Τα τρία SOS που εκμπέμπουν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος – Το πρώτο, η μείωση των άμεσων ξένων επενδύσεων

του Χρήστου Ιωάννου

Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών του Ιουνίου του 2020 και απολογιστικά για πρώτο εξάμηνο του 2020 (δημοσιοποιήθηκαν την Πέμπτη 20/8) περιέχουν τρία πολύ ανησυχητικά μηνύματα για την οικονομία:

  1. Το ένα – αν και αναμενόμενο – ότι τα έσοδα από τον τουρισμό και τα ταξίδια (ταξιδιωτικές εισπράξεις) και τον Ιούνιο, τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού, ήταν ελάχιστα. Διαμορφώθηκαν στο ποσό των 64,3 εκατ. ευρώ έναντι 2,557 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2019 και 2,252 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2018.
    Συνολικά στο πρώτο εξάμηνο του 2020 τα έσοδα από τον τουρισμό ήταν μόλις 678 εκατ. ευρώ από 5,413 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του το 2019, που σημαίνει πτώση 87,47%. Να σημειωθεί ότι οι ταξιδιωτικές εισπράξεις το 2019 διαμορφώθηκαν σε 18,152 δισ. ευρώ.

2. Το δεύτερο είναι ότι οι ξένες άμεσες επενδύσεις (Foreign Direct Investments) παρουσιάζουν μείωση, πρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης για προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Αυτό βέβαια οφείλεται κυρίως στο ότι έχουν καθυστερήσει σημαντικές αποκρατικοποιήσεις και δεύτερον στο ότι το 2019 οι ξένες άμεσες επενδύσεις αυξήθηκαν σημαντικά προς το τέλος εξαιτίας της αύξησης κεφαλαίου της Lamda Development. Οι ξένες άμεσες απενδύσεις διαμορφώθηκαν στο α΄εξάμημηνο του 2020 σε 1,549 δισ. ευρώ από 1,879 δισ. ευρώ το α΄εξάμηνο του 2020, παρουσιάζοντας πτώση 17,5%. Το ποσοστό πτώσης δεν είναι πολύ μεγάλο αν ληφθεί υπόψη η καταστροφή στην οικονομία, ωστόσο οι ελληνικές επενδύσεις έπρεπε να τρέξουν λόγω του τεράστιου επενδυτικού κενού που έχει δημιουργηθεί από το 2008 και μετά, με την κρίση της ελληνικής οικονομίας.

Συνολικά κατά τη διάρκεια του 2019 οι ξένες άμμεσες επενδύσεις ανήλθαν σε 4,126 δισ. ευρώ (3,398 δισ. το 2018). Το ποσό των 4,126 δισ. ευρώ ήταν το μεγαλύτερο της τελευταίας 10ετίας καθώς αυξήθηκε στο τέλος του 2019 (Δεκέμβριος 2019) από την μεγάλη αύξηση κεφαλαίου της Lamda Developmment, όπου συνυπολογίστηκαν κεφάλαια που ήρθαν από το εξωτερικό για την αγορά νέων μετοχών της εταιρείας.

3. Το τρίτο δυσάρεστο νούμερο το οποίο έχει μεγάλη σημασία είναι ότι η χώρα επιστρέφει στην περίοδο των διπλών ελλειμμάτων, δηλαδή δημοσιονομικό και ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, που οδήγησαν τη χώρα στη στάση πληρωμών και στην αγκαλιά του ΔΝΤ. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διογκώθηκε λόγω των ελάχιστων εσόδων από τον τουρισμό. Το α΄ εξάμηνο του 2020, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 7 δισεκ. ευρώ αυξημένο κατά 2,9 δισεκ. ευρώ σε σχέση με εκείνο της ίδιας περιόδου του 2019, καθώς η επιδείνωση των ισοζυγίων υπηρεσιών και δευτερογενών εισοδημάτων υπεραντιστάθμισε τη βελτίωση των ισοζυγίων αγαθών και πρωτογενών εισοδημάτων. Ωστόσο και το ισοζύγιο αγαθών παραμένει ελλειμματικό αν και μειούμενο.

Οι εξαγωγές διαμορφώθηκαν κατά το α΄εξάμηνο σε 2,432 δισ. ευρώ από 2,709 δισ. ευρώ το αντίστοιχο εξάμηνο του 2019 (μείωση 10,1%) και οι εισαγωγές διαμορφώθηκαν σε 3,772 δισ. από 4,286 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2019 (μείωση 11,92%). Το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου διαμορφώθηκε το α΄εξάμηνο του 2020 σε 1,34 δισ. ευρώ από 1,577 δισ. ευρώ το αντίστοιχο περσινό διάστημα.

Από την περίπτωση των διπλών ελλειμμάτων γνωρίζουμε ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα επηρεάζεται θετικά από το εμπορικό έλλειμμα και αρνητικά (αντιστρόφως ανάλογα) από τις επενδύσεις. Δηλαδή μείωση εμπορικού ελλείμματος (μείωση των εισαγωγών ή/και αύξηση των εξαγωγών) θα μειώσει και το δημοσιονομικό έλλειμμα.