Πως η εκκαθάριση-εξπρές της ΛΑΡΚΟ σε 12 μήνες παρακάμπτει σειρά διατάξεων νόμων

του Χρήστου Ιωάννου
cioannou@theceo.gr

Η ΛΑΡΚΟ τίθεται σε καθεστώς ειδικής διαχείρισης, το οποίο περιγράφεται στην τροπολογία που κατέθεσαν οι υπουργοί Οικονομικών και Ενέργειας στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για κύρωση της από 24.12.2019 Π.Ν.Π. «Κατεπείγουσες ρυθμίσεις για την αύξηση του ποσού του κοινωνικού μερίσματος για το έτος 2019, την παράταση ισχύος του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών και την παράταση της προθεσμίας κατάργησης υποθηκοφυλακείων και κτηματολογικών γραφείων» (Α΄ 212) και άλλες διατάξεις.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης.

Η τροπολογία είναι ιδιαίτερη διότι γίνεται κατά παρέκκλιση πολλών νομοθετημάτων, που σχετίζονται με τις ειδικές εκκαθαρίσεις επιχειρήσεων, με τις αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων, με τη διαιτησία, με διαγωνισμούς πώλησης δημόσιων περιουσιακών στοιχείων κλπ.

Η νομοθετική ρύθμιση φθάνει στο σημείο να καταργεί συμβάσεις εργασίας, επιδόματα αδείας ενώ επιτρέπει την αγορά περιουσιακών στοιχειων δίχως οι επενδυτές να καταθέτουν φορολογική ή και ασφαλιστική ενημερότητα.

Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας

Πρόκειται για μία πρωτοβουλία της Κυβέρνησης, η οποία μπορεί να ικανοποιήσει τους διεθνείς επενδυτές και τους ευρωπαίους αξιωματούχους γιατί θα δείξει αποφασιστικότητα σε ένα χρόνιο απόστημα – το οποίο ίσως «σπάσει» σε χρόνο ρεκόρ 12 μηνών –  όμως από την άλλη πλευρά θα δυσαρεστήσει τους εργαζόμενους και θα έρθει σε σύγκρουση με τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Επίσης, μπορεί να ενοχλήσει περσσότερες τάξεις πολιτών με τον τρόπο που αντιμετωπίζει την νομοθετική και δικαστική εξουσία αφού στην πράξη πρόκειται για by pass διαδικασία και δίνει άφεση αμαρτιών σε πράξεις-παραλείψεις,  που είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργια χρεών ανεξάρτητα του πότε γεννήθηκαν ή βεβαιώθηκαν.

Σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους η όλη διαδικασία θα επιβαρύνει το δημόσιο. Όμως, εκτός από ένα ποσό 35 εκατ. ευρώ που προβλέπεται να δοθεί για τη συνέχιση της λειτουργίας της ΛΑΡΚΟ (και τα οποίο θα ανακτηθει από την ρευστοποίηση), όπως αναφέρεται στη σχετική έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου δεν προβλέπεται «ενδεχόμενη δαπάνη του κρατικού προϋπολογισμού και των προϋπολογισμών λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, κατά περίπτωση, από την κάλυψη του κόστους υλοποίησης μέτρων κοινωνικής προστασίας για τους εργαζόμενους στην εταιρεία (προγράμματα επιδότησης κατά της ανεργίας, προγράμματα επιμόρφωσης και επανακατάτισης, μεταφορά προσωπικού σε φορείς του ευρύτερου δημοσιου τομέα κλπ.). 

Ας δούμε αναλυτικά τί προβλέπει η τροπολογία:

Ποιός ζητάει την ειδική εκκαθάριση

Τη θέση της ΛΑΡΚΟ σε ειδική εκκαθάριση ζητούν

α) ή το ελληνικό δημόσιο για απαιτήσεις που έχει κατά της ΛΑΡΚΟ, ακόμα και πριν την ταμειακή βεβαίωσή τους, είτε

β) ή οι πιστωτές, οι οποίοι εκπροσωπούν τουλάχιστον το 51% των υφιστάμενων ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων, όπως αποδυκνείεται με κάθε νόμιμο τρόπο, με αίτησή τους που υποβάλλεται εντός τριών εργάσιμων ημερών από την ισχύ του παρόντος νόμου στο εφετείο της καταστατικής έδρας της επιχείρισης και συνοδεύεται από δήλωση του προτεινόμενου ως ειδικού διαχειριστή (φυσικού ή νομικού προσώπου) περί αποδοχής του σχετικού έργου.

