Άλλο ένα Eurogroup για να ξανασυζητήσουν τους όρους «της οικονομικής απάντησης της ΕΕ στην πανδημία»

Στην ατζέντα του σημερινού Eurogroup που θα γίνει μεσω τηλεδιάσκεψης στις 15.00 ώρα Βρυξελλών, είναι και πάλι το θέμα της «Οικονομικής απάντησης στην κρίση του COVID-19», καθώς θα συζητηθούν θέματα που σχετίζονται με την χρηματοδότηση των 540 δισ ευρώ, που το Eurogroup αποφάσισε στις 9 Απριλίου.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ξεκαθαριστεί πως θα δοθούν τα δάνεια του ESM που σχετίζονται με την πανδημία, αλλά και αυτά που δεν σχετίζονται, επίσης το πρόγραμμα SURE για την αγορά εργασίας, που επίσης περιλβμάνει δάνεια αλλά και για το νέο ταμείο ανάπτυξης, που παραμένει σε αρχικό στάδιο αφού κάποιες χώρες όπως η Ελλάδα ζητούν επιδοτήσεις κάποιες άλλες όπως η Γερμανία το αφήνουν να καθυστερήσει. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο περιέγραψε τις βασικές αρχές ενώ στελέχη της Επιτροπής έχουν προαναγγείλει την παρουσίασή του την προσεχή εβδομάδα. Προς το παρόν μεγάλες ασάφειες παραμένουν και αναφορικά με το χρόνο έναρξής του και με το περιεχόμενό του, αλλά και με το ύψος των κεφαλαίων του και με τα νέα εργαλεία τα οποία εξετάζεται να εισαχθούν.

Δάνεια του ESM

Σχετικά με τα δάνεια του ESM στην Ελλάδα αναλογούν περίπου 3,5 δισ. ευρώ και σύμφωνα με τις δηλώσεις των κυβερνητικών αξιωματούχων αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει πρόθεση υποβολής αιτήματος, αν και αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί στο μέλλον, ανάλογα με τις εξελίξεις. Προς το παρόν υπάρχει ασάφεια σχετικά με τους όρους που διέπουν τα εν λόγω δάνεια και κυρίως για τις επιλέξιμες δαπάνες.

Ο ESM κοινοποίησε την προηγούμενη εβδομάδα αναλυτικά κείμενα τα οποία κατηγοριοποιούν σε τρεις υποενότητες τις επιλέξιμες – άμεσες και έμμεσες – δαπάνες υγείας. Ωστόσο, στον κρίσιμο τρίτο πυλώνα των έμμεσων δαπανών δεν υπάρχει καμιά διευκρίνιση. Απλά αναφέρεται σε δαπάνες για “έμμεσα κόστη συνδεδεμένα με την υγειονομική περίθαλψη, ίαση και πρόβλεψη λόγω της κρίσης Covid 19”.

Με άλλα λόγια, όπως εξηγούν αρμόδιες πήγες, είναι πολύ πιθανόν το κράτος που πρώτο θα υποβάλει αίτημα θα είναι αυτό που μπορεί να χαράξει ένα περίγραμμα. Ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ σε συνέντευξή που έδωσε εκτίμησε ότι τελικά από τα 240 δισ. ευρώ που δυνητικά είναι διαθέσιμα με βάση το σύνολο του ποσού που αναλογεί σε όλα τα κράτη-μέλη (2% του ΑΕΠ), θα εκταμιευτούν περί τα 80 δισ. ευρώ.

Το SURE 
Ενα από τα πιο σημαντικά θέματα είναι η χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος Sure για την ανεργία. Αφορά σε δάνεια 100 δισ. ευρώ που θα διαθέσει η Κομισιόν στα κράτη, αφού πρώτα η ίδια δανεισθεί το ποσό με εγγύηση 25 δισ. ευρώ από τα κράτη.

Η Ελλάδα διεκδικεί πάνω από 1,5 δισσ. ευρώ, ενώ ήδη θεωρείται δεδομένο πως θα πρέπει να μετάσχει με 343 εκατ ευρώ.

Το σχέδιο θα καλύψει μέρος από το εργατικό κόστος επιχειρήσεων που έχουν δεχθεί πλήγμα. Έχει ήδη συζητηθεί σε επίπεδο Επιτροπής και τεχνικές συζητήσεις λαμβάνουν χώρα σήμερα πριν από την Σύνοδο.

Η ΕΤΕπ

Ενα άλλο θέμα που θα συζητηθεί είναι η χρηματοδότηση μέσω δανείων 200 δισ. ευρώ που συμφωνήθηκε να χορηγήσει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων – ΕΤΕπ προς επιχειρήσεις κρατών μελών ανά την ΕΕ με στόχο τη στήριξη της ρευστότητας. Απαιτούνται μία σειρά από αλλαγές στο καταστατικό της ΕΤΕπ προκειμένου να μπορέσει να παράσχει αυτό το εργαλείο και – πιθανότατα – έγκριση από τα κοινοβούλια σε κράτη-μέλη προκειμένου να ενεργοποιηθεί.

Θεωρητικά η Ελλάδα από το εν λόγω σχήμα διεκδικεί 3-4 δισ. ευρώ, αν και το ποσό δεν θα είναι αναλογικό αλλά – κατά τη συνήθη πρακτική στα δάνεια της ΕΤΕπ – θα σχετίζεται με το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά γίνονται αιτήσεις από τον επιχειρηματικό κόσμο και από ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (πχ εμπορικές τράπεζες, Αναπτυξιακή Τράπεζα). Ωστόσο, με βάση την εμπειρία του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος (λόγω της δεκαετούς κρίσης) οι επιδόσεις της χώρας ήταν πολύ καλές στο εν λόγω πεδίο.