Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026
Οι άνθρωποι που αποφασίζουν, οι εταιρείες που κινούν την αγορά, το παρασκήνιο πίσω από τις κινήσεις.

ΕΚΤ: Σχέδιο για διπλασιασμό των υποχρεωτικών αποθεματικών των τραπεζών στο 2% – Τι αλλάζει και ποιο το κόστος

Στο τραπέζι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) επιστρέφει η αύξηση των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεματικών που διατηρούν οι τράπεζες στο Ευρωσύστημα, με τους αξιωματούχους να εξετάζουν τον διπλασιασμό τους από το 1% στο 2%. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters, η πρόταση αναμένεται να συζητηθεί στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου στις 25 Νοεμβρίου, με στόχο τη μείωση του κόστους τόκων για τις κεντρικές τράπεζες και την απορρόφηση μέρους της πλεονάζουσας ρευστότητας από το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Όπως ανέφεραν τέσσερις πηγές με γνώση των συζητήσεων, η αλλαγή θα υποχρεώνει τις εμπορικές τράπεζες να διατηρούν στην ΕΚΤ μεγαλύτερο ποσοστό των καταθέσεων και άλλων βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεών τους, χωρίς να λαμβάνουν τόκο για τα συγκεκριμένα κεφάλαια.

Αν και η πρόταση συγκεντρώνει πλέον την υποστήριξη της πλειονότητας των διοικητών των εθνικών κεντρικών τραπεζών, η τελική απόφαση ενδέχεται να μετατεθεί για τη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της 17ης Δεκεμβρίου.

Εξοικονόμηση τουλάχιστον 4,4 δισ. ευρώ ετησίως

Η αύξηση των υποχρεωτικών αποθεματικών εκτιμάται ότι θα επιφέρει σημαντικό οικονομικό όφελος για το Ευρωσύστημα, καθώς θα περιορίσει τους τόκους που καταβάλλονται στις εμπορικές τράπεζες.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters, ο διπλασιασμός του συντελεστή στο 2% από 1% θα εξοικονομούσε περίπου 4,4 δισ. ευρώ ετησίως για την ΕΚΤ και τις 21 εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης, με βάση τα σημερινά επιτόκια.

Το όφελος θα μπορούσε να αυξηθεί περαιτέρω, καθώς το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ, που σήμερα βρίσκεται στο 2,5%, αναμένεται να κινηθεί μεταξύ 3% και 3,25% το 2027.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης καταγράφουν σημαντικές ζημίες, εξαιτίας της αναντιστοιχίας μεταξύ των χαμηλών αποδόσεων των ομολόγων που απέκτησαν κατά την περίοδο της ποσοτικής χαλάρωσης και του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησής τους.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της γερμανικής Bundesbank, η οποία διατηρεί μεγάλο χαρτοφυλάκιο ομολόγων που αγοράστηκαν με χαμηλές ή ακόμη και αρνητικές αποδόσεις.

Τι σημαίνει για τις εμπορικές τράπεζες

Για τις τράπεζες, η αύξηση των ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεματικών συνεπάγεται ότι μεγαλύτερο μέρος της ρευστότητάς τους θα παραμένει δεσμευμένο σε λογαριασμούς της κεντρικής τράπεζας, χωρίς να αποφέρει τόκους.

Σήμερα, τα πιστωτικά ιδρύματα δεν λαμβάνουν αμοιβή για τα υποχρεωτικά αποθεματικά τους, ενώ εισπράττουν το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ για τα υπόλοιπα διαθέσιμα κεφάλαια που διατηρούν στο Ευρωσύστημα.

Επομένως, ο διπλασιασμός του συντελεστή θα έχει αρνητική επίδραση στα έσοδα από τόκους των τραπεζών, καθώς μέρος των μέχρι σήμερα έντοκων διαθεσίμων τους θα μετατραπεί σε άτοκα υποχρεωτικά αποθεματικά.

Το μέγεθος της επίπτωσης θα εξαρτηθεί από τη βάση υπολογισμού των αποθεματικών κάθε τράπεζας, τη διάρθρωση της ρευστότητάς της και το επίπεδο των επιτοκίων.

Για τις ελληνικές τράπεζες, η ενδεχόμενη αλλαγή θα αποτελέσει πρόσθετη παράμετρο στις εκτιμήσεις για τα καθαρά έσοδα από τόκους και την κερδοφορία τους, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν στο δημοσίευμα συγκεκριμένοι υπολογισμοί για το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Υποστήριξη από την πλειονότητα των διοικητών

Η πρόταση είχε τεθεί για πρώτη φορά στο τραπέζι το περασμένο καλοκαίρι, αλλά είχε συναντήσει αντιστάσεις από ισχυρούς παράγοντες της ΕΚΤ, μεταξύ των οποίων και η Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές του Reuters, οι ισορροπίες έχουν πλέον μεταβληθεί, καθώς η πλειονότητα των διοικητών εμφανίζεται θετική στην αύξηση του συντελεστή.

Την πρόταση υποστηρίζουν επίσης ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Μπόρις Βούιτσιτς και ο επικεφαλής οικονομολόγος Φίλιπ Λέιν, γεγονός που προσδίδει νέα δυναμική στις συζητήσεις.

Ορισμένοι αξιωματούχοι έχουν εισηγηθεί η εφαρμογή του μέτρου να μετατεθεί για τον Ιούλιο, μετά την αποχώρηση της Σνάμπελ και της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ. Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόταση δεν φαίνεται να συγκεντρώνει ευρεία υποστήριξη.

Εκπρόσωπος της ΕΚΤ αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες.

Το βάρος των 52,2 δισ. ευρώ σε τόκους

Το ζήτημα των υποχρεωτικών αποθεματικών συνδέεται άμεσα με το κόστος της πλεονάζουσας ρευστότητας που έχει συσσωρευτεί στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters, το Ευρωσύστημα καταβάλλει σήμερα περίπου 52,2 δισ. ευρώ ετησίως σε τόκους, για πλεονάζουσα ρευστότητα που υπερβαίνει τα 2 τρισ. ευρώ.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κεφαλαίων δημιουργήθηκε μέσω των προγραμμάτων αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ την περίοδο 2015–2022, όταν η κεντρική τράπεζα επιδίωκε να αποτρέψει τον αποπληθωρισμό και να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα.

Η μεταγενέστερη αύξηση των επιτοκίων έχει δημιουργήσει σημαντικές πιέσεις στους ισολογισμούς των εθνικών κεντρικών τραπεζών, καθώς το κόστος των τόκων που καταβάλλουν στις εμπορικές τράπεζες έχει αυξηθεί, ενώ οι αποδόσεις μεγάλου μέρους των ομολόγων τους παραμένουν χαμηλές.

Παρότι οι κεντρικές τράπεζες δεν λειτουργούν με σκοπό την επίτευξη κέρδους, οι ζημίες τους αποτελούν πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα, καθώς προκαλούν συζητήσεις για την αξιοπιστία τους και το ενδεχόμενο ανακεφαλαιοποίησης με δημόσιους πόρους.

Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΤ είχε μειώσει τον συντελεστή υποχρεωτικών αποθεματικών από το 2% στο 1% το 2012, όταν οι ευρωπαϊκές τράπεζες αντιμετώπιζαν έντονες πιέσεις εξαιτίας της κρίσης κρατικού χρέους

Διαβάστε επίσης
© 2026 THECEO.gr, Ιδιοκτησία και δικαιούχος domain name MNMS IKEΌροι Χρήσης