της Μαρίας Μπακοπούλου
Από τα Μεσόγεια μέχρι το Φάληρο και από την Εθνική οδό μέχρι το κέντρο της Αθήνας, υπάρχει σχετική κινητικότητα στην κατασκευή και αναδιαμόρφωση εμπορικών κέντρων, με τους επικεφαλής τους να… προσβλέπουν κυρίως στην επόμενη ημέρα του κορωνοιού.
Είναι χαρακτηριστικό ότι με γοργούς ρυθμούς προχωρά η ανάπτυξη του νέου εμπορικού κέντρου που κατασκευάζει ο ολλανδικός όμιλος Ten Brinke στο οικόπεδο της ΒΙΣ στο Νέο Φάληρο. Πρόκειται για εμπορικό πάρκο συνολικής επιφάνειας 14.895 τετραγωνικών μέτρων, με δυο ορόφους με καταστήματα και ένα υπόγειο πάρκινγκ 400 θέσεων στάθμευσης. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες βασικός μισθωτής του εμπορικού κέντρου θα είναι το σούπερ μάρκετ ΑΒ Βασιλόπουλος, ενώ υπάρχουν ήδη συζητήσεις και με άλλες εταιρίες από τους κλάδους ένδυσης και υπόδησης.
Ένα άλλο μεγάλο εμπορικό κέντρο είναι αυτό που ετοιμάζει η Αμερικανική εταιρία Hines στην Πειραιώς, που είναι επί της ουσίας η ριζική ανακατασκευή του εμπορικού κέντρου Athens Heart (επί της Πειραιώς 180) και η μετατροπή του σε ένα mall επιφάνειας 22.000 τετραγωνικών μέτρων. Το νέο εμπορικό κέντρο που θα συνδέει τα προάστια με την Αθήνα αναμένεται να μετονομαστεί σε Gazi Outlets και στο πλαίσιο της επένδυσης, θα προστεθεί, μεταξύ άλλων και κινηματογράφος. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, παρότι ο αρχικός σχεδιασμός της εταιρίας ήταν το έργο να παραδοθεί στις αρχές του 2021, τελικά τα πλάνα των εγκαινίων του έχουν μετατοπισθεί για αργότερα, πιθανόν το 2022.
Tην ίδια στιγμή, σε φάση ολοκλήρωσης της αδειοδότησης, μετά από πολλά χρόνια αγκυλώσεων βρίσκεται και το Cambas Project της Reds (Όμιλος ΕΛΛΑΚΤΩΡ), μια μεγάλη επένδυση 200 εκατ. ευρώ που θα διαθέτει χρήσεις γραφείου, ψυχαγωγίας και πολιτισμού και δομήσιμη επιφάνεια 89.000 τετραγωνικών μέτρων που θα περιλαμβάνει ξενοδοχείο και συνεδριακό κέντρο (με εμβαδόν 12.180 τ.μ.), εμπορικές επιφάνειες (16.400 τ.μ.) και γραφεία (51.220 τ.μ.).
Κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη θα παίζει το Central Plaza, ένας ανοιχτός χώρος που θα φιλοξενεί υπαίθριες δραστηριότητες (προβολές κινηματογραφικών ταινιών, πολιτιστικά δρώμενα κτλ.), ενώ θα περιλαμβάνει έναν αστικό αγρό και αμφιθεατρικό πάρκο. H ανάπτυξη θα διαθέτει ακόμη μία εκκλησία, χώρους αθλητικών δραστηριοτήτων, χώρο εστίασης σε εγγύτητα με τεχνητή λίμνη και μουσείο οινοποιίας.
Ένα άλλο project που έχει λάβει και έγκριση από την τελευταία Διυπουργική Επιτροπή του 2019, είναι για την ανάπτυξη εμπορικού κέντρου και κέντρου αναψυχής στη Μεταμόρφωση Αττικής. Πρόκειται για έργο της εταιρίας PANITA LTD, προϋπολογισμού 93,5 εκατ. ευρώ, το οποίο θα εκτείνεται στους Δήμους Μεταμόρφωσης και Λυκόβρυσης-Πεύκης. Την επένδυση πραγματοποιεί εταιρεία συμφερόντων του ομίλου Κωνσταντίνου, ο οποίος διαχειρίζεται και το Athens Metro Mall στον Άγιο Δημήτριο.
