζητώντας μεγαλύτερη ενοποίηση της ενιαίας αγοράς, ταχύτερη ενεργειακή μετάβαση και ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.
Ψηφιακό ευρώ
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο ψηφιακό ευρώ, μετά τη θετική ψήφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ χαρακτήρισε την εξέλιξη σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση του έργου και εξέφρασε την προσδοκία ότι μέχρι το τέλος του έτους θα υπάρξει συμφωνία μεταξύ Κοινοβουλίου, Συμβουλίου και Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Όπως επισήμανε, το ψηφιακό ευρώ δεν πρόκειται να αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά, παρέχοντας ασφαλές μέσο πληρωμών για κάθε ψηφιακή συναλλαγή εντός της Ευρωζώνης.
Ο πληθωρισμός υποχώρησε, αλλά οι κίνδυνοι παραμένουν
Θετική ήταν η εικόνα στα στοιχεία του Ιουνίου.
Ο συνολικός πληθωρισμός υποχώρησε στο 2,8% από 3,2% τον Μάιο, ενώ ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,4% έναντι 2,6%.
Οι τιμές των τροφίμων και των υπηρεσιών εμφάνισαν επίσης επιβράδυνση.
Παρ’ όλα αυτά, η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι η άνοδος των ενεργειακών τιμών εξακολουθεί να μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων, οι οποίες αναμένεται να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις τιμών τους επόμενους μήνες.
Παράλληλα, οι βραχυπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν αυξημένες, ενώ η Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι ο πληθωρισμός πιθανότατα θα διατηρηθεί πάνω από τον στόχο του 2% έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027, πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά.
Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη παραμένουν καθοδικοί.
Μια νέα διακοπή στις ενεργειακές προμήθειες θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, περιορίζοντας την κατανάλωση και τις επενδύσεις.
Επιπλέον, η επιδείνωση του διεθνούς επενδυτικού κλίματος, η αυστηροποίηση των πιστωτικών συνθηκών, οι εμπορικές εντάσεις και οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές συγκρούσεις αποτελούν σημαντικές πηγές αβεβαιότητας.
Στην αντίθετη πλευρά, ταχύτερη προσαρμογή των αγορών ενέργειας ή μια βιώσιμη αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσαν να βελτιώσουν αισθητά τις προοπτικές ανάπτυξης.
Πιο αυστηρές οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες
Η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες έχουν γίνει ελαφρώς πιο περιοριστικές.
Το κόστος τραπεζικού δανεισμού για τις επιχειρήσεις παρέμεινε στο 3,6%, ενώ το κόστος έκδοσης εταιρικών ομολόγων διαμορφώθηκε στο 4%.
Η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις επιταχύνθηκε στο 4%, αν και τα τραπεζικά ιδρύματα προχώρησαν σε αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια κατά το δεύτερο τρίμηνο.
Στα στεγαστικά δάνεια, τα επιτόκια αυξήθηκαν στο 3,5%, ενώ η ζήτηση για νέα δάνεια υποχώρησε λόγω της επιδείνωσης της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης.
Το μήνυμα προς τις αγορές
Το βασικό μήνυμα της σημερινής συνεδρίασης είναι ότι η ΕΚΤ θεωρεί πως η μάχη κατά του πληθωρισμού βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, αλλά δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η αποκλιμάκωση των τιμών συνεχίζεται, ωστόσο η νέα ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εξελίξεις διατηρούν υψηλό βαθμό αβεβαιότητας.
Η Φρανκφούρτη αποφεύγει να προαναγγείλει την επόμενη κίνηση, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι διαθέτει όλα τα εργαλεία για να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και την αποτελεσματική μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Για τις αγορές, το μήνυμα είναι σαφές: τα επιτόκια μπορεί να έμειναν αμετάβλητα σήμερα, όμως η ΕΚΤ δεν έχει αποκλείσει καμία επιλογή για τους επόμενους μήνες, εφόσον οι πληθωριστικοί κίνδυνοι ενισχυθούν εκ νέου.
