Ανακοινώνονται νέα μέτρα στήριξης με όπλο το «υπερπλεόνασμα», σε υψηλά επίπεδα η φοροδιαφυγή το 2025, και αισιόδοξη για την Ελλάδα η Capital Economics

Σε αναμονή βρίσκονται η αγορά και οι πολίτες για τις επικείμενες ανακοινώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με νέο πακέτο μέτρων στήριξης, το οποίο θα εξαρτηθεί από το τελικό ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2025. Η κυβέρνηση επιδιώκει πρώτα να οριστικοποιηθούν τα δημοσιονομικά στοιχεία πριν προχωρήσει σε παρεμβάσεις, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλος Μαρινάκης να επιβεβαιώνει ότι θετικά δεδομένα θα οδηγήσουν σε άμεσες ανακοινώσεις.

Τα επίσημα στοιχεία θα δημοσιοποιηθούν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή με επικύρωση της Eurostat, ενώ εκτιμάται ότι το πλεόνασμα μπορεί να ξεπεράσει το 4,5% του ΑΕΠ, υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις. Αυτό δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως έχει ήδη προαναγγείλει ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Η κυβερνητική στρατηγική εστιάζει κυρίως σε μειώσεις φόρων και όχι σε επιδοματικού χαρακτήρα πολιτικές, διατηρώντας τη γραμμή που ακολουθείται από το 2019. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι τα φορολογικά έσοδα συνεχίζουν να αυξάνονται, ενισχύοντας τη δημοσιονομική ευελιξία.

Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται περιλαμβάνονται η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης (20 λεπτά/λίτρο), η συνέχιση της επιχορήγησης 15% για λιπάσματα και η διατήρηση πλαφόν στα περιθώρια κέρδους σε τρόφιμα και καύσιμα. Οι παρεμβάσεις στοχεύουν στην αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων που εντείνονται λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων.

Η κυβέρνηση αναμένεται να ανακοινώσει άμεσα τα μέτρα, με την εξειδίκευσή τους να ακολουθεί από τα αρμόδια υπουργεία, δίνοντας έμφαση στη στήριξη των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

*******

Σημαντική αύξηση της φοροδιαφυγής σε κλάδους υψηλού κινδύνου καταγράφουν τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για το 2025, με τα συνεργεία αυτοκινήτων να αναδεικνύονται «πρωταθλητές» παραβατικότητας, καθώς 6 στις 10 επιχειρήσεις εμφανίζουν παραβάσεις (61%). Συνολικά πραγματοποιήθηκαν περίπου 290.000 έλεγχοι, με φόρους και πρόστιμα που ανήλθαν σε 3,1 δισ. ευρώ.

Το μέσο ποσοστό παραβατικότητας διαμορφώθηκε στο 29,7%, αυξημένο σε σχέση με το 27,1% του 2024, επιβεβαιώνοντας την επιμονή του φαινομένου. Υψηλά ποσοστά καταγράφηκαν επίσης στις μεταφορές (58,1%), στις δραστηριότητες ενοικίασης (56,2%), στις υπηρεσίες υγείας (54%) και στις προσωπικές υπηρεσίες (50,3%). Αντίθετα, χαμηλότερη παραβατικότητα εμφανίζουν γενικοί τομείς (19,1%).

Σε επίπεδο γεωγραφικής κατανομής, τα υψηλότερα ποσοστά εντοπίστηκαν στη Δυτική Ελλάδα (39,9%), στην Πελοπόννησο (39,6%) και στη Θεσσαλία (38,2%), ενώ η Δυτική Μακεδονία κατέγραψε το χαμηλότερο επίπεδο (24,9%). Η Θεσσαλονίκη είχε τον μεγαλύτερο αριθμό ελέγχων, ενώ Πάτρα και Πειραιάς παρουσίασαν υψηλή παραβατικότητα σε εκτός έδρας ελέγχους.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε εστίαση (22.020 έλεγχοι) και λιανικό εμπόριο (11.149), με παραβατικότητα 32,4% και 29,3% αντίστοιχα. Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν 37.493 στοχευμένοι έλεγχοι, με υψηλότερη παραβατικότητα στους εκτός έδρας.

Ως προς τις κυρώσεις, επιβλήθηκε αναστολή λειτουργίας σε 680 επιχειρήσεις και χρηματικά πρόστιμα σε 293. Ο κλάδος της εστίασης συγκέντρωσε το υψηλότερο ποσοστό αναστολών (40,44%), επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη πίεση των ελεγκτικών αρχών για περιορισμό της φοροδιαφυγής.

*******

Η Capital Economics εμφανίζεται αισιόδοξη για την πορεία του κόστους δανεισμού της Ελλάδας, εκτιμώντας περαιτέρω αποκλιμάκωση των spreads τα επόμενα χρόνια. Συγκεκριμένα, το spread του ελληνικού 10ετούς ομολόγου προβλέπεται να υποχωρήσει στις 50 μονάδες βάσης έως τα τέλη του 2026 (από ~70 σήμερα), ενώ έως το 2027 αναμένεται να διαμορφωθεί χαμηλότερα από εκείνα της Ιταλίας και της Γαλλίας.

Η θετική προοπτική βασίζεται στη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών και στις ευνοϊκές αναπτυξιακές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, η αποκλιμάκωση των spreads στην Ευρωζώνη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή. Σε βασικό σενάριο αποκλιμάκωσης και πτώσης των τιμών ενέργειας, αναμένεται περαιτέρω μείωση εντός του 2026.

Αντίθετα, οι προοπτικές για Ιταλία και Γαλλία παραμένουν πιο επιβαρυμένες. Η Ιταλία αντιμετωπίζει υψηλό δημόσιο χρέος παρά τα πρωτογενή πλεονάσματα, ενώ στη Γαλλία το έλλειμμα άνω του 5% του ΑΕΠ και η πολιτική αβεβαιότητα περιορίζουν τη δημοσιονομική προσαρμογή.

Κίνδυνοι εντοπίζονται σε ενδεχόμενη νέα γεωπολιτική ένταση, που θα αυξήσει τις ενεργειακές τιμές, θα πιέσει τα δημόσια οικονομικά και πιθανόν θα οδηγήσει την European Central Bank σε αυστηρότερη νομισματική πολιτική. Συνολικά, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις θετικές εξαιρέσεις, μαζί με Ισπανία και Πορτογαλία.

*******