Μεγάλη Έρευνα ICIJ: Πως οι μεγάλες διεθνείς τράπεζες ξέπλεναν βρώμικο χρήμα – Ειδική αναφορά σε Κύπρο

Χιλιάδες έγγραφα τραπεζικών συναλλαγών ύψους 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων αποκάλυψαν ότι ποσά βρώμικου χρήματος κυκλοφορούσαν και ξεπλένονταν επί χρόνια μέσω των μεγαλύτερων τραπεζικών ιδρυμάτων του κόσμου. Αυτό αποκαλύπτει έρευνα της Διεθνούς Κοινοπραξίας Ερευνητικών Δημοσιογράφων (International Consortium of Investigative Journalists), η οποία πραγματοποιήθηκε από 108 διεθνή μέσα ενημέρωσης σε 88 χώρες.

Η έρευνα βασίζεται σε χιλιάδες «αναφορές ύποπτης δραστηριότητας» (SAR) που εστάλησαν προς το Δίκτυο Καταπολέμησης Οικονομικού Εγκλήματος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το FinCen, από τράπεζες σε ολόκληρο τον κόσμο.

«Τα έγγραφα αυτά που έχουν συνταχθεί από τράπεζες και έχουν κοινοποιηθεί στην κυβέρνηση, αλλά δεν έχουν έλθει ποτέ στην δημοσιότητα, φέρνουν στο φως το βάραθρο των τραπεζικών εγγυήσεων και την ευκολία με την οποία τις έχουν εκμεταλλευθεί οι εγκληματίες», αναφέρει στο εισαγωγικό σημείωμα Buzzfeed News που συμμετείχε στην έρευνα.

Τα 2.657 έγγραφα αφορούν συναλλαγές ύψους 2 τρισ. δολαρίων ανάμεσα στο 1999 και το 2017.

Περίοπτη θέση στις συναλλαγές έχουν Ρώσοι ολιγάρχες, οι οποίοι χρησιμοποιούν διεθνείς τράπεζες για να αποφύγουν τις κυρώσεις που υποτίθεται ότι θα τους εμπόδιζαν να μεταφέρουν τα χρήματά τους στη Δύση.

Η έρευνα στιγματίζει πέντε μεγάλες τράπεζες – τις JPMorgan Chase, HSBC, Standard Chartered, Deutsche Bank και Bank of New York Mellon – που κατηγορούνται ότι συνέχισαν την διακίνηση κεφαλαίων υπόπτων ως εγκληματιών ακόμη και αφού κατηγορίες είχαν απαγγελθεί εναντίον τους ή είχαν καταδικασθεί για οικονομικά εγκλήματα.

Μερικές ενδεικτικές περιπτώσεις που αποκαλύπτονται:

Η HSBC επέτρεψε στους απατεώνες να μετακινούν εκατομμύρια δολάρια κλεμμένων χρημάτων σε όλο τον κόσμο, ακόμη και αφού έμαθε από τους ερευνητές την απάτη.

Η JP Morgan επέτρεψε σε μια εταιρεία να μεταφέρει περισσότερα από 1 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω ενός λογαριασμού στο Λονδίνο χωρίς να γνωρίζει ποιος είχε τον λογαριασμό. Η τράπεζα ανακάλυψε αργότερα ότι η εταιρεία μπορεί να ανήκει σε άτομο που είναι στη λίστα των 10 πιο καταζητουμένων από το FBI.
Ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν χρησιμοποίησε την Barclays Bank στο Λονδίνο για να αποφύγει κυρώσεις. Μερικά από τα μετρητά χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά έργων τέχνης.

Το Ηνωμένο Βασίλειο χαρακτηρίζει ως «δικαιοδοσία υψηλότερου κινδύνου» όπως και η Κύπρος, σύμφωνα με το τμήμα πληροφοριών της FinCEN. Αυτό οφείλεται στον αριθμό των εγγεγραμμένων στο Ηνωμένο Βασίλειο εταιρειών που εμφανίζονται.  Πάνω από 3.000 εταιρείες του Ηνωμένου Βασιλείου αναφέρονται στα αρχεία FinCEN – περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα.

Η κεντρική τράπεζα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων απέτυχε να ανταποκριθεί στις προειδοποιήσεις σχετικά με μια τοπική εταιρεία που βοηθούσε το Ιράν να αποφύγει τις κυρώσεις.

Η Deutsche Bank μετέφερε βρώμικα χρήματα για το οργανωμένο έγκλημα.

Η Standard Chartered μετέφερε μετρητά προς την Arab Bank για περισσότερο από μια δεκαετία μετά από τη χρήση λογαριασμών πελατών σε τράπεζα της Ιορδανίας για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Σύμφωνα με το Buzzfeed News, «τα δίκτυα μέσω των οποίων το βρώμικο χρήμα διακινείται στον κόσμο έχουν γίνει ζωτικές αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας».

Σε ανακοίνωσή της η Deutsche Bank βεβαιώνει ότι οι αποκαλύψεις της Κοινοπραξίας είναι πληροφορίες «πολύ γνωστές» στους ελεγκτές της και ότι έχει αφιερώσει σημαντικούς πόρους στην ενίσχυση των ελέγχων αυτών και ότι δίνει μεγάλη προσοχή στις ευθύνες και τις υποχρεώσεις της.

Η έρευνα αναδεικνύει επίσης την αδυναμία των αμερικανικών αρχών στο έλεγχο αυτών των συναλλαγών.

Σε ανακοίνωσή της πριν από την δημοσίευση της έρευνας η οικονομική αστυνομία του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ προειδοποιεί ότι η δημοσίευση καταγγελιών ύποπτης δραστηριότητας συνιστά «έγκλημα» που μπορεί να έχει επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.