Η Ελλάδα αναμένει κρίσιμες ανακοινώσεις στις 22 Απριλίου από τη Eurostat και την ΕΛΣΤΑΤ για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025, το οποίο εκτιμάται ότι θα υπερβεί σημαντικά τους στόχους για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται το Bloomberg, το πλεόνασμα ενδέχεται να φτάσει το 4,8%-4,9% του ΑΕΠ, έναντι αρχικού στόχου 3,7%.
Η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση αποδίδεται στην ανάπτυξη της οικονομίας και στην αύξηση των εσόδων, μεταξύ άλλων μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Παράλληλα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων τα επόμενα έτη και σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους έως το 2031.
Τα στοιχεία αυτά θα καθορίσουν τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο για νέα μέτρα στήριξης, σε ένα περιβάλλον αυξημένων ενεργειακών τιμών λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η κυβέρνηση έχει ήδη λάβει παρεμβάσεις όπως πλαφόν στα καύσιμα, επιδοτήσεις και ενισχύσεις σε βασικούς κλάδους.
Ωστόσο, η περαιτέρω πολιτική στήριξης θα εξαρτηθεί από δύο βασικούς παράγοντες: το τελικό ύψος του δημοσιονομικού χώρου και τη διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης, που επηρεάζει άμεσα τις τιμές ενέργειας και τον πληθωρισμό.
******
Η ΑΑΔΕ θέτει σε πλήρη εφαρμογή για το 2026 ένα εκτεταμένο επιχειρησιακό σχέδιο, με στόχο τη διενέργεια 194.000 ελέγχων σε όλη τη χώρα, αξιοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, αναλυτικά δεδομένα και στοχευμένες διασταυρώσεις. Κομβικό ρόλο αναλαμβάνει η νέα μονάδα ΔΕΟΣ, ενισχύοντας τη μετάβαση στη «Φορολογική Διοίκηση 3.0», που βασίζεται σε real-time δεδομένα και προληπτική ανίχνευση κινδύνων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αγορά ακινήτων, μέσω του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), που επιτρέπει την καταγραφή ιδιοκτησίας και χρήσης, διευκολύνοντας τον εντοπισμό αδήλωτων μισθωμάτων. Συνολικά, προβλέπονται 53.900 φορολογικοί έλεγχοι, 100.800 τελωνειακοί και 39.300 από τη ΔΕΟΣ, ενώ προωθείται η ολοκλήρωση συστημάτων BI/AI και παρακολούθησης μεταφορών.
Στο σκέλος της συμμόρφωσης, τίθενται φιλόδοξοι στόχοι: 98% υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ, 85% εμπρόθεσμες πληρωμές και είσπραξη 45% νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών. Παράλληλα, ενισχύεται η εξυπηρέτηση πολιτών, με επιστροφές φόρων 8 δισ. ευρώ, ψηφιακές υπηρεσίες (my1521, βιντεοκλήσεις, chatbot) και ταχύτερη διεκπεραίωση αιτημάτων.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης ψηφιακές επιστροφές φόρων έως 95% των περιπτώσεων, 16 νέα έργα πληροφορικής και εκπαίδευση προσωπικού, ενισχύοντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Παράλληλα, ενδυναμώνεται η εσωτερική διαφάνεια μέσω ελέγχων, ESG κριτηρίων και συστημάτων διαχείρισης κινδύνων. Συνολικά, η ΑΑΔΕ στοχεύει σε ένα πιο αποτελεσματικό, διαφανές και τεχνολογικά προηγμένο φορολογικό σύστημα.
******
Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει μία από τις μεγαλύτερες διαταραχές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας των τελευταίων δεκαετιών, με απώλειες παραγωγής που ξεπερνούν τα 500 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου από τα τέλη Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Reuters και της Kpler, η απώλεια αυτή αντιστοιχεί σε αξία άνω των 50 δισ. δολαρίων, αντανακλώντας τη σοβαρότητα της διαταραχής στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Η αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ παραμένει κρίσιμος παράγοντας, καθώς το προσωρινό άνοιγμα της ναυσιπλοΐας δεν είχε διάρκεια, με την περιοχή να επανέρχεται σε καθεστώς περιορισμών. Το γεγονός αυτό εντείνει την αβεβαιότητα για την ομαλοποίηση των ροών πετρελαίου, ενώ το ενδεχόμενο ταχείας αποκλιμάκωσης του πολέμου παραμένει αβέβαιο.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς στην προσφορά, με μείωση παραγωγής έως 12 εκατ. βαρέλια ημερησίως και σημαντική πτώση στις εξαγωγές καυσίμων αεροσκαφών από χώρες του Κόλπου. Παράλληλα, τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται, εντείνοντας τις πιέσεις στις τιμές, που κινούνται κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Η αποκατάσταση της παραγωγής αναμένεται να είναι σταδιακή, με ορισμένα πεδία να απαιτούν έως και πέντε μήνες για επαναλειτουργία, ενώ ζημιές σε υποδομές LNG ενδέχεται να χρειαστούν χρόνια για πλήρη αποκατάσταση. Συνολικά, η κρίση ενισχύει τον κίνδυνο παρατεταμένων πληθωριστικών πιέσεων και επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας.
