Πως αντιμετωπίζει η αγορά των καταστημάτων καφέ τη συνεχιζόμενη πανδημία – Μιλούν εκπρόσωποι των Coffee Island και Mikel και ο γεν.γραμματέας της Ένωσης Καφέ

Αν και η Ελλάδα δεν παράγει καφέ, η χώρα αγαπάει τον καφέ, λόγω του καλού καιρού, της μεγάλης τουριστικής δραστηριότητας, διαμορφώνοντας μία μεγάλη αγορά με σημαντική κερδοφορία όπου νέοι παίκτες προσπαθούν να αποκτήσουν ένα «κομμάτι» της πίτας. Όμως η υγειονομική κρίση, το lockdown, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις και στην τήρηση των αποστάσεων στην καθημερινότητα των πολιτών και των επαγγελματιών επηρέασε και τη συγκεκριμένη αγορά και συνεχίζει να την επηρεάζει. Για το πως έχει εξελιχθεί η κατάσταση, στελέχη του κλάδου διατυπώνουν τις απόψεις στο THECEO.GR. 

Γράφει η Μαρία Μπακοπούλου

Στη χώρα μας αγαπάμε τον καφέ και αυτό αντικατοπτρίζεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά τα τελευταία χρόνια ανάμεσα στις 20 πρώτες χώρες παγκοσμίως στην κατανάλωση καφέ, τόσο σε αυτόν που παράγεται οικιακά, όσο και σε αυτόν που καταναλώνεται εκτός οικίας είτε σε αλυσίδες μεγάλων brands, είτε σε συνοικιακές καφετέριες.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Καφέ κάθε χρόνο στη χώρα μας καταναλώνονται 40.000 τόνοι καφέ. Το 60% αφορά σε κατανάλωση που γίνεται εντός σπιτιού και το 40% εκτός σπιτιού (καφετέριες κ.λπ.). Η αξία της κατανάλωσης εντός σπιτιού ανέρχεται σε 400 εκατ. ευρώ, ενώ η αγορά εκτός σπιτιού είναι πολλαπλάσιας αξίας και προσεγγίζει τα 3 δισ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα έρχεται τέταρτη, πίσω από τη Βρετανία, την Τουρκία και τη Ρωσία σε ό,τι αφορά τους ρυθμούς ανάπτυξης των επώνυμων αλυσίδων καφέ, κάτι το οποίο φανερώνεται και από τη δυναμική του franchise στον κλάδο τα τελευταία χρόνια. Είναι χαρακτηριστικό ότι για το 2018, η υποκατηγορία «Αλυσίδες Cafe – Παγωτά – Χυμοί’» κατέγραψε άνοδο σε ποσοστό 17,8% στο franchising, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση ανάμεσα σε όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες.

Κάποιοι από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους της αγοράς στη χώρα μας εκφράζουν τις απόψεις τους για το πως διαμορφώνονται πλέον οι συνθήκες στις αλυσίδες και στην κατανάλωση καφέ. Επίσης μιλούν ανάπτυξη του e-commerce και για τη μεγάλη σημασία της καλής ψυχολογίας στην κατανάλωση.

Κ. Κωνσταντινόπουλος (CEO Coffee Island): «Δεν έχει επανέλθει πλήρως η αγορά»

Τις συνθήκες που χαρακτηρίζουν την εγχώρια αγορά καφέ με τους πελάτες να έρχονται πιο αραιά στα καταστήματα λόγω της πανδημίας αλλά και τα προβλήματα στις εισαγωγές θίγει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της αλυσίδας Coffee Island που μετρά 380 σημεία πώλησης σε όλη τη χώρα: «Οι πρώτες 15 ημέρες του lockdown ήταν εξαιρετικά δύσκολες. Σε κάποια καταστήματά μας, ο τζίρος είχε πέσει ακόμα και στο 80%, αν αναλογιστούμε ότι τα καταστήματα καφέ εν γένει ήταν από αυτά που είχαν παραμείνει ανοιχτά κατά τη διάρκεια της καραντίνας. Σήμερα, τρεις και κάτι μήνες μετά από το άνοιγμα όλων των καταστημάτων, η άποψή μου είναι ότι η αγορά του καφέ έχει επανέλθει, αλλά όχι πλήρως. Η Coffee Island κατάφερε να ανακάμψει γρήγορα και να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική της, βλέποντας τις τάσεις της αγοράς, που τολμώ να πω ότι μέσα σε λίγους μήνες άλλαξε πολύ και μας οδηγεί σε διαφορετικούς δρόμους, στους οποίους προσαρμοζόμαστε γρήγορα. Θεωρώ, μάλιστα, ότι το δίκτυο μας, το οποίο έγινε ακόμα πιο αδιάρρηκτο σε αυτή τη δύσκολη περίοδο, αφομοιώνει πιο γρήγορα τις αλλαγές, απ΄ό,τι η ίδια η εταιρία».

