ΤΡΑΙΝΟΣΕ: 15 χρόνια επιδότησης ιδιωτικού μονοπωλίου, χωρίς ακόμα δεσμεύσεις

Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κώστας Καραμανλής (Α) συνομιλεί με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΤΡΑΙΝΟΣΕ Φίλιππο Τσαλίδη για πιο ευχάριστα γεγονότα (κατά την υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε).

Το ιδιότυπο καθεστώς επιδότησης ενός ιδιωτικού μονοπωλίου συνεχίζεται στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στον σιδηρόδρομο, καθώς η κυβέρνηση συμφώνησε να παρατείνει το καθεστώς των ΥΔΥ (Υποχρέωση Δημόσιας Υπηρεσίας) στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ για 15 χρόνια. Τόσο μεγάλη περίοδος απόκτησης της Υποχρέωσης Δημόσιας Υπηρεσίας με το αντίστοιχο αντάλλαγμα δίνεται για πρώτη φορά. Ποιο είναι το αντάλλαγμα; Το αντάλλαγμα είναι 50 εκατ. ευρώ το χρόνο ή 750 εκατ. ευρώ στην δεκαπενταετία ή για 10+5 χρόνια, σύμφωνα με την από 29 / 11-2019 ανακοίνωση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Τα 50 εκατ. ευρώ είναι τεράστιο νούμερο ως προς τα έσοδα της ΤΡΑΙΝΟΣΕ αφού αποτελούν το 42,82% του συνόλου των εσόδων της εταιρείας για το 2018. Τα συνολικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 116,763 εκατ. ευρώ και ήταν μειωμένα σε σχέση με το 2017 (121 εκατ. ευρώ).

Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κώστας Καραμανλής.

Γιατί συνέβη αυτό; Γιατί το αποφάσισαν οι προηγούμενοι, είπε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών στη Βουλή Κώστας Καραμανλής, την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 2019, απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή της Ελληνικής Λύσης, Δημήτρη Βιλιάρδου, ο οποίος ρώτησε «για ποιον λόγο επεκτείνεται η επιχορήγηση ενός ουσιαστικά μονοπωλίου των κρατικών ιταλικών σιδηροδρόμων για δεκαπέντε έτη, αποκλείοντας μελλοντικούς ανταγωνιστές, όταν αντίστοιχες δημοπρασίες σε εναέριες, θαλάσσιες και οδικές συγκοινωνίες γίνονται ετησίως»;
Ο υπουργός συνέχισε λέγοντας ότι αφού εμείς πήραμε μια δεδομένη κατάσταση αναγκαστήκαμε να διαπραγματευτούμε με την εταιρεία. Και τί κατάφερε η σημερινή κυβέρνηση σύμφωνα με τον υπουργό; «Καταφέραμε να ζητήσουμε να γίνουν συγκεκριμένες επενδύσεις 2,2 με 2,5 δισ. ευρώ».

Ο βουλευτής Βασίλης Βιλιάρδος, που έκανε την ερώτηση.

Όταν ο υπουργός ρωτήθηκε ποιές είναι αυτές οι επενδύσεις και εάν υπάρχει αντίστοιχη σύμβαση, ο κ. Καραμανλής δεν ήταν σε θέση να απαντήσει, λέγοντας ότι ακόμα διαπραγματευόμαστε και ότι θα υπογράψουμε τη συμφωνία τον Μάρτιο του 2020. Προς το παρόν είπε, έχουμε υπογράψει μνημόνιο συμφωνίας.
Ο υπουργός στη συνέχεια αναφέρθηκε στα οφέλη που θα απολαύσει το δημόσιο από την χρήση του σιδηροδρομικού δικτύου, λέγοντας πως «η χρήση του σιδηροδρομικού δικτύου και υποδομών θα επιφέρει στο ελληνικό δημόσιο μέχρι 300 εκατομμύρια ευρώ, η μίσθωση τροχαίου υλικού θα φέρει στο κράτος μέχρι και 160 εκατομμύρια, η συντήρηση του τεχνικού υλικού εκτιμάται ότι είναι από 250 έως 300 εκατομμύρια και ότι τα νέα υβριδικά τρένα που θα έρθουν στην Ελλάδα το 2021 με 2022, τα οποία θα τα πληρώσει η «TRENITALIA», είναι κόστους μέχρι 500 εκατομμύρια ευρώ. Τέλος, είπε πως οι επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες θα πλησιάσουν τα 150 εκατομμύρια ευρώ. Και υπάρχει και ένας πίνακας με συγκεκριμένες επενδύσεις που καλείται να κάνει η «TRENITALIA».

