Η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε νέο πακέτο μέτρων στήριξης ύψους 500 εκατ. ευρώ, μετά την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 4,9% του ΑΕΠ για το 2025, όπως δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Το πακέτο στοχεύει στην ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων που πλήττονται από τον πληθωρισμό, με έμφαση σε πέντε βασικές ομάδες: οικογένειες, ενοικιαστές, συνταξιούχους, αγρότες και οφειλέτες.
Στα βασικά μέτρα περιλαμβάνονται η επέκταση της επιδότησης diesel για τον Μάιο, η συνέχιση της επιδότησης λιπασμάτων έως τον Αύγουστο, καθώς και έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί (κόστος 240 εκατ. ευρώ, 975.000 νοικοκυριά). Παράλληλα, αυξάνεται στα 300 ευρώ η ετήσια ενίσχυση ευάλωτων συνταξιούχων και ΑμεΑ, διευρύνοντας τους δικαιούχους σε 1,87 εκατ. άτομα.
Σημαντική είναι και η αύξηση των εισοδηματικών ορίων για επιστροφή ενοικίου, επεκτείνοντας τους δικαιούχους σε 1 εκατ. ενοικιαστές. Στον τομέα του ιδιωτικού χρέους, προβλέπεται χαλάρωση των κατασχέσεων, διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού για μικροοφειλές (5.000–10.000 ευρώ) και νέα ρύθμιση 72 δόσεων για παλαιά χρέη.
Συνολικά, τα μέτρα επηρεάζουν άμεσα πάνω από 3,3 εκατ. πολίτες, 284.000 επιχειρήσεις και 250.000 αγρότες. Το πακέτο αποτελεί μέρος ευρύτερου δημοσιονομικού χώρου 800 εκατ. ευρώ, ενισχύοντας την κατανάλωση και τη ρευστότητα στην οικονομία.
*******
Σε αναθεώρηση των μακροοικονομικών προβλέψεων προχωρά το οικονομικό επιτελείο, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, στο πλαίσιο εξειδίκευσης των μέτρων στήριξης ύψους 500 εκατ. ευρώ, που βασίζονται σε υπερπλεόνασμα 12,1 δισ. ευρώ. Παρά τις αναπροσαρμογές, επισημαίνεται ότι η ελληνική οικονομία διατηρεί τη θετική της δυναμική.
Η πρόβλεψη για την ανάπτυξη το 2026 αναθεωρείται προς τα κάτω στο 2% (από 2,4%), λόγω των επιπτώσεων του πολέμου και της διεθνούς αβεβαιότητας. Αντίθετα, για το 2027 καταγράφεται συγκρατημένη αναθεώρηση, με τον ρυθμό ανάπτυξης να εκτιμάται στο 1,7%.
Στο μέτωπο του πληθωρισμού, οι πιέσεις εντείνονται, με τη νέα εκτίμηση για το 2026 να διαμορφώνεται στο 3,2% (από 2,2%), υπό την υπόθεση ότι η τιμή του πετρελαίου Brent θα κινηθεί στα 89 δολάρια/βαρέλι. Ήδη, οι πρώτες επιπτώσεις αποτυπώνονται σε υψηλότερο δείκτη τιμών καταναλωτή (3,9% τον πρώτο μήνα της κρίσης). Για το 2027, ο πληθωρισμός εκτιμάται στο 2,4%.
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, οι προοπτικές παραμένουν ισχυρές, με το πρωτογενές πλεόνασμα να αναθεωρείται ανοδικά στο 3,2% για το 2026 και το 2027 (από 2,8%).
Συνολικά, η εικόνα αποτυπώνει επιβράδυνση της ανάπτυξης αλλά διατήρηση ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων, με βασικούς κινδύνους να προέρχονται από το ενεργειακό κόστος και το εξωτερικό περιβάλλον.
*******
Οι διεθνείς αγορές ενέργειας βρίσκονται κοντά σε σημείο καμπής, σύμφωνα με τον The Economist, με τα σενάρια να κυμαίνονται από επιδείνωση έως πλήρη ενεργειακή κρίση. Η αστάθεια γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και η σύγκρουση με το Ιράν έχουν ήδη αφαιρέσει σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς: 550 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και περίπου 2% της ετήσιας παραγωγής LNG.
Παρά τη σχετική ηρεμία στις δυτικές οικονομίες, η εικόνα θεωρείται παραπλανητική, καθώς τα αποθέματα που είχαν δημιουργηθεί πριν την κρίση έχουν πλέον εξαντληθεί. Η αγορά αντιμετωπίζει τριπλή πίεση: εξάντληση διαθέσιμων φορτίων, μείωση παραγωγής διυλιστηρίων και διατήρηση υψηλής ζήτησης, ιδίως στην Ευρώπη.
Η Ασία βρίσκεται στο επίκεντρο της κρίσης, με τα αποθέματα να μειώνονται δραστικά και την παραγωγή διυλιστηρίων να υποχωρεί έως και 10%. Οι τιμές καυσίμων έχουν εκτιναχθεί (π.χ. diesel έως 175 δολ./βαρέλι), ενώ κυβερνήσεις εφαρμόζουν περιοριστικά μέτρα και δελτίο καυσίμων.
Στην Ευρώπη, η ζήτηση στηρίζεται τεχνητά μέσω επιδοτήσεων, επιβαρύνοντας τα περιθώρια διύλισης και ενισχύοντας ανισορροπίες τιμών (backwardation). Τα αποθέματα μειώνονται επικίνδυνα, με ορατό κίνδυνο ελλείψεων έως το καλοκαίρι.
Ακόμη και με άμεση αποκλιμάκωση, η αποκατάσταση της αγοράς θα απαιτήσει μήνες, ενώ οι συνολικές απώλειες μπορεί να φτάσουν το 5% της παγκόσμιας παραγωγής. Το παράθυρο αποφυγής μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης στενεύει σημαντικά.