Δικάσιμος σε 4 ημέρες για ειδική εκκαθάριση

Η δικάσιμος για τη συζήτηση της αίτησης ορίζεται σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των 4 ημερών από την κατάθεση της αίτησης. Η αίτηση μαζί με την πράξη ορισμού δικασίμου κοινοποιείται στην επιχείριση τουλάχιστον δύο ημέρες πριν τη δικάσιμο.

Τυχόν παρεμβάσεις ασκούνται μόνο με ιδιαίτερο δικόγραφο και είναι απαράδεκτες εάν δεν ασκηθούν τουλάχιστον 24 ώρες πριν από τη συζήτηση της αίτησης και προσδιορίζονται υποχρεωτικά στην ίδια δικάσιμο.

Αναβολή δεν επιτρέπεται για κανένα λόγο. Η κατάθεση προτάσεων σε κάθε περίπτωση μπορεί να γίνει στο ακροατήριο.

Η παρουσία κατά τη δημοσίευση της απόφασης εκείνου στον οποίο πρέπει να επιδοθεί ή του νόμιμου εκπροσώπου του που διεξάγει τη δίκη ή του πληρεξούσιου δικηγόρου του ισχύει ως επίδοση.

Διορισμός ειδικού διαχειριστή 

Με την επίδοση της απόφασης σε εδική διαχείριση το δικαστήριο διορίζει και τον ειδικό διαχειριστή (νομικό ή φυσικό πρόσωπο), ο οποίος έχει προεπιλεγεί από τον αιτούντα την ειδική εκκαθάριση δηλαδή το ελληνικό δημόσιο ή τους τους πιστωτές (σ.σ. προφανώς θα είναι νομικό πρόσωπο λόγω του ότι η διαδικασία είναι πολύ βαριά για φυσικό πρόσωπο και ιδιαίτερα απαιτητική). Η απόφαση δημοσιεύεται μέσα σε τρεις ημέρες από τη συζήτηση της αίτησης και δεν υπόκειται σε κανένα ένδικο μέσο, τακτικό ή έκτακτο ή ένδικο βοήθημα. Νέα αίτηση από οιονδήποτε διάδικο ή τρίτο, για το ίδιο αντικείμενο απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Η απόφαση κοινοποιείται στη ΛΑΡΚΟ και στον ειδικό διαχειριστή με επιμέλεια του αιτούντος.

Μείωση 25% του μισθού και κατάργηση επιδομάτων εορτών και αδειών 

Η θέση της ΛΑΡΚΟ σε ειδική διαχείριση δεν αποτελεί λόγω λύσεως της εταιρείας, ούτε διακόπτεται η λειτουργία της. O ειδικός διαχειριστής διοικεί και εκπροσωπεί την επιχείριση. Ο διαχειριστής και μόνο μπορεί να καταγγείλει οποιαδήποτε σύμβαση της επιχείρισης. Σχετικά με τις συμβάσεις του προσωπικού εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 14Α του ν. 3429/2005 (Α’ 314). Ο διαχειριστής υποχρεούται να μειώσει το μισθολογικό κόστος κατά 25% μεσοσταθμικά στις διαφορετικές κατηγορίες του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης επιδομάτων εορτών, αδείας, και παραγωγής (πριμ), που προβλέπονται από οποιαδήποτε γενική ή ειδική διάταξη, ρήτρα ή όρο, συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας, συμφωνίας ή διαιτητικής απόφασης.

Σε όλη τη διάρκεια της ειδικής διαχείρισης η ΛΑΡΚΟ απαλλάσσεται από την υποχρέωση έγκρισης οικονομικών καταστάσεων από τη γενική συνέλευση των μετόχων της και εφαρμόζεται το άρθρο 75 παρ. Του νόμου 4307/ 2014.

Επιχορήγηση 35 εκατ. από το κράτος η οποία θα επιστραφεί

Η ΛΑΡΚΟ θα λάβει επιχορήγηση από το ελληνικό δημόσιο για να καλύψει τα έξοδα της ειδικής διαχείρισης, αλλά θα πρέπει να επιστρέψει το ποσό για να μην το χρεωθεί ως κρατική επιδότηση. Το ποσό αυτό θα επιστραφεί στο ελληνικό δημόσιο από την πώληση περιουσιακών στοιχείων της ΛΑΡΚΟ. Το ποσό αυτό θα προαφαιρεθεί από το τυχόν τίμημα που θα προκύψει, δηλαδή προηγείται κάθε γενικού ή ειδικού προνομίου.

Σύμφωνα με τα αρμόδια υπουργεία έχει εκτιμηθεί ποσό 35 εκατ. ευρώ, το οποίο αφορά το κόστος της ειδικής διαχείρισης καθώς και τις λειτουργικές δαπάνες της εταιρείας για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της.