Κατά τον CEO μιας από τις μεγαλύτερες αλυσίδες καφέ στη χώρα μας, η οποία έχει επεκταθεί και στο εξωτερικό, υπήρξαν προβλήματα τον προηγούμενο καιρό και στις εισαγωγές καφέ «Με την Αιθιοπία δεν είχαμε ζήτημα, όμως με τη Βραζιλία, που είναι ένας βασικός προμηθευτής μας, είχαμε κάποια προβλήματα στην εισαγωγή του καφέ, που σταδιακά όμως ξεπεράστηκαν».

Ο κ. Κωνσταντινόπουλος τονίζει ότι υπάρχει ακόμα αισθητή πτώση στην κατανάλωση: «Το βλέπουμε από τη συχνότητα που έρχεται πλέον ο πελάτης στο κατάστημά μας. Από εκεί που έπαιρνε καφέ κάθε πρωί, τώρα θα πάρει 2 ή 3 φορές την εβδομάδα ή π.χ. η κατανάλωσή του έχει μειωθεί από τα 5 ευρώ στα 3, όλα αυτά μετράνε στον τελικό λογαριασμό».

Παράλληλα, τονίζει τα νέα δεδομένα δίνουν την ευκαιρία για περαιτέρω ανάπτυξη του e-commerce: «Στην Coffee Island ο καφές μέσω… διαδικτύου διπλασίασε τις πωλήσεις του και παρότι έχουμε περιορισμένο κατάλογο, δεν είμαστε πχ σούπερ μάρκετ, αλλά μαγαζί με συγκεκριμένα προϊόντα, πρόκειται για μια τάση που φαίνεται ότι θα συνεχίσει και θα γιγαντωθεί ακόμα περισσότερο. Σε καμία περίπτωση, όμως, αυτό δεν πρόκειται να γίνει εις βάρος των καταστημάτων μας, στα οποία ο πελάτης εκτός από τον καφέ, το σάντουιτς ή το γλυκό πάει να ζήσει την εμπειρία, να ανταλλάξει μια καλημέρα με τον εργαζόμενο».

Βέτα Παπανίκου (Mikel): «Χρειάστηκε να προσαρμοστούμε σε μια νέα πραγματικότητα»

Για την αλυσίδα Mikel και την κυρία Βέτα Παπανίκου, στέλεχος στο τμήμα marketing της αλυσίδας καταστημάτων καφέ, η φετινή χρονιά είναι ιδιάζουσα και δεν μπορεί να συγκριθεί με οποιαδήποτε άλλη χρονιά.  Σύμφωνα με τα όσα τονίζει η κ. Παπανίκου στο THECEO.GR: «Χωρίς αμφιβολία το πρώτο 15ήμερο της καραντίνας ήταν το πιο δύσκολο στάδιο για όλους μας, καθώς χρειάστηκε να προσαρμοστούμε πρώτα εμείς οι ίδιοι σε μία νέα πραγματικότητα και να πάρουμε έγκαιρα αποφάσεις για τον τρόπο λειτουργίας των καταστημάτων μας. Σε καμία περίπτωση δεν μπαίνουμε στην διαδικασία να συγκρίνουμε τους φετινούς με τους περσινούς τζίρους, καθώς τα δεδομένα είναι εντελώς διαφορετικά. Το γεγονός ότι τα καταστήματα μας, στην πλειοψηφία τους, λειτούργησαν εξυπηρετώντας 2 υπηρεσίες (take away & delivery) μας επηρέασε θετικά συγκριτικά με τη συνολική αγορά».

