Ελληνικό φάρμακο: Η επιτυχία ενός κλάδου, που δεν κάμφθηκε από την πανδημία και ισχυροποιεί μεταποίηση και εξαγωγές

Το ελληνικό φάρμακο αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς πόλους ανάπτυξης και εξωστρέφειας για την εγχώρια οικονομία εν μέσω πανδημίας παρά τους περιορισμούς των μετακινήσεων. Ωστόσο δεν λείπουν και τα πολλά εμπόδια.

Γράφει η Μαρία Μπακοπούλου

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΠΣΕ), η επέλαση του Covid-19 κατά τους προηγούμενους μήνες δεν κατάφερε να ανακάμψει τη συνεχιζόμενη πορεία εξωστρέφειας του ελληνικού φαρμάκου προς τρίτες χώρες, σημειώνοντας αύξηση 59,7% στις εξαγωγές στο πρώτο εξάμηνο του 2020, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2019. Επίσης, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα τελευταία χρόνια, τα εγχώρια φάρμακα παραμένουν σταθερά το δεύτερο σε αξία εξαγώγιμο προϊόν της ελληνικής οικονομίας, μετά τα πετρελαιοειδή, με το ποσοστό της συμμετοχής τους στο σύνολο των εξαγωγών να ξεπερνά το 6%.

Σύμφωνα, δε, με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), η συνολική συνεισφορά του κλάδου του φαρμάκου σε όρους ΑΕΠ εκτιμάται σε 6,9 δισ. ευρώ (3,7% του ΑΕΠ) για το 2018. Παράλληλα, σε όρους απασχόλησης, η συνολική συνεισφορά του υπολογίζεται σε 136.000 θέσεις εργασίας, στο ή 3,6% της συνολικής απασχόλησης). Αυτό σημαίνει ότι κάθε θέση εργασίας στον κλάδο του φαρμάκου υποστηρίζει άλλες 3 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης συνολικά στην οικονομία ενώ η συμβολή στα φορολογικά έσοδα της χώρας από τη δραστηριότητα του κλάδου εκτιμάται περίπου στα 1,9 δισ. ευρώ.

Φορείς της ελληνικής αγοράς υποστηρίζουν ότι η αύξηση των εξαγωγών έχει φέτος ιδιαίτερη σημασία, καθώς έλαβε χώρα εν μέσω μιας άσχημης περιόδου, κατά τη διάρκεια της οποίας, οι διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες υπολειτουργούσαν λόγω της πανδημίας και διαπιστώθηκαν τεράστιες καθυστερήσεις στο διεθνές εμπόριο.

Σύμφωνα με δηλώσεις στελεχών της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας στο THECEO.GR, ειδικά οι πρώτες εβδομάδες ήταν ιδιαίτερα δύσκολες για τις οδικές και αεροπορικές μεταφορές, ενώ υπήρξαν αρκετά ζητήματα και όσον αφορά την προμήθεια πρώτων υλών από ξένες χώρες.

28 εργοστάσια στην Ελλάδα

Η εικόνα της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας σήμερα αντανακλάται μέσα από 28 εργοστάσια σε όλη την Ελλάδα, τα 2/3 των οποίων οργανώνουν την παραγωγή φαρμάκων που εξάγονται σε όλη την Ευρώπη και συνολικά σε 85 χώρες, με έμφαση τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, στη Μέση και στην Άπω Ανατολή. Η συνεισφορά του ελληνικού φαρμάκου, εξάλλου, είναι σημαντική και στην εγχώρια αγορά, καθώς προτιμώνται σε σχέση με τα εισαγόμενα, κυρίως τα γενόσημα. Η σημασία των εξαγωγών είναι μεγάλη με δεδομένο ότι οι περισσότερες εταιρίες του κλάδου αντλούν την περισσότερη κερδοφορία τους από τις εξαγωγές, παρά από τις συναλλαγές με την ελληνική αγορά, σε ποσοστό άνω του 60%, το οποίο ποικίλει ανά εταιρία.

Σύμφωνα, δε, με όσα τονίζουν οι φορείς από τον χώρο της φαρμακοβιομηχανίας, η ελληνική παραγωγή μπορεί να καλύψει στην παρούσα φάση το 60% των αναγκών της πρωτοβάθμιας περίθαλψης και το 50% της νοσοκομειακής.

