Στα 7,8 δισ. ευρώ οι πραγματικές δημόσιες δαπάνες για την αντιμετώπιση της πανδημίας το 2020

του Χρήστου Ιωάννου

Στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2021 περιλαμβάνεται και ένα κεφάλαιο με τις δημοσιονομικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το υπουργείο Οικονομικών οι παρεμβάσεις χωρίζονται σε 59 κατηγορίες. Οι 59 παρεμβάσεις έχουν συνολικό ύψος 24,156 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 21,468 δισ. ευρώ αφορούν το 2020.

Ας δούμε αναλυτικά τις κατηγορίες και τελικά ποιό είναι το ποσό με το οποίο το δημόσιο βοηθά τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά αλλά και χρηματοδοτεί το Εθνικό Σύστημα Υγείας για τις έκτακτες ανάγκες και δεν θα ζητήσει την επιστροφή του:

Α. Παρεμβάσεις στο σκέλος των εσόδων της Γενικής Κυβέρνησης

Οι παρεμβάσεις στο σκέλος των εσόδων της Γενικής Κυβέρνησης ανέρχονται σε 4,295 δισ. ευρώ το 2020. Όμως στο ποσό αυτό συνυπολογίζονται αναστολές φόρων και εισφορών, δηλαδή ποσά που το δημόσιο θα ζητήσει αργότερα ύψους περίπου 1,2 δισ. ευρώ. Με άλλα λόγια ναι μεν βοηθάει ταμειακά αλλά το 1,2 δισ. ευρώ είναι χρήματα που το δημόσιο θα ζητήσει πίσω από τους φορολογούμενους και τους ασφαλισμένους.

Συνεπώς το ποσό με το οποίο πραγματικά στηρίζει επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε ότι αφορά το σκέλος των Εσόδων της Γενικής Κυβέρνησης είναι 3,09 δισ. ευρώ. 

Β. Παρεμβάσεις στο σκέλος των δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης

Σε ότι αφορά το σκέλος των δαπανών σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού το ποσό που αναφέρεται είναι 8,702 δισ. ευρώ. Στο ποσό συμπεριλαμβάνονται δαπάνες αποζημίωσης ειδικού σκοπού (δηλαδή τα επιδόματα 534 ευρώ για εργαζόμενους των οποίων οι συμβάσεις τίθενται σε προσωρινή αναστολή), επιδόματα ανεργίας, δαπάνες των προγραμμάτων ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ και ΓΕΦΥΡΑ έως δαπάνες για την ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και την επιδότηση του επιτοκίου των επιχειρηματικών δανείων (δηλαδή το ποσό που το δημόσιο πληρώνει για δάνεια που λαμβάνουν οι επιχειρήσεις με επιδότηση επιτοκίου). Υπάρχει και ένα περίεργο κονδύλι 23 εκατ. ευρώ για κάλυψη της διαφημιστικής δαπάνης του ΕΟΤ, αλλά δεν θα ασχοληθούμε με αυτό.

Όμως στο ποσό συμπεριλαμβάνονται και ποσό 3,961 δισ. που είναι η επιστρεπτέα προκαταβολή. Όπως λέει και ο ορισμός της, «επιστρεπτέα προκαταβολή», είναι προκαταβολή  που θα επιστραφεί πίσω στο δημόσιο. Σίγουρα ένα μέρος της δεν θα επιστραφεί όπως προβλέπεται σε ειδικές περιπτώσεις, όμως το ποσό δεν έχει οριστεί μέχρι σήμερα.
Συνεπώς από τα 8,702 δισ. ευρώ αν αφαιρεθεί το ποσό της επιστρεπτέας προκαταβολής, η πραγματική δαπάνη είναι 4,741 δισ. ευρώ.

Αν σε αυτό το ποσό προστεθεί το σκέλος των Εσόδων της Γενικής Κυβέρνησης (3,09 δισ. ευρώ), τότε η πραγματική δαπάνη (συμπεριλαμβανομένου των εσόδων που θα χάσει το δημόσιο) για το τρέχον έτος ανέρχεται στο ποσό των 7,8 δισ. ευρώ.  

Παρεμβάσεις ρευστότητας

Σε ότι αφορά τις παρεμβάσεις ρευστότητας ανέρχονται σε 2,588 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ποσά που δόθηκαν από το Ταμείο Εγγυοδοσίας της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και για κεφάλαιο κίνησης στο πλαίσιο του Ταμείου Επιχειρηματικότητας (ΤΕΠΙΧ). Τα ποσά αυτά είναι δάνεια.

Τέλος αναφέρονται παρεμβάσεις μόχλευσης χρηματοδοτικών εργαλείων που χρηματοδοτούνται από το ΠΔΕ (Πρόγραμμα Δημοσίων επενδύσεων) ύψους 5,883 δισ. ευρώ. Αφορά χρηματοδοτήσεις του Προγράμματος Δημοσίων επενδύσεων, το οποίο ούτως ή άλλως θα χρηματοδοτούσε διάφορες δραστηριότητες.

Συνεπώς το ποσό που το δημόσιο δαπανά εκτάκτως ανέρχεται σε περίπου 7,8 δισ. ευρώ για το 2020.