Σφοδρή κριτική στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ασκεί ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, κατηγορώντας την ότι εγκαταλείπει τη δέσμευσή της για μέτρα που θα περιορίσουν τη διαρροή scrap αλουμινίου εκτός Ευρώπης και αφήνει τα ευρωπαϊκά δευτερογενή χυτήρια χωρίς κρίσιμη πρώτη ύλη.
Ο Εκτελεστικός Πρόεδρος της METLEN υπενθυμίζει ότι η Κομισιόν είχε δεσμευθεί για στοχευμένη παρέμβαση έως το β΄ τρίμηνο του 2026, ωστόσο, όπως σημειώνει, η δέσμευση αυτή αντικαταστάθηκε από αόριστες συζητήσεις για διαφορετικό νομικό πλαίσιο.
«Αρκετά πια», αναφέρει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να περιμένει.
Οι εξαγωγές scrap αλουμινίου της ΕΕ έφθασαν το 2025 στο ιστορικό υψηλό των 1,27 εκατ. τόνων, αυξημένες κατά 50% σε σχέση με το 2019, ενώ οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ εκτινάχθηκαν κατά 243% μέσα σε έναν χρόνο.
Κατά τον Μυτιληναίο, η Ευρώπη στερεί έτσι από τη βιομηχανία της υλικό κρίσιμο για επενδύσεις, απανθρακοποίηση και ανάπτυξη, την ώρα που άλλες χώρες επιβάλλουν δασμούς και περιορισμούς για να κρατήσουν τις πρώτες ύλες στο εσωτερικό τους.
Το μήνυμά του προς τις Βρυξέλλες είναι σαφές: άμεσα μέτρα και όχι νέες καθυστερήσεις.
*******
Πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο για ενεργειακές επενδύσεις που προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 αποκτά η Ελλάδα, μετά την ευρωπαϊκή έγκριση για επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής και στον τομέα της ενέργειας.
Η απόφαση επιτρέπει στην κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει επιλέξιμες παρεμβάσεις ενεργειακής ασφάλειας με μεγαλύτερη ευελιξία έναντι των ευρωπαϊκών ορίων καθαρών δαπανών. Η πρόσθετη ευχέρεια φθάνει έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά για την περίοδο 2026-2028.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει 200 εκατ. ευρώ για μπαταρίες ΑΠΕ, άλλα 200 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, 117 εκατ. ευρώ για ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτιρίων, 45 εκατ. ευρώ για σχολεία, 50 εκατ. ευρώ για δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα και 320 εκατ. ευρώ για σιδηροδρομικά έργα, μαζί με μικρότερες παρεμβάσεις.
Η ρήτρα δεν σημαίνει δωρεάν χρήμα ούτε εξαίρεση από το πρωτογενές αποτέλεσμα και το χρέος. Το κόστος θα καλυφθεί από εθνικούς πόρους.
Το μεγάλο στοίχημα είναι πλέον η ταχύτητα υλοποίησης, ώστε το πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο να μετατραπεί σε χαμηλότερη κατανάλωση, μικρότερο ενεργειακό κόστος και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της οικονομίας.
*******
Μετά τη Γαλλία, η προσοχή των αγορών ομολόγων στρέφεται πλέον στην Ιταλία, καθώς οι πρόσθετες δαπάνες για άμυνα και ενέργεια αυξάνουν τις ανάγκες χρηματοδότησης και δημιουργούν νέα ερωτήματα για την πορεία του δημόσιου χρέους.
Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι ο συνδυασμός χαλαρότερης δημοσιονομικής πολιτικής, υψηλότερου κόστους δανεισμού και των εκλογών του 2027 μπορεί να επιβαρύνει τη δυναμική του χρέους, το οποίο εκτιμά ότι θα κινηθεί ανοδικά έως το 2028 και στη συνέχεια θα σταθεροποιηθεί κοντά στο 137% του ΑΕΠ.
Η Ρώμη έχει ανεβάσει τον στόχο για το έλλειμμα στο 3,4% του ΑΕΠ το 2027, ενώ η επίσημη δημοσιονομική διαδρομή προβλέπει χρέος περίπου 138,5% το 2027, πριν αρχίσει η αποκλιμάκωσή του.
Παράλληλα, η απόδοση του ιταλικού δεκαετούς κινείται πάνω από το 4%, με τις αγορές να γίνονται ολοένα πιο επιλεκτικές απέναντι στις υπερχρεωμένες οικονομίες της Ευρωζώνης.
Η Ιταλία, πάντως, δεν είναι ακόμη «νέα Γαλλία»: διαθέτει μεγαλύτερη πολιτική σταθερότητα, ισχυρότερο πρωτογενές αποτέλεσμα και μεγαλύτερη συμμετοχή εγχώριων επενδυτών στο κρατικό χρέος.
Το ερώτημα είναι εάν αυτά τα «μαξιλάρια» θα αποδειχθούν αρκετά όσο οι αποδόσεις παραμένουν υψηλές και οι δημοσιονομικές δαπάνες αυξάνονται.
