Την έγκριση του υπουργείου Οικονομικών έλαβε η στρατηγική αποεπένδυσης που εκπονήθηκε από την Rotshschild για λογαριασμό του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), ανοίγοντας τον δρόμο για την εκκίνηση από την νέα χρονιά της αποεπένδυσης του Δημοσίου από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες στις οποίες έχει συμμετοχή.
Στην στρατηγική αποεπένδυσης η Rothschild εξετάζει την διαδικασία της ιδιωτικής πώλησης έναντι της δημόσιας πώλησης μέσω βιβλίου προσφορών (παραλλαγές είναι το accelerated book building, το fully marketed offering, το dribble out κ.α.), που υπάρχει στο τραπέζι ως επικρατέστερη, για δύο τράπεζες και συγκεκριμένα την Εθνική Tράπεζα και την Τράπεζα Πειραιώς στις οποίες το Ταμείο ελέγχει το 40,4% και το 27% αντίστοιχα, λόγω του συγκεκριμένου ενδιαφέροντος που έχει υπάρξει για τις δύο τράπεζες.
Αξίζει να σημειωθεί πάντως πως στην έκθεση της Rothschild, πάνω στην οποία βασίζεται η στρατηγική αποεπένδυσης, γίνεται αναφορά και στις συνθήκες των αγορών που δεν είναι οι καλύτερες στην τρέχουσα συγκυρία
Από την πλευρά της κυβέρνησης αυτό που τονίζουν είναι ότι οι οριστικές αποφάσεις θα πρέπει να λάβουν υπόψη όχι μόνο τις συνθήκες των αγορών που δεν είναι ίσως οι καλύτερες, αλλά και το κόστος της αδράνειας, που αξιολογείται υψηλό. Πηγές από την πλευρά της κυβέρνησης που έχει και τον τελικό λόγο στην πώληση, είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις θα ακολουθηθεί ανταγωνιστική διαδικασία, δηλαδή πρόσκληση και άλλων επενδυτών να υποβάλλουν οικονομική προσφορά τόσο για την Εθνική τράπεζα όσο και την Τράπεζα Πειραιώς.
Σε κάθε περίπτωση επιμένουν ότι η αποεπένδυση και στις τέσσερις τράπεζες θα ολοκληρωθεί στον προγραμματισμένο χρόνο, δηλαδή πριν από το τέλος του 2025, άποψη που υποστηρίζει και ο ESM.
Το ενδιαφέρον για Εθνική – Πειραιώς
Υπενθυμίζεται ότι το ΤΧΣ έχει δεχθεί ενδιαφέρον για το 20% της Εθνικής Τράπεζας από το κρατικό fund της Σαουδικής Αραβίας (Public Investment Fund – PIF) με το οποίο υπήρχε περίοδος αποκλειστικότητας έως τα τέλη Νοεμβρίου.
Σε ότι αφορά το 27% της Τράπεζας Πειραιώς το ΤΧΣ έχει δεχθεί ενδιαφέρον από το ιταλικό private equity fund ΙΟΝ Group, με το οποίο οι συζητήσεις δεν έχουν ξεκινήσει καν, καθώς εκκρεμεί η πρόσληψη συμβούλου διάθεσης που θα «τρέξει» την διαδικασία. Το ιταλικό fund ΙΟΝ Group, έχει υποβάλλει συγκεκριμένη οικονομική προσφορά στα 452,4 εκατ. ευρώ (1,34 ευρώ ανά μετοχή) για το σύνολο των μετοχών που το ΤΧΣ διαθέτει στην Τράπεζα, χωρίς να προτίθεται να προχωρήσει σε due diligence.
Τα σχέδια για Alpha Bank – Eurobank
Στην Alpha Bank, στην οποία το ποσοστό του ΤΧΣ διαμορφώνεται στο 9% και μεταξύ των ενδιαφερόμενων φέρεται να είναι η Reggeborgh Invest (που ελέγχει ήδη το 6,5% περίπου στην Τράπεζα).
Λιγότερο περίπλοκη εμφανίζεται η αποεπένδυση από την Eurobank στην οποία το ποσοστό του ΤΧΣ είναι μόλις 1,4%, ποσοστό που θα μπορούσε να διατεθεί μέσω του ΧΑ.
