Την Τετάρτη 27 Μαΐου 2020 ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης απάντησε σε ερώτηση του Βασίλη Κεγκέρογλου βουλευτή του Κινήματος Αλλαγής σχετικά με τις προμήθειες των τραπεζών.
Η απάντηση που έδωσε ήταν αποπροσανατολιστική και διαφορετική από αυτή που ο ίδιος είχε διατυπώσει πριν από μερικούς μήνες.
Αποπροσανατολιστική γιατί χρησιμοποίησε στοιχεία, που αναφέρονται στην ποσοστιαία σχέση εσόδων από προμήθειες προς το λειτουργικό κόστος των τραπεζών, λες και ο καταναλωτής είναι υπεύθυνος να χρηματοδοτεί το κόστος μιας εταιρείας, στην προκειμένη περίπτωση τράπεζας.
Ο υπουργός χρησιμοποίησε στοιχεία του β΄τριμήνου 2019 (σε trailing βάση δηλαδή τελευταίων τεσσάρων τριμήνων), τα οποία έδωσε ο ο Αντρέα Ενρία, πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης στις 26 Νοεμβρίου του 2019 στον Ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρη Παπαδημούλη.
Εκεί λοιπόν αναφέρεται ότι η συνεισφορά των προμηθειών των χρεώσεων στα λειτουργικά έξοδα των ελληνικών τραπεζών ήταν περίπου στο 16% ενώ ο μέσος όρος των υπολοίπων είναι 33%, μετρούμενες σε κυλιόμενη (trailing) βάση τεσσάρων τριμήνων.
Το ερώτημα είναι αν ζήτησε κάποιος από τον υπουργό το ποσοστό των εσόδων από προμήθειες που αναλογούν στο λειτουργικό κόστος των τραπεζών; Όχι, είναι η απάντηση.
Ένα άλλο ερώτημα είναι αν ο επόπτης των τραπεζών είναι αρμόδιος για την προστασία του καταναλωτή; Η απάντηση είναι πάλι όχι. Η δουλειά του επόπτη των τραπεζών είναι άλλη από αυτή του υπουργού. Τον πρώτο πράγματι τον ενδιαφέρουν τα κόστη των τραπεζών, τον δεύτερο η προστασία του καταναλωτή. Δυστυχώς οι αμροδιότητες συγκρούονται όταν γίνονται καταχρήσεις και υποχρεωτικές χρεώσεις.
Συνεπώς, τα στοιχεία που ο υπουργός χρησιμοποίησε ήταν ατυχή και αποπροσανατολιστικά.
Ο υπουργός «επικουρικά», όπως είπε, «καταθέτω και για να το έχετε και να το μελετήσετε, την τιμολόγηση των βασικών τραπεζικών εργασιών από τέσσερις πολύ μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες, την Societe Generale, την Deutsche Bank, η BBVA και την Banco BPI.». Συνέχισε λέγοντας ότι «θα διαπιστώσετε και εκεί, με μια απλή ανάγνωση και σε σύγκριση με τις ελληνικές τράπεζες, ότι οι χρεώσεις είναι πολύ χαμηλές στην πραγματικότητα στην Ελλάδα. Αυτό για να ξέρουμε γιατί μιλάμε.»
Και κατέληξε λέγοντας πως «τώρα, αν η συζήτηση είναι ότι λόγω της οικονομικής κρίσης που πέρασε η Ελλάδα, λόγω της στήριξης που πήραν οι τράπεζες στην Ελλάδα, λόγω άλλων συζητήσεων, θα πρέπει να πιέσουμε οι χρεώσεις να είναι έτι χαμηλότερες, αυτή είναι μια άλλη συζήτηση που μπορούμε να την κάνουμε στη δευτερολογία και ευχαρίστως να απαντήσω».