Το καθεστώς της ΥΔΥ (Υποχρέωση Δημόσιας Υπηρεσίας)

Ας επανέλθουμε στο θέμα της Υποχρέωσης παροχής Δημόσιας Υπηρεσίας. Πρόκειται για μία ρύθμιση, που εφαρμόζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση όταν είναι απαραίτητο και μπορεί να αποδειχθεί ότι υφίσταται πραγματική ανάγκη για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας λόγω της ανεπάρκειας των παρεχόμενων τακτικών μεταφορών υπό καθεστώς ελεύθερου ανταγωνισμού. Το καθεστώς αυτό σε ότι αφορά τους σιδηροδρόμους ορίστηκε με τον ευρωπαϊκό κανονισμό 1370/2007, ο οποίος στη συνέχεια τροποποιήθηκε τον Κανονισµό Ε.Κ.2338/16 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 14ης Δεκεµβρίου 2016 (L) 354, γιατί δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, που ήταν η ενίσχυση των σιδηροδρομικών μεταφορών. Η παροχή υπηρεσιών ΥΔΥ στις επιβατικές σιδηροδρομικές μεταφορές για τα έτη 2015 έως και 2020 ανατέθηκε στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ, η οποία το 2017 πωλήθηκε από το ελληνικό δημόσιο στους ιταλικούς σιδηροδρόμους και συγκεκριμένα στον όμιλο Ferrovie dello stato Italiane Group. Το συνολικό ποσό αποζημιώσεων της ΤΡΑΙΝΟΣΕ από το δημόσιο για την εκτέλεση υπηρεσιών ΥΔΥ ήταν 50.000.000 ευρώ ετησίως. Η ανάθεση αυτή ψηφίστηκε εκ των υστέρων με τον νόμο 4632/2019 (ΦΕΚ A’ 159 – 14.10.2019), που ρυθμίζει μεταξύ άλλων θέματα σιδηροδρόμου μεταξύ των οποίων και το καθεστώς παροχής δημόσιας υπηρεσίας.
Η ανάθεση παροχής δημόσιας υπηρεσίας συνοδεύεται πάντα από σύμβαση μεταξύ του δημοσίου και του φορέα που αναλαμβάνει τη δημόσια υπηρεσία. Στη σύμβαση προβλέπονται αναλυτικά οι υποχρεώσεις του φορέα, τα δρομολόγια, η συχνότητα κλπ. Τέτοια σύμβαση είχε υπογραφεί μεταξύ ελληνικού δημοσίου και ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Ωστόσο, αυτή η σύμβαση δεν εφαρμόστηκε όπως απέδειξε πρόσφατο ρεπορτάζ της δημοσιογράφου Ελίνας Μακρή, το οποίο κατατέθηκε στα πρακτικά της Βουλής. Το ρεπορτάζ αποκάλυψε για πρώτη φορά στν Ελλάδα τις υποχρεώσεις της ΤΡΑΙΝΟΣΕ και την πραγματιή κατάσταση που δεν εφαρμόζονταν τα συμφωνηθέντα και ήρθε σε γνώση τόσο της ΤΡΑΙΝΟΣΕ όσο και των υπουργών (του προηγούμενου και του σημερινού), αλλά δεν υπήρξε καμία αντίδραση. Αντ΄αυτού ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών συμφώνησε σε παράταση του καθεστώτος των ΥΔΥ 15 χρόνια.
Ποιές θα είναι οι επενδύσεις που η ΤΡΑΙΝΟΣΕ υποχρεούται να κάνει την περίοδο 2020-2035; Άγνωστο, αφού όπως είπε ο υπουργός είναι ακόμα σε διαπραγμάτευση!

Χρήστος Ιωάννου