Θολώνουν οι προοπτικές των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων, προειδοποιεί η JP Morgan. Όπως σημειώνει ο στρατηγικός αναλυτής του αμερικανικού επενδυτικού οίκου Mislav Matejka, οι λεγόμενες κυκλικές μετοχές –τράπεζες, λιανεμπόριο, αυτοκινητοβιομηχανίες και κεφαλαιουχικά αγαθά- μπορεί να εμφανίσουν περαιτέρω πτώση, καθώς η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνει και η ανάκαμψη της Κίνας απογοητεύει.
Αφότου εμφάνισαν υπερ-αποδόσεις έναντι των αμυντικών κλάδων έως τις αρχές του Αυγούστου, οι κυκλικές μετοχές άρχισαν να δέχονται πιέσεις όταν τα στοιχεία έδειξαν απότομη συρρίκνωση της δραστηριότητας στον ιδιωτικό τομέα της Ευρώπης.
Την ίδια στιγμή, τα δεδομένα από την Κίνα δείχνουν μείωση των εξαγωγών, αδύναμες καταναλωτικές δαπάνες και μια εντεινόμενη κρίση στο real estate. Η κατάσταση αυτή εκτιμάται ότι απειλεί ιδιαίτερα κλάδους όπως αυτός των ορυχείων στην Ευρώπη.
Πάντως, την επιφυλακτικότητα της JP Morgan γύρω από τις προοπτικές των ευρωπαϊκών μετοχών συμμερίζονται και άλλοι οίκοι. Στην τελευταία δημοσκόπηση που πραγματοποίησε το Bloomberg, οι αναλυτές εκτίμησαν ότι ο δείκτης Stoxx 600 θα κλείσει τη χρονιά γύρω στις 453 μονάδες
*********
Μπορεί οι αυξήσεις των επιτοκίων να πλησιάζουν στο τέλος τους στην Ευρώπη, αλλά για τους καταναλωτές, τις εταιρείες και τις κυβερνήσεις που δανείστηκαν τρισεκατομμύρια ευρώ την εποχή του πολύ χαμηλού κόστους δανεισμού, τα χειρότερα δεν έχουν τελειώσει.
Μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας, οι δανειολήπτες σε όλη την Ευρώπη καλούνται να αποπληρώσουν ένα «βουνό» από χρέη που ανέλαβαν όταν το κόστος χρηματοδότησης ήταν πολλές φορές χαμηλότερο. Όπως σημειώνει το Bloomberg, οι αυξήσεις των επιτοκίων είναι επώδυνες σε πολλές οικονομίες, όμως πρόκειται για ένα ιδιαίτερο σοκ για την Ευρώπη, όπου τα επιτόκια ήταν κάτω από το μηδέν για οκτώ χρόνια.
Πολλοί δανειολήπτες έχουν καθυστερήσει την αναχρηματοδότηση των δανείων τους, με την ελπίδα ότι τα επιτόκια θα μειώνονταν ξανά. Αλλά με τις οικονομίες να έχουν σε μεγάλο βαθμό καλύτερες επιδόσεις από το αναμενόμενο, αυτό φαίνεται όλο και πιο απίθανο.
Έτσι, οι επενδυτές προβλέπουν ότι τα επόμενα χρόνια θα χαρακτηριστούν από χρεοκοπίες και περικοπές δαπανών, καθώς ένα μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος των επιχειρήσεων, των νοικοκυριών αλλά και των κυβερνήσεων θα διοχετευτεί στην αποπληρωμή χρεών.
*********
Αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις των αναλυτών, το μετεωρολογικό φαινόμενο El Niño αναμένεται να φέρει νέο μπαράζ ανατιμήσεων στις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων, που ήδη επιβαρύνονται από την απαγόρευση των εξαγωγών ρυζιού της Ινδίας και την αποχώρηση της Ρωσίας από τη συμφωνία για τα σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, το φαινόμενο συνήθως διαταράσσει τους κύκλους των καλλιεργειών και είναι πιθανό να επιβαρύνει περαιτέρω την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων και τις τιμές. Συνδυαστικά, τα τρία αυτά σοκ θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό των νοικοκυριών σε φτωχότερες χώρες όπου τα τρόφιμα αποτελούν συνήθως περίπου το 30% των τυπικών δαπανών για καταναλωτικά αγαθά και υπηρεσίες — διπλάσιο από αυτό για τις ανεπτυγμένες οικονομίες.
Αυτή η διάχυση θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση στις κεντρικές τράπεζες των αναδυόμενων αγορών να διατηρήσουν τα επιτόκια υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, πυροδοτώντας αστάθεια στις τοπικές αγορές μετοχών και κρατικών ομολόγων, οι οποίες αναμένουν χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής αργότερα φέτος.
