Η πορεία του ελληνικού δημόσιου χρέους εισέρχεται σε καθοριστική φάση, με την ταχεία αποκλιμάκωσή του να ενισχύει σημαντικά την αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές και να λειτουργεί ως βασικός μοχλός για νέες πιστοληπτικές αναβαθμίσεις. Η δυναμική αυτή στηρίζεται σε ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης και συνεπή δημοσιονομική πειθαρχία, που αναδιαμορφώνουν το επενδυτικό προφίλ της οικονομίας.
Οι τελευταίες προβλέψεις δείχνουν ότι το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, χαμηλότερα από αυτό της Ιταλίας, σηματοδοτώντας το τέλος μιας περιόδου όπου η Ελλάδα κατείχε την υψηλότερη αναλογία χρέους στην Ευρώπη. Η πτωτική τάση είναι διαρκής, από 145,9% το 2025 σε 130,3% το 2027, με στόχο το 119% έως το 2029. Η εξέλιξη αυτή, όπως έχει επισημάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αποτελεί μία από τις ταχύτερες μειώσεις χρέους διεθνώς.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι ενεργητικές κινήσεις διαχείρισης, όπως οι πρόωρες αποπληρωμές δανείων του European Financial Stability Facility, καθώς και διακρατικών δανείων της Ευρωζώνης. Παράλληλα, τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα (4,9% του ΑΕΠ το 2025 και εκτίμηση 3,2% το 2026) ενισχύονται από την αύξηση των εσόδων μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.
Ο πρώτος κύκλος αξιολόγησης του 2026, με την έκθεση της Fitch Ratings, αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο ορόσημο, ενώ περαιτέρω αναβαθμίσεις θα εξαρτηθούν και από τη σταθερότητα του διεθνούς γεωπολιτικού περιβάλλοντος. Συνολικά, η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της ως αξιόπιστος οικονομικός παίκτης στην Ευρώπη.
*******
Η αναγνώριση της Ελλάδας ως Ανεπτυγμένης Αγοράς από όλους τους μεγάλους διεθνείς παρόχους δεικτών —S&P Dow Jones Indices, FTSE Russell, MSCI και STOXX— σηματοδοτεί ένα ιστορικό σημείο καμπής για την ελληνική κεφαλαιαγορά. Μετά από περισσότερα από 13 χρόνια στην κατηγορία των αναδυόμενων αγορών, η χώρα επιστρέφει στον πυρήνα των ώριμων οικονομιών, ενισχύοντας ουσιαστικά την επενδυτική της εικόνα.
Η αναβάθμιση αναμένεται να διευρύνει τη βάση επενδυτών και να προσελκύσει θεσμικά κεφάλαια μεγάλης κλίμακας, καθώς ενεργοποιούνται τοποθετήσεις από διεθνή funds που επενδύουν αποκλειστικά σε ανεπτυγμένες αγορές. Παράλληλα, αυξάνονται οι παθητικές ροές μέσω ETFs και ενισχύεται η διεθνής ορατότητα των ελληνικών εισηγμένων.
Βραχυπρόθεσμα, δεν αποκλείεται τεχνική μεταβλητότητα λόγω αναδιαρθρώσεων δεικτών, ωστόσο μεσοπρόθεσμα εκτιμάται μείωση του risk premium και βελτίωση της ποιότητας των επενδυτικών ροών, με στροφή προς πιο σταθερά και μακροπρόθεσμα κεφάλαια.
Καταλυτικό ρόλο στη νέα αυτή φάση διαδραματίζει και η ένταξη του Χρηματιστήριο Αθηνών στον όμιλο Euronext έως το 2027. Η διασύνδεση με μια πανευρωπαϊκή πλατφόρμα συναλλαγών, υψηλής ρευστότητας και τεχνολογικής ενοποίησης, αναμένεται να ενισχύσει τη διαμόρφωση τιμών, τη ρευστότητα και την πρόσβαση των ελληνικών επιχειρήσεων σε διεθνή κεφάλαια.
Συνολικά, η Ελλάδα τοποθετείται σε πλεονεκτική θέση για να αξιοποιήσει τη στροφή διεθνών κεφαλαίων προς την Ευρώπη, ενισχύοντας τη χρηματοδότηση και την ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας.
*******
Η αυξανόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα εντείνει τους κινδύνους για την οικονομία της Ευρωζώνης, με τον διοικητή της Τράπεζα της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, να προειδοποιεί για πιθανότητα ύφεσης. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέο αρνητικό σοκ προσφοράς, αυξάνοντας τις τιμές ενέργειας και επιβαρύνοντας την αναπτυξιακή δυναμική, λόγω της υψηλής ενεργειακής εξάρτησης της Ευρωζώνης.
Οι πιέσεις αυτές ενδέχεται να οδηγήσουν σε στασιμοπληθωρισμό, θέτοντας την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενώπιον δύσκολων αποφάσεων: εξισορρόπηση μεταξύ ελέγχου του πληθωρισμού και αποφυγής υπερβολικής νομισματικής σύσφιξης που θα πλήξει την ανάπτυξη. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν διαφαίνεται σημαντική μετακύλιση του ενεργειακού κόστους στον πυρήνα του πληθωρισμού, στοιχείο που περιορίζει την ανάγκη άμεσης παρέμβασης.
Παράλληλα, η παρατεταμένη αστάθεια –τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στην Ουκρανία– αποτελεί βασικό κίνδυνο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τις επενδύσεις, με πιθανές μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις στην παραγωγικότητα και την ανάπτυξη.
Σε περιφερειακό επίπεδο, οι ελληνικές τράπεζες εκτιμάται ότι μπορούν να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στην ενίσχυση της κυπριακής οικονομίας, ιδίως σε στρατηγικούς κλάδους όπως ενέργεια, τουρισμός και ναυτιλία.
Όσον αφορά το θεσμικό περιβάλλον, καταγράφεται σταδιακή πρόοδος στην Ελλάδα, παρά τις προκλήσεις. Διεθνείς αξιολογήσεις αναγνωρίζουν βελτιώσεις στη διαφάνεια και το κράτος δικαίου, ενώ η χώρα διατηρεί θέση μεταξύ των πλήρων δημοκρατιών, ενισχύοντας τη συνολική επενδυτική της εικόνα.
