Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε δύο κομβικά ορόσημα στην πορεία αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους, σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και την έκθεση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου. Το πρώτο αφορά το 2026, όταν ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 136,8%, κάτω από το επίπεδο του 2010, σηματοδοτώντας για πρώτη φορά μετά την έναρξη της κρίσης την επιστροφή σε προ μνημονίων αναλογίες.
Το δεύτερο ορόσημο έρχεται το 2029, όταν το δημόσιο χρέος προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 119% του ΑΕΠ, υποχωρώντας κάτω από το ψυχολογικό όριο του 120%. Η εξέλιξη αυτή στηρίζεται στην ισχυρή ανάπτυξη, στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και στη στρατηγική πρόωρων αποπληρωμών δανείων που εφαρμόζει ο ΟΔΔΗΧ.
Ήδη έχουν εξοφληθεί πλήρως τα δάνεια του ΔΝΤ, ενώ συνεχίζονται οι πρόωρες αποπληρωμές των διακρατικών δανείων του πρώτου μνημονίου. Μετά τις κινήσεις των τελευταίων ετών, στόχος είναι η πλήρης εξόφλησή τους έως το 2031, μειώνοντας το κόστος εξυπηρέτησης και βελτιώνοντας το προφίλ του ελληνικού χρέους.
Η ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές, στηρίζει τις πιστοληπτικές αξιολογήσεις και δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες χρηματοδότησης για το Δημόσιο και τις ελληνικές επιχειρήσεις, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες σταθερότητας της οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
*********
Η Ελλάδα ενισχύει σταθερά τη θέση της ως περιφερειακός ενεργειακός κόμβος, με τις εγχώριες ενεργειακές επιχειρήσεις να επιταχύνουν την εξωστρέφειά τους σε ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο και πετρελαιοειδή. Η αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της χώρας, σε συνδυασμό με τις νέες διασυνδέσεις και τις επενδύσεις σε υποδομές, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε ελληνικοί όμιλοι να αποκτήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάπτυξη νέων ενεργειακών διαδρόμων και υποδομών LNG, αλλά και η αυξημένη διασυνοριακή εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η περιοχή αναζητά αξιόπιστες εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας. Η στρατηγική αυτή ενισχύεται από τη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα και από την ευρωπαϊκή πολιτική διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών.
Για τις εισηγμένες του κλάδου, οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν νέες προοπτικές ανάπτυξης. Όμιλοι με παρουσία στη διύλιση, στις υποδομές φυσικού αερίου, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και στα δίκτυα μεταφοράς αποκτούν μεγαλύτερη πρόσβαση σε αγορές με αυξημένη ζήτηση, ενώ παράλληλα διευρύνονται οι δυνατότητες για στρατηγικές συνεργασίες και εξαγορές.
Η ενίσχυση του εξαγωγικού αποτυπώματος του ελληνικού ενεργειακού κλάδου αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους βασικούς μοχλούς αύξησης των επενδύσεων τα επόμενα χρόνια, με θετικές επιπτώσεις τόσο στα οικονομικά μεγέθη των επιχειρήσεων όσο και στη συνολική αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, η αυξημένη γεωπολιτική σημασία της χώρας ενισχύει το επενδυτικό ενδιαφέρον για τον κλάδο, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει κορυφαία προτεραιότητα για την Ευρώπη.
*********
Μέσα στην ερχόμενη εβδομάδα και το αργότερο έως τις 20 Ιουλίου αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τη νέα έκτακτη ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών, η οποία δίνει τη δυνατότητα αποπληρωμής χρεών προς την εφορία που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023 σε έως 72 μηνιαίες δόσεις. Η ρύθμιση, που θεσπίστηκε με τον νόμο 5313/2026, εντάσσεται στη στρατηγική της κυβέρνησης για την οικονομική επανένταξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, χωρίς να αφορά στρατηγικούς κακοπληρωτές.
Η νέα διαδικασία θα λειτουργεί μέσω της πλατφόρμας myAADE και θα συμπληρώνει την πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων για οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά. Με τον διαχωρισμό των παλαιών και νέων χρεών, οι οφειλέτες θα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη συνολική μηνιαία επιβάρυνση, σε πολλές περιπτώσεις ακόμη και κατά 30% έως 50%.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμά ότι περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενοι και επιχειρήσεις μπορούν να αξιοποιήσουν το νέο σχήμα. Η ρύθμιση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ βασική προϋπόθεση για την ενεργοποίησή της είναι η καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις ημέρες από την υποβολή της αίτησης.
Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, η παρέμβαση αναμένεται να βελτιώσει τη ρευστότητα επιχειρήσεων και νοικοκυριών, να ενισχύσει τη φορολογική συμμόρφωση και να αυξήσει την εισπραξιμότητα των ληξιπρόθεσμων οφειλών, χωρίς να διαταράσσει το υφιστάμενο πλαίσιο των πάγιων ρυθμίσεων.