Στελέχη γνωστών φαρμακευτικών εταιριών μιλούν στο ΤΗΕCEO.GR για μια περίοδο , που παρά τις δυσκολίες της, αποδείχθηκε γόνιμη για το ελληνικό φάρμακο, αλλά και για τα προβλήματα που προέκυψαν κατά τη διάρκειά της.

Θ. Τρύφων (Πρόεδρος ΠΕΦ – Αντιπρόεδρος ELPEN): Στρατηγική επιβίωσης οι επενδύσεις- Aναμένουμε μείωση clawback

Την ανάγκη συνέχισης επενδύσεων από τις ελληνικές εταιρίες εν μέσω πανδημίας διατυπώνει μιλώντας στο THECEO.GR ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ) και Αντιπρόεδρος και συνδιευθύνων σύμβουλος της φαρμακοβιομηχανίας ΕLPEΝ Θεόδωρος Τρύφων, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία και στη σημασία κινήσεων που θα αποδεσμεύσουν πλήρως την εξάρτηση του ελληνικού φαρμάκου από την εγχώρια αγορά.

«Η αύξηση των εξαγωγών ακόμα και εν μέσω πανδημίας είναι το επιστέγασμα της πολύ καλής πορείας του ελληνικού φαρμάκου στις αγορές του εξωτερικού και επιβεβαίωση της ποιότητάς του. Οι εξαγωγές πήγαν καλά τους προηγούμενους μήνες γιατί έχουμε μια πολύ ισχυρή παραγωγική βάση από την οποία αναφερόμαστε. Από τα 28 εργοστάσια φαρμάκων στην ελληνική επικράτεια, τα 17 εξάγουν προϊόντα στο εξωτερικό, έχοντας διασφαλίσει, τηρουμένων των αναλογιών, μάλιστα μια πολύ καλή σχέση ποιότητας – τιμής», επισημαίνει ο αντιπρόεδρος της ΠΕΦ.
Για τον κ. Τρύφων η ώθηση των επενδύσεων σε σχέση με τις εξαγωγές συνιστά «στρατηγική επιβίωσης, καθώς για τις περισσότερες εταιρίες το μεγαλύτερο ποσοστό της κερδοφορίας τους προέρχεται από τις εξαγωγές και όχι από την εγχώρια αγορά. Η επέλαση του Covid ήταν ένας αστάθμητος παράγοντας, όμως, ακόμα και εν μέσω αυτής της κατάστασης, το ελληνικό φάρμακο απέδειξε πως αντέχει και κυρίως ότι οι εταιρίες έχουν καλά αντανακλαστικά να ανταποκριθούν στις καταστάσεις».
O ίδιος, αναμένει τη θετική επίδραση της μείωσης ποσού clawback με αντιστάθμισμα επενδύσεις. Σύμφωνα με όσα τονίζει «δόθηκαν κίνητρα αλλά ακόμα περιμένουμε για να δούμε αν θα μας βοηθήσει στο μέλλον».

Π. Τσίχλη (Galenica): «Τα logistics η μόνη πληγή εν μέσω Covid»

Για τη μεγάλη δυναμική του ελληνικού φαρμάκου μιλά στο THECEO.GR η Exports Project Manager της Galenica Παναγιώτα Τσίχλη: «Εννοείται πως το ελληνικό φάρμακο είναι ανάμεσα σε αυτά τα προϊόντα που μπορούν να δώσουν μεγάλη ώθηση στην ελληνική οικονομία και στις εταιρίες ξεχωριστά και αυτό το αποδεικνύει η αντοχή τους ακόμα και στην εποχή του Covid. Υπήρξαν δυσκολίες την προηγούμενη περίοδο, οι οποίες ακόμα δεν έχουν πλήρως αποκατασταθεί».
Σύμφωνα με την κυρία Τσίχλη, τα Logistics δηλαδή οι μεταφορές των φαρμάκων στις χώρες παραλήπτες τους ήταν το κύριο πλήγμα για τις εξαγωγές, οι οποίες παρ’ όλα αυτά δεν σταμάτησαν: «Είχαμε προβλήματα κυρίως με τις οδικές μεταφορές, στις οποίες λόγω των μεγάλων καθυστερήσεων στα σύνορα, ειδικά στις Βαλκανικές χώρες, υπήρξε αργοπορία και στις τελικές παραδόσεις. Ωστόσο με τον σωστό προγραμματισμό μετά τις πρώτες δύσκολες εβδομάδες, η κατάσταση εξομαλύνθηκε».