Η κυρία Παπανίκου μιλά για τα οφέλη της τηλεργασίας και στο take away: «Το καθεστώς τηλεργασίας, στο οποίο βρίσκεται ακόμη και τώρα μεγάλος αριθμός εργαζομένων, έχει δώσει μία ώθηση στην υπηρεσία delivery από το πρώτο κιόλας στάδιο της καραντίνας. Αυτό σίγουρα αποτέλεσε ένα ακόμη εργαλείο των καταστημάτων να διατηρήσουν τους τζίρους τους στο ίδιο επίπεδο με την προ κορωνοϊού εποχή. Το διάστημα βέβαια, που ακολούθησε το lock down, σύμφωνα με τα στοιχεία πωλήσεων, μας απέδειξε ότι οι καταναλωτές στράφηκαν και πάλι στην take away υπηρεσία
Όσον αφορά, δε, για την κατάσταση όπως διαμορφώνεται τους επόμενους μήνες η κ. Παπανίκου υποστηρίζει ότι «η γενικότερη ανασφάλεια που έχει δημιουργηθεί, επηρεάζοντας όλους τους τομείς, μας έχει ήδη οδηγήσει σε μία νέα τάξη πραγμάτων και απαιτεί μεθοδικές κινήσεις, επαναπροσδιορισμό του τρόπου λειτουργίας και διαχειρίσιμα επιχειρηματικά πλάνα, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία. Αν υπάρχει κάτι που πρέπει να κρατήσουμε ως δεδομένο για το μέλλον, αυτό είναι να προσφέρουμε ακόμα πιο αναβαθμισμένα προϊόντα και υπηρεσίες στους καταναλωτές-πελάτες μας».

Α. Γιάγκογλου (Ελληνική Ένωση Καφέ): Πτώση 20%-30% με τον παράγοντα ψυχολογία να παίζει πρωτεύοντα ρόλο

Ο κ. Αναστάσιος Γιάγκογλου.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι δηλώσεις του Αναστάσιου Γιάγκογλου, Γεν. Γραμματέα της Ελληνικής Ένωσης Καφέ στο THECEO.GR: «Ο κλάδος HoReCa έχει καταρρεύσει, αυτό είναι γεγονός και ως εκ τούτου έχει επηρεαστεί σε πολύ μεγάλο βαθμό ο κλάδος του καφέ. Ανάλογα την επιχείρηση την προηγούμενη περίοδο, κάποιες είχαν μηδενικά έσοδα, ειδικά αυτές που συνδέονταν πιο πολύ με τον τουρισμό, ενώ υπήρχαν και αυτές που σημείωσαν μέτρια πτώση. Αυτή η περίπτωση αφορά κυρίως τις επιχειρήσεις του κλάδου που δραστηριοποιούνται κυρίως στην αγορά του σούπερ μάρκετ. Θα έλεγα ότι η συνολική πτώση στο προηγούμενο οκτάμηνο αγγίζει το 20-30%, ανάλογα με την επιχείρηση».

Ως πολύ σημαντικό παράγοντα αναφέρει ο κ. Γιάγκογλου την ψυχολογία: «Ο κόσμος έχει φοβηθεί πολύ, αυτό είναι δεδομένο. Η ψυχολογία του δεν είναι καλή και όταν ο εν δυνάμει καταναλωτής δεν έχει ψυχολογία για να βγει, να πιει έναν καφέ, είναι ευνόητο ότι κινηθεί και η αγορά όσο παλαιότερα».
Ο ίδιος, πάντως, εκφράζει τις επιφυλάξεις του για τους επόμενους μήνες: «Ειδικά ο Σεπτέμβριος είναι ένας μήνας μεταβατικός για τον κλάδο μας, δεν μπορούμε να κάνουμε προβλέψεις. Όμως το σίγουρο είναι ότι όσο αυξάνονται τα κρούσματα και η κατάσταση γενικά επιδεινώνεται, κλάδοι όπως ο δικός μας που συνδέονται με την απόλαυση και τον ελεύθερο χρόνο, θα επηρεάζονται»