Από τον κύριο υπουργό επίσης δεν ζητήθηκε να υποβάλει στοιχεία προμηθειών που αφορούν στις ξένες τράπεζες. Γιατί εκεί θα διαπιστώσει ότι κάποιες χρεώνουν περισσότερα, κάποιες άλλες λιγότερα. Επίσης δεν αποτελούν σημείο αναφοράς οι χρεώσεις των ξένων τραπεζών γιατί εάν ήταν έτσι θα έπρεπε και το speread (διαφορά επιτοκίου) των ελληνικών τραπεζών να είναι το ίδιο με των ξένων.
Αντίθετα, του ζητήθηκε όπως ανέφερε ο κ. Βασίλης Κεγκέρογλου «μας ενδιαφέρει η αναζήτηση του τρόπου ελέγχου και τιθάσευσης αυτού του φαινομένου των υπερβολικών χρεώσεων, αυτό είναι το ζητούμενο και όχι να αποδείξουμε ότι το κάνουν, γιατί το παραδέχονται και οι ίδιοι.»
Αποδοκίμασε και ο Κακλαμάνης
Μέχρι και ο προεδρεύων βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Νικήτας Κακλαμάνης απευθυνόμενος στον κ. Γεωργιάδη είπε: «Ωραία, κύριε Υπουργέ. Απ’ ό,τι κατάλαβα είναι το δόγμα που κυκλοφορεί στην Ευρώπη -το λέω σαν ρομαντικός ευρωσκεπτικιστής- «ζήτω η Ευρώπη των τραπεζών και των τραπεζιτών». Αυτό μας είπατε ότι απήντησε στον Παπαδημούλη η Ευρώπη.»
Στο τέλος της απάντησής του βέβαια, ο υπουργός επειδή δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς, είπε αν λόγω της οικονομικής κρίσης που πέρασε η Ελλάδα, θα πρέπει να πιέσουμε οι χρεώσεις να είναι χαμηλότερες, να το συζητήσουμε.
Ο Κεγκέρογλου
Ο κ. Κεγκέρογλου με αφορμή τα επιχειρήματα του υπουργού προχώρησε ένα βήμα περισσότερο, για να γίνει η κατάσταση πιο κατανοητή στον υπουργό. Και μίλησε για «μια σειρά πατέντες τις οποίες έχουν επινοήσει τα τραπεζικά μας στελέχη». Όπως είπε με έμφαση, «αντί να ασχοληθούν με το πώς θα διασφαλιστεί η ρευστότητα στην αγορά, η χρηματοδότηση δραστηριοτήτων, η διευκόλυνση νέων ανθρώπων, επιχειρηματιών που έχουν μια ιδέα και θέλουν να την υλοποιήσουν, ασχολούνται με το πώς θα χρεώσουν παραπάνω». Και έδωσε ένα μικρό δείγμα του τι κάνουν οι τράπεζες:
Η «πατέντα» της Εθνικής Τράπεζας
«Ακούστε τι πατέντα έχει κάνει η Εθνική Τράπεζα. Αναφέρω την Εθνική Τράπεζα ονομαστικά γιατί είμαι πελάτης της και γιατί το πρωί κατέθεσα 1.150 ευρώ για τη δεύτερη δόση του μεταπτυχιακού που κάνω στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Θα το καταθέσω στα Πρακτικά.
Τι πατέντα βρήκαν αυτοί και με βάση ποια στοιχεία η Ευρώπη λέει ότι έχουμε χαμηλά; Για τα 2 ευρώ που μου χρεώνει έχει βρει τους εξής δύο τρόπους: έξοδα εντολέα και προμήθεια, δηλαδή βρήκε ένα άλλο όνομα. Τα στοιχεία που φθάνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το κόστος αυτής της ηλεκτρονικής συναλλαγής είναι μόνο το 1 ευρώ. Άρα, παρουσιάζει ως κόστος της συναλλαγής το 1 ευρώ μόνο, ενώ χρεώνει 2 ευρώ.
Αυτές είναι οι πατέντες που έχουν ανακαλύψει για να χρεώνουν και να γδέρνουν τους ανθρώπους στο διπλάσιο οι τράπεζές μας, οι οποίες, κατά τα άλλα, χρειάζονται στήριξη και τους τη δίνουμε, διότι όλες οι κυβερνήσεις έχουν προβεί σε στήριξη των τραπεζών.