Ανασταλτικός παράγοντας η ακύρωση διεθνών εκθέσεων

Την ίδια στιγμή, η κ. Τσίχλη επισημαίνει ότι ένα ακόμα μεγάλο θέμα που ίσως εμποδίσει την περαιτέρω ανάπτυξη του ελληνικού φαρμάκου στην αγορά του εξωτερικού είναι η ακύρωση πολλών και σημαντικών εκθέσεων εξαιτίας του κορονοιού: «Θεωρώ ότι έχουν παίξει το ρόλο τους οι μεγάλες εκθέσεις στο να μάθουν οι ξένοι το ελληνικό φάρμακο τα προηγούμενα χρόνια και θα συνεχίσουν να παίζουν σημαντικό ρόλο και όταν επανέλθουμε σε μία κανονικότητα. Καλές είναι οι διαδικτυακές παρουσιάσεις τις οποίες κάνουμε όλον αυτόν τον καιρό, αλλά οι δια ζώσεις επαφές είναι αυτές που τα τελευταία χρόνια ήταν αυτές που συνετέλεσαν σε πολλές εμπορικές συμφωνίες».

M. Πατεράκης (Adelco): Συνεχίζουμε τις επενδύσεις εν μέσω πανδημίας

Η καλή προηγούμενη πορεία και το «στρωμένο» έδαφος στις εξαγωγές ήταν οι δύο παράγοντες που διατήρησαν ισχυρό τον κλάδο του ελληνικού φαρμάκου τους προηγούμενους μήνες σύμφωνα με τον Μιχάλη Πατεράκη, Υπεύθυνο Ανάπτυξης Δικτύου σε Ευρώπη και Ασία στην φαρμακοβιομηχανία Adelco. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έλειψαν τα προβλήματα: «Λόγω του γεγονότος ότι επρόκειτο για μια πρωτόγνωρη κατάσταση, υπήρξαν δυσλειτουργίες στις μεταφορές, ειδικά τις πρώτες εβδομάδες. Επίσης, σε πολλές φαρμακοβιομηχανίες αντιμετωπίσαμε προβλήματα σε σχέση με την εισαγωγή πρώτων υλών για τα φάρμακα, κάτι που τώρα αρχίζει σταδιακά να αποκαθίσταται. Ειδικά από χώρες όπως η Ινδία και η Ιταλία σχεδόν δεν μπορούσαμε να εισάγουμε καμία πρώτη ύλη, καθώς κρατούσαν τις πρώτες ύλες αποκλειστικά για τη δική τους παραγωγή το προηγούμενο χρονικό διάστημα».

Περιορισμένο περιθώριο κέρδους λόγω τιμών αναφοράς 

Ο κ. Πατεράκης αναφέρεται και στο περιθώριο του κέρδους των εξαγωγών που λόγω των τιμών αναφοράς της ελληνικής χονδρικής παραμένει αρκετά χαμηλό: «Σίγουρα υπάρχει περιθώριο για παραπάνω, ωστόσο το γεγονός ότι υποχρεωνόμαστε να περιοριζόμαστε στις τιμές αναφοράς που υπάρχουν από την εγχώρια χονδρική πώληση δεν μας βοηθάει».

Την ίδια στιγμή, το στέλεχος της Adelco τονίζει ότι ακόμα δεν έχει υπάρξει κάποια αρωγή στην πορεία του ελληνικού φαρμάκου στο εξωτερικό από τη μείωση του ποσού του clawback: «Ίσως βοηθήσει κάποια στιγμή στο μέλλον έμμεσα τις εξαγωγές. Προς το παρόν, όμως, δεν έχει επιδράσει θετικά

Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Adelco συνεχίζει τις επενδύσεις εν μέσω πανδημίας, προκειμένου να τονώσει την παραγωγή και κατ’ επέκταση και το κομμάτι των εξαγωγών προς τρίτες χώρες: «Ειδικά τα τελευταία χρόνια έχουμε επιταχύνει στο κομμάτι αυτό, με στόχαστρο την πλήρη ανακαίνιση του εργοστασίου μας, που αποτελεί και τον βασικό πυλώνα παραγωγής».

Κρατάνε οι εξαγωγές: Πτώση 10,1% τον Ιούλιο αλλά άνοδος 9,2% χωρίς τα πετρελαιοειδή