Σε 15 ημέρες η καταγραφή ενεργητικού και παθητικού

Από τη δημοσίευση της απόφασης περί διορισμού του και εντός 15 ημερών ο ειδικλός διαχειριστής υποχρεούται να καταγράψει το σύνολο του ενεργητικού και παθητικού της επιχείρισης και να εκπονήσει σχέδιο δράσης που θα περιλαμβάνει κατ΄ελάχιστο επιχειρησιακές και χρηματοοικονομικές εκτιμήσεις και προβλέψεις για την περίοδο της ειδικής εκκαθάρισης. Οι αρμόδιες διευθύνσεις της ΛΑΡΚΟ υποχρεούνται να συνεργάζονται με τον ειδικό διαχειριστή για την καταγραφή. Μετά το 15νθήμερο η έκθεση καταγραφής θα πρέπει να παραδοθεί εντός τριών ημερών στον υπουργό Οικονομικών.

Αμφισβήτηση της έκθεσης μπορεί να γίνει μόνο από τον υπουργό Οικονομικών ή τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε διάστημα πέντε ημερών από την επίδοση της έκθεσης.

Διαιτησία

Αν υπάρξει αμφισβήτηση του ενεργητικού ή παθητικού από το ελληνικό δημόσιο, τότε το ελληνικό δημόσιο και η ΛΑΡΚΟ μπορούν να υπάγουν τη διαφορά τους στη διαιτησία. Σε αυτή την περίπτωση ο ειδικός διαχειριστής εντός τριών εργάσιμων ημερών από την κοινοποίηση της αμφισβήτησης επιδίδει στο ελληνικό δημόσιο κλήση για διατησία και υπογράφεται σχετική συμφωνία διαιτησίας εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την επίδοση της κλήσης. Μετά την υπογραφή της συμφωνίας περί διατησίας, ο ειδικός διαχειριστής υποχρεούται εντός πέντε εργάσιμων ημερών να προσκαλέσει τυχόν εμπραγμάτως ασφαλισμένους πιστωτές, οι απαιτήσεις των οποίων περιλαμβάνονται στη διαιτητική διαφορά ώστε να αποτελέσουν διάδικα μέρη στη διαδικασία της διαιτησίας.

Παύουν τυχόν προσφυγές στα δικαστήρια

Αν στο μεταξύ υπάρχουν εκκρεμοδικίες σε πολιτικά ή και διοικητικά δικαστήρια σχετικές με την διαιτητική διαφορά, τότε αυτές παραπέμπονται από τα αρμόδια δικαστήρια στο αποτέλεσμα της διαιτησίας. Αν μετά την έναρξη της διαδικασίας διαιτησίας επιδιωχθεί επίλυση διαφοράς που σχετίζεται με την διαιτητική, τότε τα αρμόδια δικαστήρια απορρίπτουν ως απαράδεκτα τα δικόγραφα.

Η κλήση του ειδικού διαχειριστή προς τους εμπραγμάτως ασφαλισμένους πιστωτές για συμμετοχή στη διαιτησία και ορισμό διαιτητών επιδίδεται εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την κοινοποίηση της αμισβήτησης από το ελληνικό δημόσιο. Και με την επίδοση της κλήσης άρχεται η διαιτητική διαδικασία.

Ο ορισμός των διαιτητών και η αποδοχή του ορισμού τους πρέπει να έχει ολοκληρωθεί για έκαστο μέρος το αργότερο εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την επίδοση της κλήσης σε αυτό. Αν υπάρχει διαφωνία, δίνεται παράταση δύο ημέρων. Σε κάθε περίπτωση,  η διαιτησία διεξάγεται από τους διαιτητές που έχουν εμπροσθέσμως οριστεί.

Σε τρεις μήνες η διαιτησία

Οι διατητές υποχρεούνται να ολοκληρώσουν την διαδικασία εντός τριών μηνών από την επίδοση της αίτησης για διαιτησία. Η διαιτητική απόφαση έχει ισχύ τελεσίδικης δικαστικής απόφασης και αποτελεί εκτελεστό τίτλο. Προσβολή της απόφασης επιτρέπεται μόνο αν είναι αντίθετη σε κανόνες δημόσιας τάξης ή στα χρηστά ήθη ή αν περιέχει αντιφατικές διατάξεις. Στην περίπτωση αυτή ασκείται αγωγή ακύρωσης στο Μονομελές Εφετείο της έδρας της ΛΑΡΚΟ μέσα σε προθεσμία 10 εργάσιμων ημερών από την κοινοποίηση και η αγωγή εκδικάζεται όπως ακριβώς περιγράφεται η διαδικασία στην παρούσα ρύθμιση για να τεθεί η ΛΑΡΚΟ σε ειδική εκκαθάριση (σ.σ. βλέπε αρχή κειμένου «Δικάσιμος σε 4 ημέρες για ειδική εκκαθάριση»).