Εμείς αναμένουμε από αυτούς τη διασφάλιση της ρευστότητας στην αγορά και το μόνο που κάνουν είναι να κάνουν πατέντες για το πώς θα ξεφύγουν από τον ευρωπαϊκό έλεγχο και πώς θα χρεώσουν παραπάνω. Σας ανέφερα ένα παράδειγμα.»
Τον περασμένο Οκτώβριο ο υπουργός φοβέριζε…
Να θυμίσουμε πως τον περασμένο Οκτώβριο ο Άδωνις Γεωργιάδης στη Βουλή δήλωνε πως «Η κυβέρνηση δεν πρόκειται να επιτρέψει παράλογες και υπερβολικές χρεώσεις» και εάν κριθεί απαραίτητο, η Επιτροπή Ανταγωνισμού θα παρέμβει και θα επιληφθεί του θέματος, επιβάλλοντας υψηλά πρόστιμα, σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι εφαρμόζονται εναρμονισμένες πρακτικές (πράγματι η Επιτροπή Ανταγωνισμού παρενέβη και αναμένεται το πόρισμα των ευρημάτων).
Ο ίδιος έλεγε πως «Εξετάζουμε πολύ προσεκτικά τυχόν εναρμονισμένες πρακτικές ιδίως των 3 από τις 4 συστημικές τράπεζες. Εγώ είμαι έτοιμος να στείλω προσωπικά καταγγελίες.»
Θυμίζουμε επίσης, πως με αφορμή τις νέες χρεώσεις που επέβαλαν οι τράπεζες, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε ο ίδιος παρέμβαση και έγινε η γνωστή συνάντηση για το θέμα των χρεώσεων στο Μαξίμου.
Επίσης, θυμίζουμε πως με αφορμή τη θύελλα που ξεσήκωσε το θέμα των χρεώσεων, η εταιρεία Διατραπεζικά Συστήματα Α.Ε., που διαχειρίζεται το σύστημα διατραπεζικών πληρωμών ΔΙΑΣ, διαχώρισε τη θέση της ως προς τις χρεώσεις και με ανακοίνωση επεσήμανε ότι οι χρεώσεις για τη χρήση της υπηρεσίας DIASATM, ανέρχονται κατά μέγιστον, στο ποσό των έξι λεπτών του ευρώ (€ 0,06) ανά συναλλαγή, εκφράζοντας μάλιστα την υποστήριξή της στην δέσμευση των πιστωτικών ιδρυμάτων – μετά τη συνάντηση με τον Πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου – για μείωση των προμηθειών τους.
Προφανώς, όλα αυτά τα ξέχασε ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος αντί α) να παρουσιάσει στη Βουλή μία κατάσταση για τις προμήθειες των τραπεζών το τελευταίο διάστημα και το πως έχουν εξελιχθεί μετά την παρέμβαση του Πρωθυπουργού και β) να βάλει τις υπηρεσίες του να ερευνήσουν τι ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος τρώνε οι τράπεζες μέσω των προμηθειών, παρουσίασε στη Βουλή το ποσοστό προμηθειών επί του λειτουργικού κόστους και τις προμήθειες μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών.
Επίσης, ο κ. Γεωργιάδης, ο οποίος δήλωσε φιλελεύθερος στη Βουλή, μπορεί να μας πει πόσο φιλελεύθερο είναι το γεγονός ότι το ίδιο το κράτος υποχρεώνει τους πολίτες να πραγματοποιούν συναλλαγές – τουλάχιστον το 30% του ακαθάριστου εισοδήματος τους – μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών, συμβάλλοντας στις χρεώσεις; Διότι φιλελευθερισμός και ανταγωνισμός σημαίνει ότι ο πολίτης έχει επιλογές, όχι καταναγκασμός και πληρωμή ακριβών προμηθειών κάθε μέρα δύο και τριών ευρώ.