Ποια επεκτείνονται
Εκτός από αυτά που δημιουργούνται, υπάρχουν και τα εμπορικά κέντρα που επεκτείνονται, όπως για παράδειγμα το εμπορικό κέντρο River West στη Λεωφόρο Κηφισού, μία επένδυση 18,5 εκατ. ευρώ, που έχει αναλάβει να κατασκευάσει η ΑΚΤΩΡ. Το εν λόγω έργο είναι ένα επενδυτικό project της Noval, θυγατρικής της ΒΙΟΧΑΛΚΟ, η οποία έχει αποκτήσει ένα οικόπεδο δίπλα στο υπάρχον ακίνητο του River West, συνολικής επιφανείας 3,7 στρεμμάτων.
Παράλληλα, για το Μάιο του 2021 μετατίθεται η επένδυση της επέκτασης του Attica στο City Link, κυρίως λόγω της πανδημίας, μια κίνηση που είχε αποφασιστεί από τον Νοέμβριο του 2019 και θα ολοκληρώνονταν το 2020, όμως η επέλαση της πανδημίας άλλαξε εντελώς το σκηνικό.
Απογοητευτικά στοιχεία
Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ τα οικονομικά δεδομένα για τα εμπορικά κέντρα δεν είναι καθόλου ευοίωνα λόγω της πανδημίας. Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, τα εμπορικά κέντρα ακόμα και στην περίοδο των εκπτώσεων σημείωσαν πτώση τζίρου κατά 40%, ενώ και τα επιμέρους νούμερα από την πορεία τους εν μέσω κορωνοιού και φόβου του καταναλωτικού κοινού είναι απογοητευτικά.
Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που δημοσίευσε πρόσφατα η Lamda Development τα εμπορικά κέντρα The Mall Athens, Golden Hall και Mediterranean Cosmos, το α΄ εξάμηνο του 2020 παρουσίασαν μείωση της λειτουργικής κερδοφορίας (EBITDA) λόγω «των οικονομικών επιπτώσεων που επέφερε η αναστολή λειτουργίας αυτών, βάσει κυβερνητικής απόφασης, από 13.03.2020 έως 17.05.2020, καθώς και εξαιτίας των πρόσθετων περιοριστικών μέτρων». Συγκεκριμένα, η κερδοφορία EBITDA των Εμπορικών Κέντρων του α΄ εξαμήνου 2020 διαμορφώθηκε σε €19,5 εκ., μειωμένη κατά 39,1% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019.
Tην ίδια στιγμή, σύμφωνα με εκτιμήσεις της διοίκησης των Attica DPS, οι πωλήσεις στο σύνολο του τρέχοντος έτους προβλέπεται να παρουσιάσουν μείωση της τάξης του 20-25% σε σχέση με το 2019.
Σ. Αντωνίου (Eμπορικός Σύλλογος Αθηνών): «Σωστή η στιγμή για μεγάλες επενδύσεις»
Παρά την γενικότερη απογοήτευση του επιχειρηματικού κόσμου λόγω της ελαττωμένης καταναλωτικής κίνησης, οι φορείς του κλάδου κρίνουν τη δεδομένη στιγμή ως απόλυτα σωστή στιγμή για μεγάλες επενδύσεις στο εμπόριο. Σύμφωνα με όσα επισημαίνει στο THECEO.GR ο διευθυντής του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών Σωτήρης Αντωνίου «είναι λογικό και σωστό να γίνονται τώρα τέτοιου είδους μεγάλες επενδύσεις, καθώς όσοι τις κάνουν πολύ σοφά σκέπτονται την επόμενη ημέρα της πανδημίας, όταν πλέον θα έχει ανοίξει η αγορά και ο κόσμος θα θέλει να καταναλώσει. Η αγωνία όλων μας που δραστηριοποιούμαστε στο εμπόριο αυτή τη στιγμή είναι τι θα έχει σωθεί την επόμενη ημέρα, όταν όλα πλέον θα λειτουργούν κανονικά. Οπότε σε αυτό το πλαίσιο, όποιος μπορεί να κάνει εκτεταμένες επενδύσεις που θα μπορούν να συσπειρώνουν πολλά brands, ξένα, αλλά κυρίως ελληνικά, να τις κάνει».