Η προσβολή της διαιτητικής απόφασης δεν αναστέλλει την εκτέλεσή της. Στη διαιτησία δεν εφαρμόζονται τα άρθρα του ΚπολΔ, που αφορούν στη διατησία, με την εξαίρεση των άρθρων 880 παρ. 1, 881, 886, 887, 890, 891, 892, 893, 895 παρ. 1, 896 ΚπολΔ, τα οποία εφαρμόζονται συμπληρωματικά.

Ειδική αναφορά σε ακίνητα, ορυχεία

Αν στο αντικείμενο της διαιτησίας περιλαμβάνονται ακίνητα (συμπεριλαμβανομένων ορυχείων, μεταλλείων κλπ.) η διαιτητική απόφαση μεταγράφεται στο οικείο υποθηκοφυλακείο, με επιμέλεια του νικητή του διάδικου μέρους. Εφόσον κριθεί ότι η κυριότητα δεν ανήκει στη ΛΑΡΚΟ, τότε τυχόν υφιστάμενα βάρη στα εν λόγω ακίνητα εξαλείφονται άνευ άλλων διατυπώσεων και χωρίς να υφίσταται ειδική διαδικασία εξάλειψης.

Μετά την έκδοση της διαιτητικής απόφασης ο ειδικός διαχειριστής καταρτίζει οριστική έκθεση απογραφής του ενεργητικού και του παθητικού και πίνακα κατάταξης των πιστωτών (εφαρμόζεται η διάταξη της παραγράφου 9 της παρούσας νομοετικής διάταξης).

Εκποίηση «αλά ΛΑΡΚΟ»

Στη συνέχεια ο ειδικός διαχειριστής υποχρεούται να προβεί σε δημόσιο πλειοδοτικό διαγωνισμό για την εκποίηση του συνόλου του ενεργητικού της ΛΑΡΚΟ ή επί μέρους λειτουργικών συνόλων (κλάδων) ή περιουσιακών της στοιχείων.

Στην περίπτωση που δεν εγερθεί αμφισβήτηση περί του ενεργητικού ή του παθητικού της επιχείρισης εντός 15 ημερών και μετά από σύμφωνη γνώμη του υπουργού Οικονομικών και του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας,  ο ειδικός διαχειριστής υποχρεούται να δημοσιεύσει διακήρυξη διενέργειας πλειοδοτικού διαγωνισμού. Στην περίπτωση της αμφισβήτησης η προσθεσμία των 15 ημερών αναστέλλεται μέχρι να ολοκληρωθεί η διαιτησία.

Ο ειδικός διαχειριστής θα ορίσει την προθεσμία υποβολής προσφορών. Μετά την αποσφράγιση και εντός 10 εργάσιμων ημερών ο διαχειριστής συντάσσει έκθεση αξιολόγησης των προσφορών και κατακύρωσης του διαγωνισμού στον πλειοδότη. Εφόσον εντός 5 εργάσιμων ημερών το υπουργείο Οικονομικών ή το υπουργείο Περιβάλλοντιος δεν διαφωνήσει,  ο ειδικός διαχειρστής συνάπτει με τον πλειοδότης σύμβαση μεταβίβασης του ενεργητικού ή των επί μέρους στοιχείων του.

Στην παράγραφο δ. Του άθρου 8 αναφέρεται ότι εφόσον το προϊόν της ρευστοποίησης καταβληθεί εμπροθέσμως, ο ειδικός διαχειριστής συντάσσει αμελλητί πράξη εξόφληησης. Όμως δεν ορίζεται προς το παρόν το εμπροθέσμως.

Μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων χωρίς φορολογικά ή άλλα πιστοποιητικά

Στη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων δεν έχει εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 479 Α.Κ. ενώ οι πράξεις της μεταβίβασης απαλλάσσονται από κάθε φόρο, τέλος ή δικαίωμα του Δημοσίου ή τρίτων καθώς και των τελών χαρτοσήμου, εξαιρουμένου του ΦΠΑ και για τη σύμβαση της μεταβίβασης δεν απαιτείται – κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης – να μνημονεύεται ούτε να προσαρτώνται πιστοποιητικά της φορολογικής διοίκησης οποιασδήποτε μορφής ή χρήσης, ούτε οποιασδήποτε άλλης δημόσιας υπηρεσίας, οργανισμού ή εταιρείας ή των ΟΤΑ κάθε βαθμού,  ούτε βεβαιώσεις ή υπεύθυνες δηλώσεις τρίτων προβλεπόμενες σε οποιαδήποτε διάταξη νόμου. Μόνο για τα ακίνητα επιτρέπεται να προσαρτώνται αντίγραφα τκηματολογικού φύλλου. Το μόνο που χρειάζεται είναι εγγυητική επιστολή.

