Η Τράπεζα της Ελλάδος θέτει ως βασική προτεραιότητα την περαιτέρω θωράκιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, καλώντας όλους τους εμπλεκόμενους φορείς σε αυξημένη εγρήγορση. Η σύσταση αυτή εδράζεται στην ενίσχυση των γεωπολιτικών κινδύνων και στις πληθωριστικές πιέσεις που διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Παρά τις προκλήσεις, ο ελληνικός τραπεζικός τομέας εμφανίζει ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη και ενισχυμένη ανθεκτικότητα. Σύμφωνα με την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, οι προοπτικές παραμένουν θετικές, καθώς τα βασικά οικονομικά μεγέθη λειτουργούν ως ανάχωμα στους εξωγενείς κινδύνους. Ωστόσο, η πιθανή παρατεταμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τη χρηματοοικονομική κατάσταση επιχειρήσεων και νοικοκυριών, καθώς και την ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων.
Το 2025, οι ελληνικοί τραπεζικοί όμιλοι κατέγραψαν καθαρά κέρδη 4,7 δισ. ευρώ, αυξημένα σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω ενίσχυσης των εσόδων από μη τοκοφόρες δραστηριότητες και μείωσης των προβλέψεων για πιστωτικό κίνδυνο. Παράλληλα, η κεφαλαιακή επάρκεια διατηρήθηκε σε ικανοποιητικά επίπεδα, με τον δείκτη CET1 στο 15,3% και τον συνολικό δείκτη κεφαλαίου στο 19,7%.
Ιδιαίτερα θετική είναι η βελτίωση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου, με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να υποχωρούν στο 3,3%, το χαμηλότερο επίπεδο από την ένταξη της χώρας στη ζώνη του ευρώ.
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, η ανάπτυξη για το 2026 προβλέπεται στο 1,9% και ο πληθωρισμός στο 3,1%. Ωστόσο, οι κίνδυνοι παραμένουν κυρίως καθοδικοί, με καθοριστικό παράγοντα τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις. Παρά τις αβεβαιότητες, η ελληνική οικονομία εμφανίζει αυξημένη ανθεκτικότητα, χάρη στα ισχυρότερα θεμελιώδη μεγέθη και τις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών.
*******
Η κυβέρνηση προετοιμάζει νέο πακέτο έκτακτων παρεμβάσεων ύψους 200 εκατ. ευρώ, με στόχο τη στήριξη των νοικοκυριών που πλήττονται από την έντονη άνοδο των τιμών στην ενέργεια. Το οικονομικό επιτελείο εστιάζει κυρίως στα καύσιμα, επιδιώκοντας να περιορίσει τις πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η επέκταση της οριζόντιας επιδότησης στο ντίζελ και για τον Ιούνιο, καθώς και η συνέχιση του fuel pass. Το κόστος αυτών των μέτρων εκτιμάται σε περίπου 40 εκατ. ευρώ για το πετρέλαιο κίνησης και 130 εκατ. ευρώ για δίμηνη παράταση του fuel pass. Αντίθετα, παραμένει σε εκκρεμότητα η ενεργοποίηση επιδότησης στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας (power pass), λόγω επιφυλάξεων από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, παρά τη δυνατότητα χρηματοδότησης από το Ταμείο Ρύπων.
Οι διεθνείς εξελίξεις επιβαρύνουν το σκηνικό, καθώς οι τιμές του πετρελαίου Brent διατηρούνται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας ακόμη και τα 114 δολάρια, επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τις επίσημες προβλέψεις. Η απόκλιση αυτή εντείνει την πίεση στα δημόσια οικονομικά και δυσχεραίνει τον σχεδιασμό πολιτικής.
Παράλληλα, στο Eurogroup εκφράζονται έντονες ανησυχίες για τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι οι συνέπειες θα είναι παρατεταμένες, επηρεάζοντας την ισορροπία στην αγορά ενέργειας και ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
*******
Η Kristalina Georgieva, επικεφαλής του ΔΝΤ, προειδοποιεί για σημαντική επιδείνωση των προοπτικών της παγκόσμιας οικονομίας, εφόσον η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί. Όπως τόνισε, το βασικό σενάριο του Ταμείου για σύντομη διάρκεια των συγκρούσεων έχει πλέον ξεπεραστεί, με την πραγματικότητα να συγκλίνει προς δυσμενέστερες εξελίξεις.
Αρχικά, το ΔΝΤ προέβλεπε ήπια επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης στο 3,1% και πληθωρισμό στο 4,4%. Ωστόσο, η άνοδος των τιμών ενέργειας — με το πετρέλαιο να κινείται κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι — ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και αυξάνει την αβεβαιότητα.
Σε σενάριο παρατεταμένης κρίσης έως το 2027, με τιμές πετρελαίου γύρω στα 125 δολάρια, οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα είναι σοβαρότερες. Η ανάπτυξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί στο 2,5% ή ακόμη και στο 2%, ενώ ο πληθωρισμός ενδέχεται να αυξηθεί έως το 5,8%, οδηγώντας σε αυστηρότερες νομισματικές συνθήκες και αποσταθεροποίηση των προσδοκιών.
Παράλληλα, εντείνονται οι πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι τιμές λιπασμάτων έχουν αυξηθεί κατά 30%-40%, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών τροφίμων κατά 3%-6%, επηρεάζοντας ευρύτερα το κόστος ζωής.
Η Georgieva απηύθυνε σαφή προειδοποίηση προς τις κυβερνήσεις, επισημαίνοντας ότι μέτρα που ενισχύουν τη ζήτηση ενέργειας ενδέχεται να επιδεινώσουν την κρίση. Τόνισε την ανάγκη προσαρμογής τόσο της προσφοράς όσο και της ζήτησης, ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω αποσταθεροποίηση.