Aπολλώνιον: Πτώση τζίρου από φόβο και… τηλεργασία

Την ίδια στιγμή, τα καταστήματα καφέ Απολλώνιον κατέγραψαν και εξακολουθούν να καταγράφουν μειωμένη κίνηση εν μέσω Covid. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά πρόσφατα στην γενική συνέλευση της Καραμολέγκος, η πορεία της θυγατρικής εταιρίας «Απολλώνιον» αναμένεται να σημειώσει συνολικά μέσα στο χρόνο πτώση τζίρου που θα προσεγγίσει το 15%, παρότι τα καταστήματά της δεν έκλεισαν καθόλου κατά τη διάρκεια της καραντίνας.

Όπως επισημαίνει υπεύθυνος καταστήματος της εταιρίας στα Βόρεια Προάστια στο THECEO.GR «μεγάλο ρόλο έπαιξε στην ελάττωση της πελατείας και το γεγονός ότι πολύς κόσμος εξακολουθεί να εργάζεται από το σπίτι, οπότε αυτόματα μειώνεται η πρωινή κατανάλωση καφέ που άλλοτε έφερνε και το πιο σημαντικό κέρδος στο κατάστημα. Είμαστε αισιόδοξοι ότι μέσα στο φθινόπωρο και αν υπάρξει κάποια χαλάρωση των μέτρων, ο κόσμος θα επανακάμψει, γιατί το έχει ανάγκη».

Γρηγόρης: «Τα δύσκολα τώρα ξεκινάνε»

Για την ιδιαίτερη περίοδο του lockdown για τις αλυσίδες καφέ αλλά και για την παρούσα περίοδο μίλησε, εξάλλου, πρόσφατα σε webinar της Endeavor Greece ο επικεφαλής της αλυσίδας Γρηγόρης, Βλάσης Γεωργάτος: «Ήμασταν αναγκασμένοι να προσαρμοζόμαστε διαρκώς στην πραγματικότητα η οποία ήταν πριν από εμάς, έχοντας σοβαρούς ενδοιασμούς αν η στρατηγική που ακολουθούμε είναι η ορθή. Αυτή είναι η πιο δύσκολη φάση που πρέπει να πείσεις τους πάντες για την επιλογή να μείνεις ανοικτός, τη στιγμή που και εσύ ο ίδιος αμφιβάλλεις, αν είναι προς τη σωστή κατεύθυνση».

Είναι χαρακτηριστικό ότι την πρώτη περίοδο της πανδημίας η μείωση πωλήσεων στην αλυσίδα Γρηγόρης ξεπέρασε το 80% ενώ την τελευταία εβδομάδα η αλυσίδα είχε τζίρο στο 40% σε σχέση με την περίοδο προ κορωνοιού. Όσον αφορά στην επόμενη μέρα ο κ. Γεωργάτος εκτίμησε λακωνικά στο ίδιο webinar ότι «τα δύσκολα τώρα ξεκινάνε».

Εverest: Μείωση πωλήσεων κατά 30-40%

Πτωτική είναι η πορεία και του brand Everest τόσο τους προηγούμενους μήνες, όσο και στην παρούσα φάση. Σύμφωνα με όσα προβλέπει, μάλιστα η διοίκηση του ομίλου για το 2020, αναμένεται να υπάρξει μείωση πωλήσεων της τάξης του 30-40% συγκριτικά με το 2019, δεδομένων των νέων συνθηκών που έχουν προκύψει λόγω της πανδημίας του κορωνοιού.
Όπως τονίζεται από τα ίδια στελέχη, οι πωλήσεις του ομίλου ξεκίνησαν να επηρεάζονται αρνητικά, ιδιαίτερα από τα μέσα Μαρτίου και έπειτα, μετά την απόφαση υποχρεωτικού κλεισίματος των καταστημάτων εστίασης, όπου σε συνδυασμό με το μέτρο περιορισμού των μετακινήσεων παρουσίασε πτώση πωλήσεων που ξεπέρασε το 50% της αντίστοιχης περσινής περιόδου. Η διοίκηση της εταιρείας είχε ζητήσει από το ξεκίνημα της πανδημίας μείωση των ενοικίων των καταστημάτων που νοικιάζει για όλο το έτος.