Μεταβιβάζονται και οι άδειες

Με την υπογραφή κάθε σύμβασης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων συμμεταβιβάζονται στον πλειοδότη και οι πάσης φύσεως διοικητικές άδειες που συνδέονται με τη λειτουργία των μεταβιβαζόμενων κλάδων ή στοιχείων του ενεργητικού. Οι άδειες μεταβιβάζονται για όσο χρόνο ισχύουν και όχι για περίοδο μικρότερης του έτους ή του τυχόν προβλεπομένου από ειδική διάταξη χρόνου υποχρεωτικής λειτουργίας της επιχείρησης ή κλάδου της, στη συνέχεια εκδίδεται επιβεβαιωτική πράξη μεταβιβάσεως της άδειας στο όνομα του πλειοδότη.

Αν δεν υποβληθεί καμία προσφορά, ο διαγωνισμός επαναλαμβάνεται με τη δημοσίευση εντός 30 ημερών το αργότερο νέας διακήρυξης. Αν δεν καταλήξει ούτε αυτός, τότε τα περιουσιακά στοιχεία πωλούνται με ελεύθερη διαπραγμάτευση.

Στην περίπτωση που κατακυρωθεί ο διαγωνισμός τότε ο ειδικός διαχειριστής ακολουθεί κανλόνες δημοσιοποίησης και δημοσιεύει σε δύο ημερήσιες εφημερίδες πίνακα πιστωτών και γενικώς ακολουθούνται ο διαδικασίες κατάρτισης οριστικού πίνακα κλπ.

Κατά παρέκκλιση προνομίων από το εκπλειστηρίασμα αποδίδονται στο ελληνικό δημόσιο οι κρατικές ενισχύσεις.

Σε περίπτωση που δεν ολοκληρωθεί η διαδικασία μεταβίβασης τουλάχιστον του 75% του συνόλου του ενεργητικού της εταιρείας ( ως λογιστική αξία) εντός 12 μηνών από τη θέση της εταιρείας σε ειδική διαχείριση ή εντόςν9 μηνών από το πέρας της διαιτητικής διαδικασίας, τότε η ειδική διαχείριση θεωρείται ότι έχει λήξει  και ο ειδικός διαχειριστής υποχρεούται να υποβάλει αίτηση πτώχευσης της επιχείρισης.

Σε περίπτωση κήρυξης σε πτώχευση, ενώ εκκρεμεί η διάθεση μέρους ή όλου του προϊόντος ρευστοποίησης στους πιστωτές, αυτή διενεργείται από τον σύνδικο της πτώχευσης, ο οποίος αναλαμβάνει την ευθύνη διανομής του στους πιστωτές σύμφωνα με τον πίνακα κατάταξης που έχει συνταχθεί.

Ο ρόλος του ΤΑΙΠΕΔ για τη μίσθωση μεταλλευτικών δικαιωμάτων

Η νομοθετική διάταξη προβλέπει επίσης την δυνατότητα να ανατίθεται στο ΤΑΙΠΕΔ η διεξαγωγή διαγωνισμού που προβλέπεται στην παράγραφο 7 του άρθρου 55 του νόμου 4223/2013, για τη μίσθωση μεταλλευτικών δικαιωμάτων του ελληνικού δημοσίου επί του δημόσιου μεταλλείου της Λάρυμνας.

Απαλλαγή όλων από τυχόν ευθύνες  

Τέλος, η νομοθετική διάταξη απαλλάσσει τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή άλλου συλλογικού οργάνου διοίκησης της ΛΑΡΚΟ ή τους μετόχους από ευθύνη ποινική, αστική, διοικητική ή άλλη κατά την άσκηση των καθηκόντων ή δικαιωμάτων τους που αφορούν την διαδικασία αποκρατικοποίησης ή στην αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων ή στην υπαγωγή σε λύση και εκκαθάριση ή σε πτωχευτική ή προπτωχευτική διαδικασία. Επίσης, δεν λαμβάνονται ατομικά διοικητικά μέτρα ή μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης κατά αυτών για χρέη της εταιρείας, ανεξαρτήτως του χρόνου γενέσεως ή βεβαιώσεως αυτών.