Τι ορίζει ο νόμος για την στρατηγική αποεπένδυσης
Από το καλοκαίρι ο νόμος 4941/2022 ορίζει σχετικά με τη στρατηγική αποεπένδυσης του ΤΧΣ από τις συμμετοχές του στις τράπεζες:
· Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου καθορίζεται ο τρόπος και η διαδικασία διάθεσης («στρατηγική αποεπένδυσης») του συνόλου ή μέρους των μετοχών ή άλλων χρηματοπιστωτικών μέσων πιστωτικού ιδρύματος που κατέχει το Ταμείο. Η διάθεση μπορεί να γίνεται τμηματικά ή άπαξ, κατά την κρίση του Ταμείου και σε συμμόρφωση με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.
· Η στρατηγική αποεπένδυσης περιλαμβάνει προβλέψεις, ενδεικτικά, για τα ακόλουθα:(α) τις ενδεδειγμένες ανταγωνιστικές διαδικασίες προσφορών και τις προϋποθέσεις συμμετοχής σε αυτές,
(β) τις απαιτήσεις διαφάνειας και συμμόρφωσης με την νομοθεσία της κεφαλαιαγοράς, και
(γ) τις πιθανές μεθοδολογίες διάθεσης.
· Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου δύναται να διαβουλεύεται επί θεμάτων που σχετίζονται με τη στρατηγική αποεπένδυσης με θεσμικούς φορείς που κρίνει κατάλληλους, συμπεριλαμβανομένων των πιστωτικών ιδρυμάτων, διασφαλίζοντας την τήρηση της εμπιστευτικότητας της πληροφορίας. Προκειμένου να λάβει την απόφαση θέσπισης της στρατηγικής αποεπένδυσης, το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου αναθέτει τη σύνταξη εκθέσεως σε ανεξάρτητο χρηματοοικονομικό σύμβουλο, ο οποίος διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένο κύρος και πείρα σε αντίστοιχα θέματα («σύμβουλος στρατηγικής αποεπένδυσης»).
· Η στρατηγική αποεπένδυσης λαμβάνει την προηγούμενη σύμφωνη γνώμη του Υπουργείου Οικονομικών, το οποίο δύναται να ζητά προηγουμένως γνώμη της Τράπεζας της Ελλάδος. H στρατηγική αποεπένδυσης διατηρείται επικαιροποιημένη. Το Υπουργείο Οικονομικών κοινοποιεί στο Ταμείο σε τετραμηνιαία βάση τις απόψεις του για τη στρατηγική αποεπένδυσης και την υλοποίησή της από το Ταμείο. Το Ταμείο υποχρεούται να ενημερώνει εγγράφως, εντός δέκα (10) εργασίμων ημερών, το Υπουργείο για τις τυχόν επιφυλάξεις του ως προς τις ανωτέρω απόψεις.
Τι λέει ο νόμος για την στρατηγική διάθεσης
Προκειμένου να λάβει την απόφαση περί διάθεσης, το Ταμείο λαμβάνει έκθεση από έναν ανεξάρτητο χρηματοοικονομικό σύμβουλο, ο οποίος διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένο κύρος και πείρα σε αντίστοιχες συναλλαγές («σύμβουλος διάθεσης»).
Η έκθεση εκπονείται εν όψει σχεδιαζόμενης διάθεσης για συγκεκριμένο πιστωτικό ίδρυμα και περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον την εισήγηση του συμβούλου διάθεσης προς το Ταμείο για τα ακόλουθα:
(α) πρόταση συγκεκριμένης συναλλαγής διάθεσης σύμφωνα με τη στρατηγική αποεπένδυσης,
(β) αποτύπωση και αξιολόγηση των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά,
(γ) αιτιολογημένη πρόταση της πλέον ενδεδειγμένης δομής της συναλλαγής.
Η έκθεση συνοδεύεται από χρονοδιάγραμμα αναφοράς για τη διάθεση των μετοχών ή άλλων χρηματοπιστωτικών μέσων. Στην έκθεση αιτιολογούνται επαρκώς οι προϋποθέσεις και ο τρόπος διάθεσης των μετοχών ή άλλων χρηματοπιστωτικών μέσων που κατέχει το Ταμείο, καθώς και οι απαραίτητες ενέργειες για την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την τήρηση του χρονοδιαγράμματος. Ο σύμβουλος διάθεσης παρέχει συμβουλευτική υποστήριξη στο Ταμείο και μετά την υποβολή της εκθέσεώς του, καθώς και σε όλα τα στάδια υλοποίησης της συναλλαγής.
